پایان نامه بررسی آثار حسادت بر سلامت روان و راه های درمان آن از دیدگاه قرآن و روایات

word
124
493 KB
32646
1392
کارشناسی ارشد
قیمت: ۱۶,۱۲۰ تومان
دانلود فایل
  • خلاصه
  • فهرست و منابع
  • خلاصه پایان نامه بررسی آثار حسادت بر سلامت روان و راه های درمان آن از دیدگاه قرآن و روایات

    پایان­نامه

    کارشناسی­ارشد رشته نهج البلاغه

     

    چکیده

     اسلام  برای سلامت روان اهمیت و ارزش فراوان قائل شده است. چنانچه انسان مؤمن را شخصی دارای قلب سلیم وبرخوردار از سلامت روان دانسته و سرچشمه بسیاری از رذائل اخلاقی را به نوعی از مشکلات روانی می­داند. از سوی دیگر از حسادت می توان به عنوان یکی از رذائلی که نقش مهمی در انحراف انسان و جامعه از مسیر کمال و تعالی دارد نام برد. همچنین با توجه به تعریف حسادت در فرمایشات بزرگان دین، اصل حسد و حسادت­ورزی به نفس و روان انسان برمی­گردد و علاوه بر تأثیر بر جسم و تشدید بیماری­های آن، سلامت روان فرد را نیز به خطر می­اندازد. لذا با توجه به اهمیت موضوع، هدف از پژوهش حاضر که به روش توصیفی- کتابخانه­ای انجام گرفته؛ بررسی آثار حسادت در سلامت روان و راه­های درمان آن از دیدگاه آیات و روایات می­باشد. با توجه به علل، ریشه و زمینه­های حسادت، در بسیاری موارد علت حسادت افراد، فقدان اعتماد به نفس، احساس حقارت، عدم آگاهی و ضعف ایمان شناخته شد. در چنین مواردی فرد حسود برای تسکین رنج ناشی از ضعف های خود به دیگران حسادت می­ورزد و آرزو می­کند آنچه را خود ندارد دیگران هم نداشته باشند. مطابق با شناخت این عوامل، مهمترین نتایج به دست آمده بیان­گر آن است که افرادبرای درمان حسادت توانایی­ها و ویژگی های مثبت خود را بشناسند وبا تقویت آن­ها به آن نعمت­هایی که در نظر دارند، دست یابند و موجبات پیشرفت خود و جامعه را فراهم آورند. راه­ درمان اصلی، تقویت ایمانو اصلاح نگرش است. انسان به شناخت صحیحی از خود و توانایی­های خود دست نمی­یابد مگر اینکه خداوند را بشناسد و رابطه او را با خود تعالی بخشد. در این صورت است که می­توان با روحیه­ای سالم و جسمی قوی و نیرومند در راه رسیدن به کمال واقعی گام برداشت.

    کلیدواژه­­ها: حسادت، سلامت روان، درمان، آیات، روایات

     

    مقدمه:

     

    یکی از مسائل موجود در زندگی و روابط اجتماعی، پدیده «حسادت ­ورزی» است که مشکلات فراوانی را به بار می آورد و به جهت اهمیتی که دارد مورد توجه ویژه دین اسلام قرار گرفته است. حسادت از موضوعات اخلاقی­ای است که ابعاد روانشناختی دارند. لذا بدون شک برخورد منطقی با حسادت خود و دیگران، متوقف بر تحلیل روان شناختی این پدیده است. حسادت از موضوعاتی است که هم از منظر اخلاق و هم از منظر روانشناسی به آن توجه شده است ولی می توان به این نکته اشاره کرد که شاید علمای دین واخلاق کمتر به جنبه های روانشناختی این موضوع پرداخته اند و روانشناسان هم کمتر نگاهی به متون دینی آن داشته اند. هدف اصلی در تنظیم این پژوهش، بررسی آثار حسادت در سلامت روان و راه­های درمان از دیدگاه قرآن و روایات می باشد لذا سعی شده به این موضوع هم از جنبه دین و هم از منظر روانشناسی پرداخته شود.

    آیات و روایات در مذمت حسد بسیار است، بلکه می توان گفت هر مفسده و ظلمی در عالم اتفاق افتاده منشأ آن حسد بوده، شیطان به آدم حسد برد و از درگاه خداوند رانده شد. پسر آدم به برادرش حسد برد  و او را کشت. کفار به انبیاء حسد بردند، دچار عذاب شدند. خلفاء سه گانه به امام علی (ع) حسادت ورزیدند و این همه ظلم نمودند. بنی امیه و بنی عباس به ائمه طاهرین حسد بردند و در مقابل قتل و ظلم و هزارها مفسده دیگر به بار آوردند که نمونه های عینی آن را می توان در قرآن مشاهده نمود. در سخنان معصومین (ع) نیز تأثیر حسد بر سلامت روان مورد توجه قرار گرفته است، حضرت علی (ع) در این زمینه می فرمایند: حسد مرضی است که مبتلای به آن آرامش ندارد. حسد بدترین امراض است زیرا امراض صوری که بیماری های بدنی هستند اگر در دنیا درک و ناراحتی دارد منشأ ثواب اخروی است و بقیه امراض معنوی اگر باعث زیان و خسرت آخرتند در دنیا ممکن است  لذتی داشته باشند و اگر لذتی هم نداشته باشند چندان تعب و المی ندارند،بر خلاف حسد که با وجود ضررو زیان در آخرت در دنیا هم لذتی ندارد و همیشه در غم واندوه است. حسد آثار نامطلوبی بر سلامت جسمانی و روانی دارد و انسان را دچار بیماری می کند وکمتر صفتی از صفات نامناسب است که این همه پیامدهای بد دارد.

    افراد حسود معمولاً رنجور، حساس، عصبی، پرخاشگر و افسرده می شوند و دستگاه­های مختلف بدن آنان نیز تحت تأثیر این حالات روحی دچار اختلال می­گردد. با این اوصاف به اهمیت موضوع پی می بریم.  انسانی که روحش با این بیماری درگیر است باید خودش را درمان کند، زیرا این رذیله اخلاقی اگر پیشرفت کند نه تنها به خود فرد ضرر می رساند، همچنین ممکن است مانع پیشرفت یک خانواده، اجتماع کوچک و حتی جامعه ای بزرگ شود. در این پژوهش برای روشن شدن ابعاد موضوع مورد بحث و جهت گیری در راستای تحقق اهداف آن طی پنج فصل به ترتیب ذیل صورت گرفته است.

    در فصل اول  به بررسی کلیاتی در رابطه با موضوع مورد بحث پرداخته شده است. در فصل دوم سعی شده زمینه های رشد حسادت و ریشه های آن از منظر دین، اخلاق و تربیت مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد تا شناخت این عوامل در مراحل بعدی گام موثری برای پیشگیری و درمان و تأمین سلامت و بهداشت روحی باشد. در فصل سوم به تحقیق و تفحص در مورد آثار و پیامدهای حسادت پرداخته شده است. شاید تا زمانی که حسادت در قلب انسان است گناهی برآن مترتب نباشد ولی هنگامی که اقدامات زبانی و گاهاً عملی به همراه داشته باشد، قطعاً ضررها و زیان هایی را برای شخص حسود به همراه خواهد داشت و کم کم سلامت روحی و روانی او را به مخاطره می ­اندازد که از جمله این آثار می توان به آثار فردی ، اجتماعی و اخروی آن اشاره کرد. در فصل چهارم که مهمترین فصل این پایان نامه می باشد، سعی شده با توجه به بررسی آیات و روایات و شناخت علل و زمینه ها و آثار فردی و اجتماعی حسادت در سلامت روان به پیشگیری و بهداشت روانی و همچنین درمان این بیماری تحلیلی دینی روانشناختی داشته و  نتایج به دست آمده مورد بررسی قرار گیرد.

     

     

     

    بیان مسأله تحقیق

    طبق فرمایش امام علی علیه السلام که فرموده اند : ینبغی ان یتداوی المرء من ادواء الدنیا کما یتداوی ذوالعله و یحتمی من شهواتها و لذاتها کما یحتمی المریض. (غررالحکم ح4863/ 240- باب تهذیب نفس/ ص 239). هرکس سزاوار است که از بیماریهای دنیا درمان شود، چنانچه دردمندان درمان می شوند، و از شهوتها و لذات دنیا پرهیز کند، چنان که بیمار پرهیز می کند. یکی از این بیماریها (حسد) می باشد. یعنی اینکه بخواهیم نعمتی را از دست کسی بیرون بیاوریم که این خود نوعی ظلم بزرگ می باشد، ظالم و ستمکار را هیچ کس دوست ندارد و همه ما دوست داریم در نظر خدا و مردم محبوب و دوست داشتنی باشیم، پس آیا این تلاش شخص حسود تلاشی بی ثمر نیست که خود را هم نزد خدا و هم نزد بنده خدا منفور می کند . در این میان بیشترین ضرر متوجه شخص حسود می شود، مرتبا با خودش درگیر است و غصه می خورد که چرا فلان نعمت که فلان شخص دارد من ندارم، اضطراب و نگرانی از نداشتن آن نعمت نه تنها روح او را افسرده و غمگین می کند بلکه بر جسم او و در تشدید بیماریهای جسمی او نیز مؤثر می باشد. حال می خواهیم میزان تأثیر این بیماری روحی را در سلامت روان بررسی کرده و ضررها و زیانهای آن را نیز یاد آور شده و تأثیر آن را در سلامت روان بررسی کنیم. اگر آدمی بتواند این بیماری را درون خودش تشخیص دهد و روح خودش را از درگیری با آن نجات دهد این موضوع خیلی مهم است، همچنین باید ببینیم تا چه میزان می توانیم از زیانهای فردی و اجتماعی آن نیز جلوگیری کنیم، زیرا حسد به شخص حسود زیان نمی رساند و در این میان ضررها و زیانهایی را نیز بر شخص محسود وارد می کند، این بیماری اگر پیشرفت کند زیانهای پی در پی برای یک خانواده، یک اجتماع کوچک، و حتی جامعه ای بزرگ در پی خواهد داشت پس چه خوب می شد اگر همه ما همانطور که به سلامت جسم خودمان اهمیت می دهیم مواظب سلامت روحیمان نیز باشیم تا یک بیماری روحی بزرگ مانند حسادت که ام الامراض خوانده شده جسم مارا نیز درگیر نکرده و مانع پیشرفت و رسیدن خود و دیگران به کمل و سعادت و خوشبختی در دین و دنیایمان نشویم.

    1-2- ضرورت و اهداف تحقیق

    با توجه به آثار زیانبار فردی و اجتماعی و مادی و معنوی (حسد) و پیامدهای سوء آن و اینکه حسد سبب بیماریهای جسمی و روانی برای شخص حسود می شود و طبق فرمایش امیرالمؤ منان علی علیه السلام : بدترین مردم از نظر ( آرامش) در زندگی حسود است و اینکه زیانهای معنوی حسد از زیانهای مادی و جسمانی آن به مراتب بیشتر است، چرا که حسود در اعماق قلبش به بخشنده نعمتها، یعنی خداوند معترض است، با توجه به همه این مسائل مهمترین هدف در این پژوهش تأمین سلامت روان شخص حسود و پیشگیری و درمان این بیماری روحی می باشد چه از نظر علمی و چه از نظر عملی، زیرا کارائی فرد، در زندگی فردی و در اجتماع متضمن سلامت جسمی اوست و سلامت جسمی او را چیزی تأمین نمی کند جز سلامت و آرامش روان فرد.

    1-3- بیان سؤالات اصلی و فرعی تحقیق

    1-3-1- سؤالات اصلی:

    1- آیا همه انسانهادر معرض ابتلا به حسد هستند؟

    2- ریشه های عقیدتی و تربیتی حسد چیست؟

    3- آثار روانی و رفتاری حسد چیست؟

    4- بهترین روش برای درمان حسد کدام است؟

    1-3-2- سؤالات فرعی:

    1- حسادت چه تاثیری بر خلق و خوی ما می گذارد؟

    2- حسادت در چه کسانی شایع تر است؟

    1-4- بیان فرضیات اصلی و فرعی تحقیق

    1-4-1- فرضیه­های اصلی

    1- فرضیه اول: حسد مرتبط با بعد حیوانی وجود انسان بوده و در همه انسان­ها زمینه اولیه آن یافت می­شود.

    2- از نظر عقیدتی حسد ریشه در ضعف توحید و از نظر تربیتی حسد ریشه در تنگ نظری دارد.

    3- مهمترین آثار رفتاری حسد، می تواند شخص راوادار به صدمه زدن به دیگران کند، مانند: بد گوئی، افترا، و ...

    4- بهترین روش برای درمان حسد تقویت ایمان و تهذیب نفس می­باشد.

    1-4-2- فرضیه های فرعی

    حسادت موجب اندوه مداوم برای شخص حسود می­شود و در او به صورت یک عقده ظاهر می­گردد.

    حسادت در افرادی که توانمندیهای خود را دست کم می­گیرندشایع تر است.

    1-5- تعاریف لغات، واژه ها و اصطلاحات مهم کاربردی

    حسد: لغت شناسان در معنای لغت گفته­اند حسد یعنی: « تمنای زوال نعمت از غیر».

    معنای اصطلاحی حسادت: راغب اصفهانی با توجه به کاربرد قرآنی حسد می­نویسد: الحسد تمنیّ زوال نعمه من مستحق لها و ربما کان مع ذالک سعی فی زوالها، حسد آرزوی زوال نعمت از کسی است که سزاوار داشتن آن نعمت است و شخص حسود علاوه بر آرزوی قلبی چه بسا کوشش در زوال آن نعمت می­کند.

    تعریف سلامت از دیدگاه اهل لغت: به معنی عاری بودن از آفات است.

    تعریف سلامت روان از دیدگاه سازمان جهانی بهداشت: سلامت عبارت است از تأمین رفاه کامل جسمی، روانی و اجتماعی، نه فقط نبودن بیماری و نقص عضو.

     

    Abstract

    Islam has observed a great value to the mental health. Hence it mentioned the faithful person who is the one with a pure heart and has the mental health, and it also believes that the sources of reprobation is the Psychosis. Jealousy is a kind of reprobationwhich is responsible for makes human go astray and prevents him from the perfection and righteous. According to the sayings of the religiousleaders, the origin of jealousy refers to the human soul and endangers both his/her body and soul. It has not only terrible effects on the body and creates illnesses, but puts the mental health on danger. Therefore considering the importance of subject, this thesis which is a descriptive library method one, is to survey the effects of jealousy on the mental health and the way to treat it from the view point of the Qur’an and traditions. According to the roots of jealousy, in many cases lack of self-confidence, feeling humiliation, ignorance and weakness of faith are known as the main causes of jealousy. In such cases, a jealous envies the others to relieve the suffering caused by his weakness and he doesn’t desire what he himself doesn’t have for the others. Therefore based on these effects the most important results show that to treat the jealousy, men and women should recognize their abilities and achieve the blessings have in their mind through these abilities. The main treatment is strengthening the faith and improving the attitude. Man can't attain his/her abilities unless he/she knows God and improves his or her relation with Him. God. In such a case he/she can move to the true perfection with a healthy body and spirit.

    Keywords: jealousy, mental health, treatment, Verses, traditions

  • فهرست و منابع پایان نامه بررسی آثار حسادت بر سلامت روان و راه های درمان آن از دیدگاه قرآن و روایات

    فهرست:

    فهرست                                                                                                       صفحه

    فصل اول: کلیاتپژوهش                                                                         

    مقدمه: 1

    1-1- بیانمسألهتحقیق. 4

    1-2- ضرورتواهدافتحقیق. 5

    1-3- بیانسؤالاتاصلیوفرعیتحقیق. 5

    1-4- بیانفرضیاتاصلیوفرعیتحقیق. 5

    1-5- تعاریفلغات،واژههاواصطلاحاتمهمکاربردی. 6

    1-6- پیشینهتحقیق. 7

    1-7- روشتحقیق. 9

    فصل دوم: حسادت و ریشه­های آن            

    2-1- واژهشناسیحسد. 11

    2-2- تعریفحسادتدرعلماخلاق. 13

    2-3- تفاوتهایغبطهوحسادت. 15

    2-4- ضدحسادتنصحوخیرخواهی. 16

    2-5- سلامتوبیماریروان. 18

    2-5-1- سلامتازدیدگاهاهللغت.. 18

    2-5-2- روان. 18

    2-5-3- روحوبدنوتأثیرآنهابرهمدیگر 19

    2-5-4- سلامتروانازدیدگاهقرآنوحدیث.. 20

    2-5-5- تعریفبیماریروانی. 21

    2-5-6- نشانه‌هایبیماریروانیازنظرآیاتوروایات. 21

    2-6- نشانههایحسود 23

    2-6-1- نفاق. 24

    2-6-2- احساسنارضایتیواندوه 24

    2-6-3- احساسخشم. 25

    2-6-4- احساسرنج. 26

    2-6-5- احساسحسرت. 26

    2-7- مراتبحسادت. 26

    2-8- زمینههایرشدحسادت. 29

    2-8-1- زمینههایخانوادگی. 29

    2-8-1-3- عللوانگیزههایحسادتدرکودکان. 31

    2-8-1-3-1- حسادتفرزنداوّلنسبتبهکودکانبعدی. 32

    2-8-1-3-2- برخوردهایتبعیضآمیز 33

    2-8-1-3-3- احساسمحرومیّت.. 34

    2-8-1-3-4- توجهنکردنبهاستعدادهاوتواناییفرزندان. 35

    2-8-2- زمینههایفامیلیحسادت. 36

    2-8-3- زمینهرشدحسادتدرمحیطتحصیلیومحیطکار 37

    2-8-4- زمینهرشدحسادتوتوارث. 39

    2-9- ریشههایحسادتازنظرعلمایاخلاق. 43

    2-9-1- خباثتنفسوبخلذاتینسبتبهبندگانخدا 43

    2-9-2- عداوتودشمنی. 43

    2-9- 3- حبمشهورشدنوآوازهیافتن.. 44

    2-9-4- ترسازبازماندنازمقصودخود 44

    2-9-5- تعزّز 45

    2-9-6- تکبّر 45

    2-9-7- تعجّبواستعباد 46

    2-10- ریشه‌یابیحسادتدرضعفباورهایدینی. 46

    2-10- 1- ضعفایمانبهحکمتخداوند. 48

    2-10- 2-تزلزلدرپایه‌هایایمانبهپروردگار 49

    2-10- 3- عدمتوجّهبهعظمتخداوند. 50

    2-11- تعریفحسادتدرروانشناسی. 51

    2-11-1- ریشههایتربیتیحسادت: عواملتربیتیحسادتازدیدگاهروانشناسان. 53

    2-11-1- 1- احساسحقارت. 53

    2-11-1-2- ضعفاعتمادبهنفسونداشتنامنیت.. 54

    2-11-1-3- رابطۀعزتنفسوحسد. 55

    2-11-1-3-1- نشانه‌هایعدمعزتنفس.. 55

    2-11-1-3-2- نقشعزتنفسدرازبینرفتنحسد. 56

    فصل سوم: آثار و پیامدهای حسادت

    3-1- آثاروپیآمدهایحسادت. 60

    3-2- پیامدهایفردیحسادت: 61

    3-2-1- آثاردنیویحسادت. 64

    3-2-1-1- آثارروانیحسادت. 65

    3-2-1-1-2- غمگینیوافسردگی. 65

    3-2-1-1-3- بخلوتنگنظری. 66

    3-2-1-1-4- احساسحقارت. 66

    3-2-1-1-5- اضطرابوناراحتیهمیشگی. 66

    3-2-1-1-6- احساستنهایی. 67

    3-2-1-1-7- کینهتوزی. 68

    3-2-1-2- آثاررفتاریحسادت. 69

    3-2-1-2- 1- غیبت (بدگویی) 69

    3-2-1-2-2- ملامتوسرزنش.. 70

    3-2-1-2- 3- کوتاهیدرتعریفازدیگران. 70

    3-2-1-2- 4- ضرررساندنبهمحسودباقتلخود 71

    3-2-1-2-5- تشخیصغلط.. 72

    3-2-1-3- آثارجسمانی. 72

    3-2-1-3- 1- آثارجسمانیحسادتدرروایات. 73

    3-3- آثارمعنویحسادت. 74

    3-3- 1- ازمیانرفتننیکیهاوایجادرذیلتهایاخلاقی. 74

    3-3- 2- ازبینرفتنایمان. 75

    3-3- 3- دوریازرحمتخدا 76

    3-4- آثاراجتماعیحسادت (نابسامانیهایاجتماعی) 76

    3-4-1- عدمپیشرفت.. 76

    3-4-2- اختلالامنیت.. 77

    3-4-3- پیآمدهایحسددرمحیطکار 78

    3-4-4- چشموهمچشمی. 80

    3-5- آثاراخرویحسادت. 80

    3-5-1- فشارقبروظلمتآن. 81

    3-5-2- عذابجهنم. 81

    فصل چهارم: روش­های درمان حسادت

    4-1- بهداشتچیست؟ 85

    4-1-2- بهداشتدل (قلب) : ازنظراسلام. 86

    4-1-2-1- اهمیّتسلامتدل. 86

    4-1-2-2- اثرسلامتدل. 86

    4-1-2-3- تأثیرسلامتدلدرتندرستی. 86

    4-1-3- عواملسلامتوبهداشت (دل) درقرآنوروایات. 86

    4-1-4- اهمیّتوضرورتبهداشتروانی. 87

    4-1-5- اصولبهداشتروانی. 87

    4-1-5-1- احترامفردبهشخصیتخودودیگران. 88

    4-1-5-2- شناختنمحدودیت‌هایخودودیگران. 88

    4-1-5-3- آشنائیبهاینکهرفتارهرفردتابعتمامیّتوجوداوستنهقسمتی. 89

    4-1-5-4- شناسائیاستعدادها،قابلیّت‌هاونیازمندی‌هایخود (خودشناسی) 89

    4-1-5-5- توجّهبهزمینه‌هایآسیب‌پذیر 90

    4-1-5-6- انعطافپذیری. 90

    4-1-6- راهکارهایتأمینبهداشتروانی. 91

    4-2- نقشخانوادهدرسلامتروانیکودک.. 92

    4-2-1- آموزشعملی. 93

    4-2-2- وقتگذاشتنبرایفرزندان. 94

    4-2-3- جلوگیریازشکل‌گیریاخلاقیاتوعادت‌هایناپسند. 95

    4-3- بهترینکارهابرایجلوگیریودرمانحسادتدرکودکان. 96

    4-3-1- احترامومحبّتبهکودکخردسال، (تکریمکودک) 96

    4-3-2- رفتارعادلانهباکودکانوتبعیضقائلنشدنبینآنها 99

    4-3-3- توجّهبهاستعدادهاوتوانائی‌هایکودکانجهتافزایشاعتمادبهنفسدرایشانوجلوگیریازحسادتدرآنها 102

    4-3-4- پرهیزازمقایسهکودکخودباکودکاندیگر 104

    4-3-5- راهکارهایپیشگیریودرمانحسادتدرکودکان. 104

    4-4- پیشگیریدربزرگسالی. 105

    4-4-1- درمرحلۀپیشگیریآنچهانسانراازحسادتبازمی‌دارد: 105

    4-4-1-1- کاروتلاشونداشتنتوقعنابجاازدیگران. 105

    4-4-1-2- عفووگذشت.. 106

    4-4-1-3- دوستداشتنمردموخدمتکردنبهآنها 107

    4-4-1-4- خشنودیازخوشبختیدیگران. 107

    4-5- درمانحسادتدربزرگسالی. 108

    4-5-1- راههایفکری. 108

    4-5-1-1- اصلاحمعرفتونگرشفرد 109

    4-5-1-2- تقویتایمانبهخداوندواولیاءاو 110

    4-5-1-3- توجّهبهرحمتوحکمت‌هایخدایمتعال. 112

    4-5-1-4- شناختتوانائی‌هاواستعدادهایمثبتخود 113

    4-6- اعتمادبهنفسدراسلام. 114

    4-6-1- شیوه‌هایایجادوتقویتاعتمادبهنفس: 114

    4-6-1-1- خودارزشمندی. 114

    4-6-1-2- خودشناسی. 114

    4-6-1-3- خوداتکائی. 115

    4-6-1-4- رویاروئیبامشکلات. 115

    4-6-1-5- تلقیندرمانی: 115

    4-6-1-6- فراگیریمهارت‌هایزندگی. 116

    4-6-1-7- کسبتجاربموفقیّتآمیز 116

    4-6-1-8- مطالعهزندگیافرادموفّق. 116

    4-6-1-9- بهدستآوردنتکیه‌گاهمعنوی. 116

    4-7- راهکارهایبهداشتودرمانعقدۀحقارتدرمنابعاسلامی. 117

    4-7-1- تعدیلغرایز 117

    4-7-2- ایجادمحیطسالم. 117

    4-7-3- مثبتنگری. 118

    4-7-4- تکریمشخصیت.. 118

    4-7-5- توبهدرمانی. 118

    4-5-1-5- افزایشروحیۀقناعتورضایتمندی. 119

    4-5-1-6- توجّهبهضررهایحسادت. 120

    4-5-1-7- داشتنروحیۀتوکل. 121

    4-5-1-8- توجّهبهمعادونگاهمثبتبهمرگ.. 122

    4-5-1-9- هدفمنددانستنزندگی. 123

    4-5-1-10- جایگزین‌هایمناسب.. 124

    4-8- راهکارهایدرمانعملیحسادت. 126

    4-8-1- مبارزۀمنفی. 126

    4-8-2- ایجادرابطۀعاطفیمثبتبینخودوفردموردحسادت. 127

    4-8-3- متعهدشدنبهنیازهایواقعیخود،نهنیازهایدیگران. 127

    4-8-4- اهمیّتقائلشدنبرایداشته‌هایزندگی. 128

    4-8-5- پذیرفتنعدموجودکمالمطلقدرزندگی. 129

    4-8-6- داشتننگاهواقعبینانهنسبتبهموقعیتدیگران. 129

    4-8-7- شناسائینوعتفکروویژگی‌هایشخصیتیافرادغیرحسود 129

    4-8-8- تلقینبهخود 130

    4-8-9- استغفار 130

    4-8-10- دعا 130

    4-9- نکاتیراجعبهاینکهچکارکنیمموردحسادتواقعنشویم؟ 131

    4-9-1- مدارا 131

    4-9-2- کتمان. 132

    4-9-3- استعاذه 132

    4-10- حکمفقهیحسد. 133

    فصل پنجم: نتیجه­گیری

    5-1- نتیجهگیری. 135

    5-2- پیشنهادهایکاربردی. 141

     

    منبع:

     

    قرآن کریم، ترجمه محمد مهدی فولادوند.

    نهج البلاغه ،ترجمه محمددشتی.

    اکبری، محمود، خود و ناخود، چاپ اول، انتشارات سماء قلم،1384.

     آمدی، عبد الواحد، غررالحکم و دررکلم، ترجمه محمد علی انصار، چاپ چهارم، ناشر، مؤسسه انتشاراتی امام عصر (عج)، 1385.

     استوژل، ژان، روان شناسی اجتماعی، ترجمه: محمد کاردان، تهران، دانشگاه تهران، چاپ چهارم، 1368.

     آزاد، حسین، آسیب شناسی روانی، تهران، بعثت، چاپ نهم، 1384.

    اللیثی الواسطی،علی ابن محمد، عیون الحکم و المواعظ، چاپ اول، قم،1376.

    الامام صادق علیه السلام، مصباح الشریعه و مفتاح الحقیقه، شرح: عبد الرزاق گیلانی، تهران، نشر صدوق، 1407ق.

    امیر حسینی، خسرو، خانواده خوشبخت، فرزند موفق، روانشناسی فرزند، تهران، ناشر: عارف کامل، جاپ سوم،1385.

    ابن منظور، محمد ابن مکرم،لسان العرب، بیروت: لبنان، دارصادر، چاپ سوم.

    اربلی، علی ابن عیسی، کشف الغمه، ج2، تبریز، چاپ مکتبه بنی هاشمی،1381ق.

    اسپینوزا، اخلاقیات، کتاب چهارم، پاریس، انتشارات لوسوی، مجموعه «نکات مورد بررسی»، 1999.

    اتکینسون، ریتال و همکاران، زمینه روان شناسی، ترجمه: محمد نقی براهنی و همکاران، تهران، رشد، 1369.

    احمدیان، ابراهیم، و بابائی، سید مصطفی، ترجمه: سرح العیون فی شرح العیون، قم، انتشارات بکا، چاپ اول، 1386.

    ایلینگورث، رونالدس، کودک و مدرسه، مترجم: دکتر شکوه نوابی نژاد، 1371.

    احدی،حسن و بنی جمال، شکوه السادات، روانشناسی رشد، تهران: پردیس، 1379.

    احمد ابن یعقوب، ابن واضح، الیعقوبی، تاریخ یعقوبی، (م 284ق)، بیروت:دارصادر.

    امینی، ابراهیم، تربیت، قم، مؤسسه بوستان کتاب، چاپ اول، 1381.

    الهی، بهرام، طب روح، پاریس، انتشارات دروی، 2000.

    افضل نیا، محمد رضا، بهداشت روانی خانواده، ناشر: نسل نو اندیش، چاپ اول، 1386.

    ابن بابویه قمی، محمد ابن علی (شیخ صدوق)، الخصال، م381ق، قم مؤسسه النشر الاسلامی، 1414ق.

    امیری فیروز کوهی، سید عبد الکریم، تصحیح کلیات صائب تبریزی، تهران: نوین،1362.

    باستانی، محمود، اسلام و روان شناسی، ترجمه: محمود هوشیم، آستان قدس، 1372ق.

    بوریا، مشیله، کتاب جامع تربیت کودک(2)، مترجم: دکتر محمد بهشتیان، تهران، ناشر، بهشتیان، چاپ اول، 1389.

    پارسا، محمد، زمینه روان شناسی، تهران، بعثت.

    پاینده، ابوالقاسم، نهج الفصاحه( مجموعه کلمات قصار)، تهران، دنیای دانش، چاپ جهارم، 1382

    جمعی از نویسندگان، بهداشت برای حوزه علمیه، انتشارات وزارت بهداشت، معاونت امور بهداشتی،1363.

    جی، گینات، هایم، رابطه والدین و کودکان، ترجمه: سیاوش سرتیپی، تهران، انتشارات اطلاعات، 1371 .

    آیت الله جوادی آملی، عبد الله، مفاتیح الحیاه ، تحقیق و تنظیم، محمدحسین فلاح زاده، یدالله مقدسی، سید کمال عمادی، محمود لطیفی و جعفرآریانی، چاپ اول، قم، مرکز نشر اسراء، 1391.

    الجوزی، محمدبن اسماعیل، الترغیب والترهیب، قاهره، دارالحدیث، 1414ق.

    حرانی، ابن شعبه، تحف العقول، قم، جامعه مدرسین، چاپ دوم، 1404ق.

    حسینی کوهساری، سید اسحق، نگاهی قرآنی به فشار روانی، کانون اندیشه جوان.

    حکیمی، محمود، نگرشی بر تعلیم و تربیت کودک و نو جوان، انتشارات مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1374.

    حرعاملی، محمد ابن حسن، وسائل الشیعه (آل البیت)، چاپ اول، قم،مؤسسه ال البیت علیهم السلام لاحیاء التراث،1411ق.

    خدیوی زند، محمد مهدی، مباحث اساسی در روان شناسی تربیتی، انتشارات تربیت،1373.

    آیت الله ،خمینی، روح الله، صحیفه نور، ناشر: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات، چاپ اول، 1369.

    آیت الله خمینی، روح الله، شرح چهل حدیث، ناشر: مؤسسه تنظیم و نشرآثار امام خمینی، چاپ 22، 1379.

    دستغیب، عبد الحسین، گناهان کبیره، چاپ دوم، ناشر: مؤسسه مطبوعاتی دارالکتب جزایری، 1383.

    دادستان، پریرخ، روان شناسی مرضی، تحولی از کودکی تا بزرگسالی، تهران:سمت، 1376.

    داور پناه، ابوالفضل، انوار العرفان فی تفسیر القران، تهران، صدرف،1375.

    دفتر همکاری حوزه و دانشگاه، روان شناسی رشد، تهران: سمت، 1374.

    دهخدا، علی اکبر و دیگران، لغت نامه دهخدا، تهران: دانشگاه تهران، 1372.

    دیلمی، حسن، ارشادالقلوب، قم، شریف رضی، 1412ق.

    راجرز، دوروتی، روان شناسی کودک، مترجم: غلامعلی سرمد، انتشارات نیک آموز.

    راغب اصفهانی، حسین ابن محمد، المفردات فی غریب القران، دارالعلم، الدار الشامیه، 1412.

    زینالی، حمدالله، بهداشت روانی خانواده، ماهنامه تربیت، معاونت آموزش و پرورش نظری و مهارتی وزارت آموزش و پرورش، 138فرهنگ اسلامی، چاپ اول، 1371.

    سادت، محمد علی، راهنمای پدران و مادران، شیوه های برخورد با نوجوانان، ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ اول، 1371.

    سعدی، مصلح بن عبدالله، گلستان، تصحیح و شرح لغات: علی هرندی شیروانی، ناشر، قم دارالفکر.

    سیف، سوسن، کدیور، پروین، کرمی نوری، رضا و لطف آبادی، حسین، روان شناسی رشد (1)، تهران: سمت، چاپ هشتم، 1373.

    السیوطی، عبد الرحمان بن بکر، الجامع الصغیرفی احادیث البشیر النذیر، م،911ق.

    سروش، محمد علی، شعله های سرد، قم، دارالحدیث، پژوهشکده علوم و معارف حدیث، چاپ دوم، 1386.

    سهرابی فر، محمد تقی، حسد، چاپ و نشر عروج وابسته به مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س)، 1386.

    شعاری نژاد، روان شناسی رشد بزرگسالان در فراخنای زندگی، نشر، پیام آزادی، 1373.

    شفیع آبادی، عبدالله، راهنمائی و مشاوره کودک، تهران: سمت، چاپ هشتم، 1379.

    شرقاوی، حسن محمد، گامی فرا سوی روان شناسی اسلامی، ترجمه: دکتر سید محمد باقر حجتی، چاپ پنجم، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1375.

    شجاعی، محمد صادق، توکل به خدا، راهی به سوی حرمت خود و سلامت روان، چاپ سوم، انتشارات مؤسسه آموزشی امام خمینی، 1387.

    شولتز، دوان، نظریه های شخصیت، ترجمه: یوسف کرمی و همکاران، تهران، ارسباران، چاپ دوم، 1378.

    شعیری، تاج الدین، جامع الاخبار، قم، انتشارات رضی، 1363ش.

    شجاعی، محمد صادق، دیدگاههای روان شناختی حضرت آیت الله مصباح یزدی، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، مرکز انتشارات، جاپ دوم، 1386.

    شاملو، سعید، بهداشت روانی، تهران، انتشارات رشد، چاپ 22، 1390.

    شعاری نژاد، علی اکبر، روانشناسی رشد، تهران: اطلاعات، چاپ هجدهم، 1386.

    الشعیری السبزواری، محمد ابن محمد، جامع الاخبار او معارج الیقین فی اصول الدین، قم، تحقیق: مؤسسه آل البیت علیهم السلام، 1414ق.

    صادقیان، احمد، قرآن و بهداشت روان، انتشارات پژوهشهای تفسیر و علوم قران، چاپ اول، 1386.

    آیت الله، صدر، سید رضا، حسد، به اهتمام سید باقر خسرو شاهی، قم، بوستان کتاب، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، 1382.

    طیب، سید عبدالحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران، انتشارات اسلام، 1378ش.

    طباطبائی، محمد حسین، المیزان، ج 20، دارالکتب الاسلامیه، چاپ ایران، 1389ه.ق.

    طبرسی، حسن ابن افضل، مکارم الاخلاق، ناشر: شریف رضی، 1370.

    طا هری، حبیب الله، نقش باورهای دینی در رفع نگرانیها، قم، انتشارات زائر، 1388.

    عده ای از روان شناسان، دایره المعارف روان شناسی، ترجمه: دکتر عنایت الله شکیبا پور، فرروغی، بی تا.

    العاملی زین الدین،( شهید ثانی) کشف الریبه عن احکام الغیبه ، تهران، المکتبه المرتضویه.

    عطاردی، عزیزالله، ترجمه الایمان و الکفر بحارالانوار، انتشارات عطارد.

    العسگری، ابو هلال، معجم الفوق اللغویه، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، 1370.

    فیض کاشانی، ملا محسن، دیوان فیض، تهران، پیمان، 1372.

    فلسفی، محمد تقی، جوان، ج2، نشر، تهران، هیئت نشر معارف اسلامی، چاپ اول،1353ش.

    فلسفی، محمد تقی، کودک، ج2، تهران، هیئت نشر معارف اسلامی، 1342.

    فرجی، ذبیح الله، عقده ها، تهران: کاویان، 1352.

    فرمهینی، محسن، فرهنگ توصیفی علوم تربیتی، تهران، اسرار دانش، 1378.

    فیض کاشانی، مولی محسن، ( راه روشن ، ترجمه کتاب المحجه البیضاء فی تهذیب الاحیاء)، ترجمه، عبدالعلی صاحبی، جلد پنجم.

    قرائتی، محسن، تفسیر نور، ج 2و 11، تهران، ناشر مرکز فرهنگی درسهائیاز قران،1373.

    قمی، شیخ عباس، سفینه البحار، قم، دار الاسوه 1422ق.

    قائمی، علی، روان شناسی و تربیت کودکان شاهد، انتشارات انجمن اولیاء و مربیان جمهوری اسلامی ایران.

    الکراجی الطرابلسی، محمد ابن علی، (م،449ق) کنز الفوائد، به کوشش: عبدالله نعمه ، قم دارالذخائر، 1410ق.

    کلینی،الکافی، ترجمه صطفوی، چاپ دارالکتب الاسلامیه، تهران، 1365.

    گورینه بئاتریس، روسو اگنس، غلبه بر حسادت، ترجمه: ویدا علیخانی و سوسن نیک، تهران،نشر آینده سازان شهر آب، 1387.

     

    گنجی،حمزه، بهداشت روانی، نشر، ارسباران، 1376.

    مکارم شیرازی، ناصر، یکصدو پنجاه درس زندگی، نرم افزار مرکز تحقیقات.

    مهاجری، مسیح، شناخت قرآن از زبان قرآن، تهران، انتشارات اوج، 1360.

    موسوی لاری، مجتبی، رسالت اخلاق در تکامل انسان، قم، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه، 1376.

    مازلو، آبراهام، روان شناسی شخصیت سالم، ترجمه: شیوا رویگردان، تهران، انتشارات هدف، چاپ اول، 1367.

    مجلسی دوم، مولی محمد باقربن مولی محمد تقی، مراه العقول فی شرح اخبار ال الرسول، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ دوم، 1404ق.

    مصطفوی، سید حسن، التحقیق، فی کلمات القران الکریم، تهران، مرکز الکتاب للترجمهو النشر، جاپ اول.

    مشکینی، علی، تحریرالمواعظ العددیه، قم، الهادی، چاپ هشتم، 1424ق.

    مطهری، مرتضی، علل گرایش به مادیگری، تهران، دفتر انتشارات اسلامی، 1357.

    مطهری مرتضی، انسان کامل، قم، انتشارات صدرا.

    معین ، محمد، فرهنگ فارسی، تهران: سمت، 1374.

    آیت الله، مکارم شیرازی، اخلاق در قرآن، ناشر، مدرسه الامام علی بن ابی طالب، چاپ اول،1378.

    آیت الله، مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، ناشر: دارالکتب الاسلامیه، 1374ش.

    مکدوگال، ویلیام، روان شناسی علمی برای همگان، ترجمه: وحید مازندرانی.

    مرکز مشاوره حوزه علمیه قم، فرایند حسادت در فرهنگ قرآن و عترت، 1381.

    مجرد، ناصر، خود سازی جسمی و روحی، انتشارات مجرد، چاپ اول، 1373.

    آیت الله،. مکارم شیرازی، ناصر، سرمشق از سخنان حضرت علی (ع)، نرم افزار مرکزتحقیقات اسلامی نور.

    مولوی، جلال الدین محمد، (م 672ق)، مثنوی معنوی، تصحیح: ناهید فرشاد مهر، تهران، نشر محمد، 1378ش.

    نجاتی، محمد، قران وروان شناسی، ترجمه عباس عرب، ناشر: بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، 1367.

    نوابی نژاد، شکوه، رفتار بهنجار و ناهنجارکودکان و نو جوانان و راههای پیشگیری ودرمانناهنجاریها، انتشارات انجمن اولیاء و مربیان جمهوری اسلامی ایران، 1372.

    نریمانی، محمد، اختلالات رفتاری کودکان ونوجوانان، انتشارات نیک آموز،1382.

    نراقی، ملا احمد، معراج السعاده، تصحیح رضا مرندی، انتشارات اهقان، چاپ پنجم، 1384.

    نوری طبرسی، میرزا حسین، مستدرک الوسائل و مستنبط الوسائل، مؤسسه ال البیت، علیهم السلام، قم 1408ق.

    واشه، پیر، چه کنیم تا همیشه تندرست و شاداب باشیم، مترجم: دکتر محمد حسین سروری، نشر همگام، چاپ اول،1362.

    هدفیلد، ژ.آ، روان شناسی و اخلاق، ترجمه: علی پریور، تهران، انتشارات علمی فرهنگی.

    یوسفیان، نعمت الله، تربیت دینی فرزندان، قم، ناشر: زمزم هدایت، 1386.

     

    منابع لاتین

    Daniel ,Martin ,What Is Morbid Jealousy?, Jan 2010, http:// www. Psychology.suite101.com



تحقیق در مورد پایان نامه بررسی آثار حسادت بر سلامت روان و راه های درمان آن از دیدگاه قرآن و روایات, مقاله در مورد پایان نامه بررسی آثار حسادت بر سلامت روان و راه های درمان آن از دیدگاه قرآن و روایات, پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه بررسی آثار حسادت بر سلامت روان و راه های درمان آن از دیدگاه قرآن و روایات, پروپوزال در مورد پایان نامه بررسی آثار حسادت بر سلامت روان و راه های درمان آن از دیدگاه قرآن و روایات, تز دکترا در مورد پایان نامه بررسی آثار حسادت بر سلامت روان و راه های درمان آن از دیدگاه قرآن و روایات, تحقیقات دانشجویی درباره پایان نامه بررسی آثار حسادت بر سلامت روان و راه های درمان آن از دیدگاه قرآن و روایات, مقالات دانشجویی درباره پایان نامه بررسی آثار حسادت بر سلامت روان و راه های درمان آن از دیدگاه قرآن و روایات, پروژه درباره پایان نامه بررسی آثار حسادت بر سلامت روان و راه های درمان آن از دیدگاه قرآن و روایات, گزارش سمینار در مورد پایان نامه بررسی آثار حسادت بر سلامت روان و راه های درمان آن از دیدگاه قرآن و روایات, پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه بررسی آثار حسادت بر سلامت روان و راه های درمان آن از دیدگاه قرآن و روایات, تحقیق دانش آموزی در مورد پایان نامه بررسی آثار حسادت بر سلامت روان و راه های درمان آن از دیدگاه قرآن و روایات, مقاله دانش آموزی در مورد پایان نامه بررسی آثار حسادت بر سلامت روان و راه های درمان آن از دیدگاه قرآن و روایات, رساله دکترا در مورد پایان نامه بررسی آثار حسادت بر سلامت روان و راه های درمان آن از دیدگاه قرآن و روایات

ثبت سفارش
تعداد
عنوان محصول
بانک دانلود پایان نامه رسا تسیس