پایان نامه ترجمه فصل های خدا، آفرینش، وحی و رستگاری از کتاب Contemporary Jewish Theology به همراه مقدمه تحلیلی

word
164
973 KB
32697
1392
کارشناسی ارشد
قیمت: ۲۱,۳۲۰ تومان
دانلود فایل
  • خلاصه
  • فهرست و منابع
  • خلاصه پایان نامه ترجمه فصل های خدا، آفرینش، وحی و رستگاری از کتاب Contemporary Jewish Theology به همراه مقدمه تحلیلی

    پایان نامه کارشناسی ارشد رشته ادیان ابراهیمی

    چکیده؛

    گسترش تفکرات و اندیشه­های اسلامی و همچنین فلسفه یونان باستان از جمله فلسفه ارسطو و افلاطون، تأثیرات بسزایی بر متفکرین یهودی قرون وسطی همچون سعدیا گائون و موسی بن میمون داشته است. این در حالی است که در دوران معاصر با رشد رنسانس، تغییر پارادایم­های علمی حاکم و هم­چنین آزادی یهودیان از بند محاصره و تشکیل دولت یهودی، تفکرات اندیشمندان این دین با توجه به شرایط زمانی جدید تغییرات ژرفی یافت. شکل گرفتن انواع الاهیات مانند الاهیات فمینیستی، الاهیات هولوکاست، الاهیات شَرّ و ... از این جمله اند. لذا به­منظور بررسی دقیق تفاوت­های میان الاهیات یهودی قرون وسطی و دوره معاصر در باب موضوعات اساسی خدا، آفرینش، وحی و رستگاری، در این پایان­نامه ترجمه مقالاتی از کتاب الاهیات یهودی معاصر[1] تألیف الیوت دورف و لوئیس نیومن بههمراه مقدمه­ای تحلیلی ارائه گردیده است. امید است این اثر بتواند در راستای ارتقاء سطح کیفی و کمی منابع فارسی در زمینه فلسفه و الاهیات یهودی در دانشگاه ادیان و مذاهب مؤثر افتد.

    کلمات کلیدی: خدا، آفرینش، وحی، رستگاری، سعدیا گائون، موسی بن میمون

     

    [

    فصل اول- پیش درآمد

    پایان نامه حاضر ترجمه­ای است از کتاب الاهیات یهودی معاصر که ارائه کننده جامع­ترین نوشته­های مذهبی یهودی از نیمه دوم قرن بیستم تا به امروز است. این کتاب که گزیده­ای از تأملات و اندیشه­های متفکرین پیش و پس از جنگ جهانی دوم بوده، به صورتی کاملاً نظام مند طیف گسترده­ای از نقطه نظرات و ایده­هایی را که منعکس کننده الاهیات یهودی معاصر می­باشند را گردآوری کرده­است. این طیف گسترده شامل اندیشه­های متفکران ارتدوکس، فمینیست، اسرائیلی، آمریکایی، خردگرا، عارف مسلک و پسا مدرن است.

    در این کتاب، مقدمه­های بسیار عمیقی در مورد هر بخش وجود دارد که هم راستایی و یا تضاد میان اندیشه­های گوناگون یهودی معاصر را هم از منظر تاریخی و هم از منظر فلسفی به خوبی نشان می­دهد. پس از مقدمه­ای کلی، این کتاب چهار بخش دارد. در بخش اول، گزیده­ای از مهم­ترین نوشته­های فلاسفه یهودی در اوایل قرن بیستم (کوئن[1]، روزنتسوایگ[2]، بوبر[3]، کاپلان[4] و هِشل[5]) گردآوری شده­است. بخش دوم حاوی مقالاتی پیرامون خدا، خلقت، وحی، رستگاری، عهد/بعثت و شریعت می­باشد. در بخش سوم نیز مقالات اولیه پیرامون هولوکاست و دولت اسرائیل که برای اندیشمندان یهودی معاصر بسیار اهمیت دارند، ارائه گردیده­است. بخش انتهایی این کتاب مباحثه­ای اجمالی است در مورد جهت گیری­های الاهیات یهودی در سپیده دم قرن بیست و یکم و همچنین پیشنهاداتی در مورد مطالعات بیشتر ارائه می­کند.

     

    این مجموعه به وسیله الیوت ان. دورف[6] استاد فلسفه دانشگاه آمریکایی یهودیت[7] در کالیفرنیا و لوئیس ای. نیومن[8] استاد ادیان دانشگاه کارلتون[9] کانادا تألیف شده­است. در دیباچه این کتاب چنین آمده است:

    «کتاب الاهیات یهودی معاصر به عنوان مجلدی به همراه کتاب قبلی­مان "اخلاقیات و اصول اخلاقی یهودی معاصر"[10]  (آکسفورد، 1995) ارائه می­گردد. هدف ما از این کتاب، این است که خوانندگان را با عمق الاهیات یهودی معاصر که در طول دهه­های اخیر شکل گرفته و توسعه یافته است، آشنا سازیم. به عقیده ما، این برهه تاریخی برای اندیشه­های مذهبی یهود بسیار سازنده بوده و طی این دوره مسائل سنتی از جنبه­های جدیدی مورد بررسی قرار گرفتند و همچنین دایره کسانی که در مباحث الاهیاتی صاحب­نظر بوده­اند، افزایش یافته است. در این کتاب مقالاتی از اندیشمندان بزرگ اوایل قرن بیستم را تا تأملات اخیر فمینیست­ها و پسامدرن­ها در کنار هم قرار دادیم که بتوانند پیوستگی بین الاهیات یهودی مدرن را با سنت­های گذشته به خوبی مورد تأکید قرار دهند. در این دوره­ی زمانی که تکثرگرایی دینی رواج یافتهاست، ما امیدواریم مجموعه­ای از این دست بتواند به فهم عمیق­تر مباحث مهم دین یهود کمک کند. ما این کتاب را به کسانی که به خوبی رابطه بین صمیمیت انسانی و الوهیت را به شما نشان دادند تقدیم می­کنیم. چرا که آن­ها عمیق­ترین احساسات خرسندی و شعف را که همانا عشق به خداست به زندگی ما ارزانی داشته­اند.»

    نویسندگان مقالات ترجمه شده در پایان نامه یازده تن از برجسته ترین اساتید و اندیشمندان حال حاضر یهودیت می­باشند که در قالب جدول زیر به معرفی اجمالی آن­ها می­پردازیم.

     

     

    جدول 1- معرفی اجمالی نویسندگان بخش­های ترجمه شده کتاب

    ردیف

    نویسندگان

    شماره مقاله

    توضیحات

    1

    آرتر ای. کوئن[11]

    17

    پژوهشگر یهودی اهل کشور امریکا، الهیدان و نویسنده؛ او نویسنده کتاب مشهور "بحث­ها و آموزه­ها" در مورد اندیشه­های یهودی می­باشد. او هم­چنین رمانهای متعددی نیز نگاشته است. کوئن در دوره حیات خود کتاب­های کمیاب زیادی را جمع آوری کرد و نشریه­ای را تأسیس نمود. روح و طبیعت هنری شخصیت هنرمند او در کنار دغدغه­هایی پیرامون صداقت و راستی از مضامین اصلی نوشته‌های کوئن محسوب می­شود.

    2

    آرتر گرین[12]

    14

    پژوهشگر عرفان یهودی و نئوحسیدیسم، استاد رشته ربی­های غیر فرقه­ای در کالج عبری بوستون؛ او در نیوجرسی و در خانواده­ای محافظه­کار پرورش یافت. او پدر خود را یک کافر نظامی توصیف می­کند. اما مادرش بعنوان یک زن یهودی سنتی خود را ملزم می­دانست به فرزندش تعالیم یهود را آموزش دهد. او در زمان دانشجویی در مورد موضوع خدا دچار چالش شد، لذا تلاش خود را برای یافتن رویکردهایی تازه نسبت به یهودیت آغاز نمود. گرین کتاب­های متعددی در زمنیه عرفان یهودی و حسیدیسم نگاشته است و هم اکنون به عنوان یکی از برجسته­ترین متفکران یهودی در زمینه عرفان، حسیدیم و معنویت شناخته می­شود.

    3

    اِلن اِم. اومانسکی[13]

    12

    استاد مطالعات یهودی در دانشگاه فئرفیلد[14] در کنتیکت، آمریکا؛ او هم اکنون عضو هیئت تحریریه نشریه مطالعات فمینیستی ادیان بوده و اولین چهره شاخص زن توسط خانه یهودیت فئرفیلد لقب گرفت.

    4

    الیوت اِن. دورف

    9

    ربی محافظه کار، استاد رشته الاهیات یهودی دانشگاه امریکایی یهودیت در کالیفرنیا و نویسنده؛ او بیش از هر موضوعی به فلسفه یهودیت علاقه دارد. معرفت شناسی که به مسئله چیستی و ماهیت دانش می­پردازد نیز از مسائل فلسفی مهمی است که الیوت اِن. دورف در مورد آن دارای نظریاتی می­باشد. او بر خلاف بسیاری از متدینین معتقد است دانش با عقیده  متفاوت است. او کتاب­های متعددی نیز در زمنیه الاهیات و اخلاق یهودی به همراه همکار خود لوییس ای. نیومن نگاشته است.

    5

    ایمانوئل لویناس[15]

    15

    فیلسوف فرانسوی و متخصص در زمینه تلمود؛ او در دانشگاه استراسبورگ به تحصیل پرداخت و سپس در دانشگاه فرایبورگ در رشته پدیده شناسی  با هایدگر آشنا شد. در همان ابتدای آشنایی با هایدگر به تفکرات او علاقمند شد. اما بعداً بعلت حمایت هایدگر از نازی­ها از او فاصله گرفت. تفکرات اصلی او در زمینه­های اخلاق و "دیگری[16]" است. او معتقد است دیگری را نمی­توان به عنوان یک موضوع[17] مورد بررسی قرار داد.

    6

    هَرلد ام. شولوایز[18]

    10

    ربی امریکایی و نویسنده؛ او در خانواده­ای سکولار متولد شد که به سنت­های یهود و صهیونیزم احترام می‌گذاشتند. هرلد در سال 1945 از دانشگاه یشیوا در رشته فلسفه فارغ التحصیل شد. او بنیادی یهودی را با عنوان درستکاری و با هدف کمک به پارسایان نیازمند تأسیس نمود. هم چنین در این بنیاد به معلمان، تاریخ هولوکاست آموزش داده می­شود.

    7

    لوئیس جیکبز[19]

    8

    نویسنده و الهیدان برجسته و مؤسس یهودیت محافظه کار؛ او به ویژه در زمینه آشتی دادن بین یهودیت ارتدوکس و دنیای مدرن بسیار تلاش نموده است. جیکبز هم چنین در مورد وجود خدا، درد، زندگی اخروی و معجزه قلم زده است.

    8

    مارشا فالک[20]

    11

    نویسنده؛ او دارای مدرک کارشناسی در رشته فلسفه و دکتری در رشته ادبیات انگلیسی و عبری می­باشد. او به مدت 15 سال در رشته­های ادبیات انگلیسی و عبری، مطالعات یهودی و کتاب مقدس به تدریس پرداخته است.

    9

    نیل گیلمن[21]

    16

    ربی امریکایی، فیلسوف و یهودی محافظه کار؛ او در رشته فلسفه از دانشگاه کلمبیا و در مقطع دکتری فارغ التحصیل شد. گیلمن یکی از اعضاء کمیسیون یهودیان محافظه کار و استاد فلسفه یهودیت در مدرسه دینی منهتن می­باشد.

    10

    استیون اشوارتس شیلت[22]

    18

    ربی، فیلسوف، الهیدان و روزنامه نگار؛ او در سال 1965 در دانشگاه واشنگتن به عنوان استاد رشته فلسفه و الاهیات یهودی برگزیده شد. او مقالات علمی متعددی در زمینه‌های اخلاق، زیبایی شناسی، آخرت شناسی و هلاخا[23] نگاشته است.

    11

    دیوید دابلیو. وایس[24]

    13

    استاد باکتری شناسی و امینولوژی؛ او که متولد اتریش می­باشد در سال 1939 به امریکا گریخت. او هم چنین در زمینه­های شریعت و فلسفه یهود قلم زده است شامل کتاب بالهای کبوتر: ارزشها، علم و هلاخای یهودی.

     

    در این مقدمه پیشینه مضامین ترجمه شده، یعنی خدا، آفرینش، وحی و رستگاری، در اندیشه­ی دو تن از عالمان سنتی قرون وسطای یهودی بررسی می­شو. تطبیق این رویکرد سنتی با رویکرد الاهیات نوین یهودی می­تواند فضا و پیشینه­ی این بحث را بیشتر و بهتر نشان دهد. ذکر این نکته حائز اهمیت است که اسامی اشخاص و افراد گوناگون و اصطلاحات علمی یهودی بکار رفته در این اثر بر مبنای کتاب­های مرجع گوناگونی همچون فرهنگ اسامی و اصطلاحات فریبرز مجیدی و درسنامه­های باورها و آیین­های یهودی ترجمه رضا فرزین، جوداییکا و فرهنگ هزاره ترجمه شده است.

    فصل دوم - پیشینیه مضامین کتاب در قرون وسطی از منظر سعدیا گائون و موسی بن میمون

    فاصله زمانی قرن پنجم میلادی تا حدود قرن چهاردهم و پانزدهم میلادی در اروپا را «سده­های میانه» می­نامند. قرون وسطی یا سده­های میانه، نام یکی از چهار دوره­ای است که برای تقسیم بندی تاریخ اروپا استفاده می­شود. این چهار دوره عبارت بودند از: دوران کلاسیک باستان، قرون وسطی، عصر نوزایی (رنسانس) و دوران جدید یا مدرن که از سال 1600 میلادی شروع می­شود. قرون وسطی عصری است که در آن تفکر غربی شکل گرفت. تفکر قرون وسطی به طور اساسی دینی است و دغدغه گسترش دین و دفاع از آن مهمترین دل­مشغولی متفکران غربی در این سده­ها بوده است[25]. با این حال، بعلت اینکه کلام و فلسفه یهودی متأثر از اندیشه­های اسلامی بوده است، قرون وسطی مسیحی چندان تأثیری بر اندیشمندان یهودی نداشته است.

    2-1- خدا

    2-1-1- اهمیت موضوع خدا در میان یهودیت

    قوم یهود با اعتقاد به خدای یگانه، قادر، عالم و متعال در سرزمین فلسطین، در کنار اقوام دیگر می‌زیست. خدای یهود قبل از عالم وجود داشت و بعد از آن هم خواهد بود. یعنی او وجودی خارج از عالم دارد. این قوم در مرحله دوم حیات دینی خود، یعنی پس از تبعید به بابل به روشنی تعالی خدای خود را تبیین کرد. خدایی که خارج از عالم است و وجود عالم وابسته به اوست. او عالم را از عدم خلق کرده و اراده­اش بر آن حاکم است. دین این قوم بر اساس پیمانی تاریخی شکل گرفت. ابراهیم به نمایندگی از این قوم با یهوه[26]، خدای یگانه، پیمان بست که در عوض حمایت او از این قوم و راهنمایی آن به سرزمین موعود، او را به عنوان خدای یگانه بپرستند و از دستوراتش پیروی کنند[27]. این پیمان و تبعیت از فرامین یهوه در دوره‌های مختلف تاریخی از طریق پیامبران الهی به یاد قوم بنی اسرائیل آورده می­شد. روایت این پیمان و روابط این قوم با خدایش در کتاب تورات باقی مانده است. کتابی که تاریخ این قوم و ارتباطش با خداوند را همراه با روایت خلقت آسمان­ها و زمین، شرح می‌دهد و به عنوان متن مقدس و مرجع دینداری مورد احترام این قوم است. بدین ترتیب رابطه این قوم با خدایش از طریق متنی مقدس و افرادی بود که به عنوان واسطه، پیام خدا را برایشان بازگو می­کردند. در مرحله بعد، سازمان منظم روحانیت، کمابیش جایگزین پیامبران به عنوان واسطه رستگاری شد.[28]

    دین یهود دینی است کاملاً تاریخی و تاریخ برای آن دارای معناست و در واقع می­توان ادعا نمود این دین دارای فلسفه تاریخ است. یک فرد یهودی هویت خود را در این تاریخ می‌جوید و دیدی تاریخی به عالم دارد. تاریخی که یک بار اتفاق افتاده و ابتدا و انتهایش مشخص است و براساس اراده یهوه اداره می‌شود. یهودیان معتقدند قوانین و سنت­های حاکم بر این تاریخ خواست و اراده خداوند بوده و این تاریخ، فقط تاریخ انسان و جامعه­اش نیست بلکه تاریخ عالم و طبیعت نیز هست، بنابراین اراده الهی بر طبیعت حاکم است. اما از آنجا که یهودیان اراده خدا را متعالی‌تر از آن می­دانستند که معرفت به ذاتش در قابلیت­های بشری بگنجد؛ موضوع طبیعت برای آنها امری ناشناخته می­نمود. چرا که هر لحظه ممکن بود که براساس خواست خداوند اتفاقی بیفتد. قانون ثابتی که بتوان با آن آینده را پیش‌بینی کرد وجود نداشت، چنانکه معجزات بسیار برخلاف جریان عادی امور اتفاق می‌افتاد. پس اگر حادثه‌ای خوش مثل شکافتن دریا و عبور از آن در خروج از سرزمین مصر رخ داد و اگر در سال­هایی نغمت­های طبیعی یا انسانی ناگواری رخ می‌داد، نشان دهنده این بود که این قوم اعمال ناشایستی انجام داده، پیمان خود را با خدای یهود شکسته و از فرامین، اطاعت نکرده است و در نتیجه یهوه بر آنها خشم گرفته است. بر مبنای این اندیشه می­بایست تسلیم اراده الهی شد، فرامینش را به طور کامل به کار بست تا خشمش فرونشیند و طبیعت به آدمیان روی خوش نشان دهد. بدین ترتیب طبیعت شناسی در نزد این قوم پیشرفت چندانی نداشته و چون معتقد بودند که طبیعت بنفسه دارای قوانین نیست و اجزاء آن را به طور ذاتی علت وقوع پدیده‌ها نمی­دانستند، در شناخت طبیعت نیز هیچگونه تلاشی از خود بروز نمی­دادند. به همین ترتیب، جوامع یهودی متأثر از این اندیشه همواره خود را تسلیم محض قوانین دانسته و در قانونگذاری و اداره جامعه هیچ نقشی برای خود قائل نبودند. قوانین از طرف خداوند ابلاغ می‌شد و جامعه تنها به دنبال تبعیت از این قوانین و پیروی از متولیان دین بود.[29]

    از آغاز تاریخ یهودیت، خدا محور حیات و اندیشه دینی یهود بوده و یهودیان در مورد خدا به تفکر و تأمل پرداخته­اند. بنابراین خدا و اراده او در شریعت یهود نقش بسزایی دارد و تمام اندیشمندان یهود برای اثبات خداوند نظریاتی را مطرح کرده­ و به این موضوع پرداخته­اند. حال در این فصل می­خواهیم مباحث ترجمه شده در پایان نامه را از منظر دو فیلسوف و اندیشمند قرون وسطی که اندیشه­های آنان تا به امروز تأثیر فراوانی بر الاهیات و شریعت یهود گذاشته است، بررسی نماییم. این دو متفکر عبارتند از: سعدیا گائون و موسی بن میمون.

    سعدیا بن یوسف معروف به گائون، متفکر و اندیشمند یهودی قرن نهم میلادی است. سعدیا اعتقاد دینی و عقل را با هم سازگار می­دانست و بر این مبنا سعی در اثبات خدا نمود. مهم­ترین اثر او کتاب فلسفی الامانات و الاعتقادات است.

     

     

    Abstract

    Spreading Islamic thought and ancient Greek philosophy, such as philosophies of Aristotle and Plato has significantly influenced on medieval Jewish thinkers like Mosheh ben Maimon and Saadia Gaon.  However, in the contemporary time, the thought of thinkers in this religion has profoundly been changed through Renaissance growth, changing dominant scientific paradigms as well as forming the Jewish State and the Jewish freedom from the siege. Then, various theologies were formed including those of feminism, Holocaust, evil and etc. Henceforth, this thesis attempts to exactly study the differences between medieval and contemporary Jewish theology on the basic issues such as God, Creation, revelation, and redemption through the translation of articles of the book: “Contemporary Jewish Theology” written by Eliot Durf and Lewis Newman with an analytical introduction.  It is hoped this work effectively improve the quality and quantity of Persian resources in the field of philosophy and jwish theology for the University of Religions and Denominations.  

     

    Keywords: God, creation, revelation, redemption, Saadia Gaon, Mosheh ben Maimon

  • فهرست و منابع پایان نامه ترجمه فصل های خدا، آفرینش، وحی و رستگاری از کتاب Contemporary Jewish Theology به همراه مقدمه تحلیلی

    فهرست:

    بخش اول.. 1

    فصل اول- پیش درآمد.. 2

    فصل دوم - پیشینیه مضامین کتاب در قرون وسطی از منظر سعدیا گائون و موسی بن میمون. 6

    2-1- خدا 6

    2-2- آفرینش... 15

    2-3-  وحی.. 20

    2-4- رستگاری.. 25

    فصل سوم- جمع­بندی نهایی.. 38

    کتابنامه.. 43

    بخش دوم. 46

    ترجمه بخش دوم کتاب الاهیات یهودی معاصر. 46

    تأملات معاصر در باب مضامین سنتی.. 47

    بخش الف) خدا 52

    باور به خدای شخص‌وار: 52

    موضع فرا‌طبیعت‌گرایی لیبرال.. 52

    در جست‌وجوی خدا 76

    از خدا به خداشناسانه: طرحی برای الاهیاتی محمولی.. 92

    به سوی بازسازی‌ فمینیستی یهودی توحید.. 106

    اندیشه­هایی بیشتر در باب آیین عبادت به عنوان بیان الاهیات.. 114

    الهیات یهودی فمینستی.. 122

    بخش ب) خلقت... 132

    بالهای قمری: ارزشهای یهودی، علم و هلاخا. 132

    صورتم را بجوی، نامم را بگوی.. 144

    قسمت پ) وحی.. 157

    وحی در سنت یهودی.. 157

    قطعات مقدس: بازیابی الاهیات برای یهودیان مدرن. 180

    بخش ت) رستگاری.. 194

    یهودی طبیعی و فراطبیعی.. 194

    درباب آخرت‌شناسی یهودی.. 203

    منبع:

    ندارد



تحقیق در مورد پایان نامه ترجمه فصل های خدا، آفرینش، وحی و رستگاری از کتاب Contemporary Jewish Theology به همراه مقدمه تحلیلی, مقاله در مورد پایان نامه ترجمه فصل های خدا، آفرینش، وحی و رستگاری از کتاب Contemporary Jewish Theology به همراه مقدمه تحلیلی, پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه ترجمه فصل های خدا، آفرینش، وحی و رستگاری از کتاب Contemporary Jewish Theology به همراه مقدمه تحلیلی, پروپوزال در مورد پایان نامه ترجمه فصل های خدا، آفرینش، وحی و رستگاری از کتاب Contemporary Jewish Theology به همراه مقدمه تحلیلی, تز دکترا در مورد پایان نامه ترجمه فصل های خدا، آفرینش، وحی و رستگاری از کتاب Contemporary Jewish Theology به همراه مقدمه تحلیلی, تحقیقات دانشجویی درباره پایان نامه ترجمه فصل های خدا، آفرینش، وحی و رستگاری از کتاب Contemporary Jewish Theology به همراه مقدمه تحلیلی, مقالات دانشجویی درباره پایان نامه ترجمه فصل های خدا، آفرینش، وحی و رستگاری از کتاب Contemporary Jewish Theology به همراه مقدمه تحلیلی, پروژه درباره پایان نامه ترجمه فصل های خدا، آفرینش، وحی و رستگاری از کتاب Contemporary Jewish Theology به همراه مقدمه تحلیلی, گزارش سمینار در مورد پایان نامه ترجمه فصل های خدا، آفرینش، وحی و رستگاری از کتاب Contemporary Jewish Theology به همراه مقدمه تحلیلی, پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه ترجمه فصل های خدا، آفرینش، وحی و رستگاری از کتاب Contemporary Jewish Theology به همراه مقدمه تحلیلی, تحقیق دانش آموزی در مورد پایان نامه ترجمه فصل های خدا، آفرینش، وحی و رستگاری از کتاب Contemporary Jewish Theology به همراه مقدمه تحلیلی, مقاله دانش آموزی در مورد پایان نامه ترجمه فصل های خدا، آفرینش، وحی و رستگاری از کتاب Contemporary Jewish Theology به همراه مقدمه تحلیلی, رساله دکترا در مورد پایان نامه ترجمه فصل های خدا، آفرینش، وحی و رستگاری از کتاب Contemporary Jewish Theology به همراه مقدمه تحلیلی

ثبت سفارش
تعداد
عنوان محصول
بانک دانلود پایان نامه رسا تسیس