پایان نامه ارزیابی اثرات تجمعی (CEA) توسعه صنایع پتروشیمی منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر

word
184
10 MB
32549
1392
کارشناسی ارشد
قیمت: ۲۳,۹۲۰ تومان
دانلود فایل
  • خلاصه
  • فهرست و منابع
  • خلاصه پایان نامه ارزیابی اثرات تجمعی (CEA) توسعه صنایع پتروشیمی منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر

    پایان­نامه جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد

    مهندسی منابع طبیعی- محیط­­زیست

    چکیده

    نظام اکولوژیکی ، نظامی فراگیر و به­هم پیوسته می­باشد و اقدامات انسانی نیز ترکیبی از فعالیتهای بزرگ ، کوچک و تکراری می­باشند. آنچه مسلم است ، این است که هر تصمیم و اقدام انسان بر محیط­زیست اثر می­گذارد به عبارتی دیگر ، فعالیتهای انسانی ، چه خرد و چه کلان در بستر نظام اکولوژیکی مجتمع می­گردند. در کشور ایران ارزیابی آثار توسعه بر محیط­زیست فقط در سطح پروژه به صورت (ارزیابی اثرات توسعه[1]) انجام می­شود. ضعف قابل توجه پروژه­های متمرکز بر EIA به­طور­کلی عدم توانایی کافی آن در رسیدگی به اثرات تجمعی بر محیط­زیست است اگر چه گزارش­های ارزیابی آثار توسعه بر محیط­زیست اطلاعات مفیدی در راستای پروژه فراهم می­نمایند، اما اثرات تجمعی پروژه­ها را در کنار هم که در طول زمان آشکار می­شوند نادیده می­گیرند. در این تحقیق ابتدا روش­های ارزیابی اثرات تجمعی بیان شد و سپس برای ارزیابی اثرات تجمعی صنایع پتروشیمی موجود در منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر از بین روش­های ارزیابی اثرات تجمعی دو روش سامانه اطلاعات جغرافیایی و ماتریس تعاملی استفاده گردید. نتایج حاصل از این دو روش از نظر ماهیت متفاوت بوده و از نظر مزایا و معایب و میزان داده­های مورد نیاز برای هر روش مورد مقایسه قرار گرفت. لایه­های اطلاعاتی رستری از پهنه­بندی آلاینده­ها بصورت جداگانه نقشه­سازی و تلفیق شده و نقشه اثرات تجمعی آب، هوا و صوت مجتمع­های پتروشیمی تهیه گردید. مرحله بعدی محاسبه میانگین شاخص تجمعی برای آلاینده­های مربوط به خورموسی که مهمترین زیستگاه آبی در اطراف منطقه مطالعاتی است. مرحله بعدی نیز استفاده از روش ماتریس تعاملی با توجه به نزدیکی موقعیت مکانی مجتمع های پتروشیمی و به منظور کمی کردن اثرات صورت گرفت. در­نهایت با استفاده از ماتریس پاستاکیا که همان روش ارزیابی سریع است و استفاده از نظرات کارشناسی  میزان تجمعی بودن اثرات بر هر یک از محیط­های فیزیکی-شیمیایی، بیولوژیکی- اکولوژیکی، اجتماعی- فرهنگی و اقتصادی- فنی در مرحله بهره­برداری مشخص گردید.

    واژه­های کلیدی: ارزیابی اثرات تجمعی، سامانه اطلاعات جغرافیایی،  ماتریس تعاملی، فرآیند تحلیل سلسله مراتبی، منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر

     

    مقدمه

    بشر در مواجهه با محیط ­زیست که بقای وی به طور اجتناب­ناپذیری بدان وابسته است. شیوه معقولی را اتخاذ ننموده و به جای جامع­نگری، مال­اندیشی و برنامه­ریزی جهت بهره­وری دیرپا از محیط پیرامونش به بهره­گیری آنی و منفعت­جویی فوری و گذرا دلخوش داشته است (وهاب­زاده، 1372).

    امروزه یکی از ارکان اقدامات حفاظتی از منابع طبیعی در مقابل اثرات زیانبار ناشی از پساب­ها، دودکش­ها و سروصدای ناشی از صنایع پتروشیمی، تجزیه و تحلیل اثرات آلودگی­ها بر جوامع­زیستی بویژه عناصری که از بیشترین حساسیت و آسیب­پذیری نسبت به آلودگی­های صنایع برخوردارند، می­باشند.

    اولین بار صنعت پتروشیمی در امریکا پا به عرصه وجود گذاشت و امریکایی­ها اصطلاح « Petrochemicals» را برای مواد خام حاصله از نفت معمول نمودند و سپس در اروپا و ممالک دیگر استفاده از مواد نفتی به عنوان مواد خام اولیه آغاز گردید. در ایران نیز برای اولین بار در سال 1343 شمسی شرکت ملی صنایع پتروشیمی وابسته به شرکت ملی نفت ایران تشکیل شد و فعالیت­های خود را در این زمینه از صنعت آغاز نمود. صنایع پتروشیمی در ایران قدمتی در حدود نیم قرن دارد (مستجابی، 1387). اولین سازمان نسبتا متشکل برای این منظور بنگاه شیمیایی وابسته به وزارت اقتصاد بود. عمده­ترین فعالیت این بنگاه ایجاد کارخانه کود شیمیایی مرودشت فارس در سال 1338 بود تا اینکه در سال 1343 طبق قانون، کلیه فعالیت­هایی که به عنوان ایجاد و توسعه صنایع پتروشیمی توسط واحدهای تابعه وزارت خانه­ها و سازمان­های مختلف دولتی انجام می­شد، در شرکت ملی نفت ایران متمرکز گردید و شرکت مزبور برای تامین این منظور شرکتی فرعی به نام شرکت ملی صنایع پتروشیمی را تاسیس کرد. هدف اصلی این شرکت تولید فرآورده­های فرعی از نفت و مشتقات نفتی و گاز طبیعی و سایر مواد خام اعم از آلی و معدنی است. (رافعه­نژاد، 1386). شرکت ملی صنایع پتروشیمی به عنوان یکی از چهار شرکت اصلی وزرات نفت از بدو تاسیس در سال 1342 تا کنون نقش مهمی را در توسعه اقتصادی، گسترش صادرات غیر­نفتی و تامین مواد اولیه صنایع پایین دستی ایفا کرده و می­کند. این صنعت تا پایان جنگ تحمیلی 800 هزار تن انواع محصولات پتروشیمی را تولید کرد که در پایان برنامه پنج ساله سوم به مقدار 857 هزار تن انواع پلیمر توسعه یافت و پیش­بینی می­شود تا پایان سال 1388 یعنی پایان برنامه چهارم توسعه به رقم 10.4 میلیون برسد. در حال حاضر 11 طرح در منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر، 15 طرح در منطقه ویژه اقتصادی پارس و 15 طرح در سایر مناطق کشور در دست احداث یا اجرا است که تاکنون 21 طرح مستقل و طرح توسعه برنامه پنج ساله دوم به بهره­برداری رسیده و 11 طرح نیز در دست مطالعه است.

     از طرف دیگر بطور بالقوه، صنایع پتروشیمی به عنوان یکی از بزرگترین منابع آلاینده محیط­زیست محسوب می­شوند. امروزه کنترل و کاهش اثرات آلودگی ناشی از صنایع پتروشیمی جهت حفاظت از محیط­زیست به عنوان یکی از مهم­ترین مسائل و دغدغه­های ملل جهان قرار گرفته است. مشکلات محیط­زیستی عمده این صنایع بویژه در شرایط عدم رعایت ضوابط و استانداردهای محیط­زیستی ، پیامدهای مخاطره­آمیز را به همراه داشته و طبیعت زیستی جوامع انسانی و نیز حیات­وحش را دچار اختلال می­نماید (Rooney, 2005). این صنایع با توجه به ماهیت فعالیت­ها و فرآیندهای انجام گرفته و نیز بواسطه تولید پساب، انتشار گازهای آلاینده و پسماندهای خطرناک از پتانسیل ایجاد آثار سوء بر محیط­زیست برخوردار می­باشند (Xiao- ping, 2004). همچنین تخلیه پساب­های صنایع پتروشیمی با توجه به ماهیت ترکیبات آنها به منابع آبی پذیرنده، قابلیت تخریب بخش قابل توجهی از عناصر زیستی را دارا می­باشند. به طوری که بصورت مستقیم و غیر­مستقیم زمینه حذف تدریجی گونه­های آبزی اعم از جانوری و گیاهی را فراهم می­سازد و بدین ترتیب با کاهش تعداد و تنوع گونه­ها موجب ساده­تر شدن شبکه غذایی گردیده و منبع آبی را بخصوص در سواحل به یک منبع آبی مرده تبدیل می­نماید (Rajesh, 2006). اگرچه ارزیابی اثرات محیط­زیستی به صورت گزارش­های EIA برای تک تک پروژه­ها انجام شده­است، و اثرات محیط­زیستی آن شناسایی­شده، اما اثرات فزاینده­ای که این پروژه­ها به همراه دارند درنظر گرفته نمی­شود. بنابراین این ضرورت پیش می­آید که علاوه بر بررسی اثرات تک تک پروژه­ها، ارزیابی اثرات تجمعی آنها نیز در قالب یک چارچوب ارائه شود. که این امر باعث افزایش ارتقا ارزیابی اثرات محیط­زیستی و ارائه پیشنهاداتی که باعث کاهش مشکلات ناشی از آن پروژه­ها می­شود.

    خلیج­فارس دریای نیمه­بسته­ای با 40 هزار کیلومتر مربع وسعت که دارای تنوع محیط­زیستی کم نظیر است و بین 400 تا 450 گونه ماهی در آن زندگی می­کنند. خلیج­فارس در منطقه­ای گرمسیری و خشک واقع شده که بدلیل وضعیت اکولوژیکی و محیطی ویژه، از دامنه تحمل آبزیان موجود در آن نسبت به تغییرات محیطی کاسته شده ­است و ورود آلاینده­ها نیز آسیب بیشتری به این موجودات می­زند (صمدیار، 1384). منطقه مورد مطالعه در ساحل خلیج­فارس در شهرستان ماهشهر واقع­شده و بدلیل استقرار واحدهای صنعتی پتروشیمی همانند یک گلوگاه استراتژیک در مناطق نفت و گاز ایران عمل کرده، دستیابی به منابع نفت و گاز، مواد اولیه و خوراک واحد­های صنعتی را بیش از پیش تسهیل می­نماید. مهمترین اکوسیستم­های آبی واقع در این منطقه خورها می­باشند. وجود مواد مغذی و شرایط مساعد دمایی در خورهای منطقه باعث فراوانی انواع گونه­های کفزی نظیر پرتاران، تانائیدها، کم­تاران و ماهیان شده­است. هم­چنین انواع پرندگان آبزی و کنار­آبزی که بسیاری از آن­ها بومی منطقه می­باشند و یا هرساله جهت زمستان­گذرانی از مناطق سردسیر به این منطقه مهاجرت می­کنند، حاکی از اهمیت اکولوژیکی خورهای اطراف منطقه مورد مطالعه می­باشد (نبوی، 1378).

    در سال 1990، گروهی از کارشناسان علمی حفاظت از محیط­زیست دریایی آلودگی دریایی را به شرح زیر می­دانند: ( این تعریف تاکید بر آلودگی با منشا انسانی است نه آلودگی طبیعی) که اینگونه تعریف می­شود:

    آلودگی دریایی شامل فعالیت­های مستقیم و غیرمستقیم انسان برهر نوع مواد یا انرژی به محیط­زیست دریایی است (شامل سواحل) که ممکن است اثر نامناسب داشته باشد و موجودات دریایی و سلامت انسان را به خطر اندازد و فعالیت­های دریایی نیز محدود و یا کاهش کیفیت و مطلوبیت آبهای دریایی را موجب شوند (Marcus, 2004). مواد شیمیایی یکی از مهمترین انواع آلاینده­های آب و نشأت گرفته از منابع طبیعی معدن، صنعتی (مانند شرکت­های پتروشیمی) و دیگر منابع آلودگی (منابع نقطه­ای و غیر نقطه­ای آلودگی) که شرکت­های پتروشیمی یکی از انواع آلودگی با منبع نقطه­ای هستند.

    ارزیابی آثار توسعه بر محیط­زیست تکنیک مهمی است برای اطمینان یافتن از اینکه اثرات احتمالی پروژه­های توسعه در محیط­زیست کاملا مورد شناسایی و محاسبه قرار گرفته­اند (شریعت و منوری، 1375). اثرات تجمعی دارای سابقه­ای با حدود دو دهه می­باشد. مفاهیم این روش در کشور ما ایران نسبتا جدید بوده و توجه کافی به آن مبذول نشده­است.

    اثرات تجمعی محیط­زیستی اثراتی افزودنی هستند که ممکن است در نتیجه فعالیتهای انسانی که بارها تکرار شده و در تمامی نقاط پراکنده شده­است به­وجود آمده باشند، فعالیتهای بسیار کوچک و مستقل که در اصل ناچیز شمرده می­شوند ممکن است گاهی اوقات به تغییرات محیطی برگشت­ناپذیر و حتی اساسی منجر شود .

    در حال حاضر مفاهیم مربوط به اثرات تجمعی و روش­های ارزیابی اثرات تجمعی در کشور ایران مورد توجه و شناسایی، قرار نگرفته است. در این تحقیق سعی بر این است که ابتدا روش­های مختلف ارزیابی اثرات تجمعی که در کشورهای مختلف مورد استفاده قرار گرفته، معرفی شود و سپس با توجه به محدودیت­های موجود، از بین این روش­ها روش مناسب برای ارزیابی اثرات تجمعی صنایع پتروشیمی در منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر انتخاب شود. با توجه به اینکه سامانه اطلاعات جغرافیایی ابزار قدرتمندی برای تحلیل داده­های مکانی می­باشد و امکان انجام تحلیل­های پیچیده با مجموعه داده­های مکانی و غیرمکانی بصورت توام از مهمترین قابلیت­های GIS است که نمی­توان آن را با روش­های دیگر مانند روش­های سنتی انجام داد. این سامانه و ابزارها و فن­های آن توانایی آن را دارد که با تلفیق لایه­های مختلف اطلاعاتی در قالب مدل­های مختلف و در حداقل زمان، در ارزیابی اثرات تجمعی صنایع پتروشیمی مورد استفاده قرار گیرد.

    ماتریس­ها اغلب برای شناسایی احتمال اینکه یک فعالیت ممکن است بر یک جز خاص محیط­زیستی اثر­گذار باشد یا برای رتبه­بندی انواع ویژگی­های مختلف اثرات بر اجزای مختلف محیط زیستی بکار برده می­شوند. ماتریس مثالی از یک ابزار است که می­تواند در طول تمرینات تعین محدوده ( (Scoping برای شناسایی بطور بالقوه شدیدترین روابط علت و معلولی و پس از آن به اختصار، خلاصه نتایج حاصل از ارزیابی مورد استفاده قرار گیرد. که در این تحقیق از ماتریس تعاملی به منظور کمی کردن اثرات تجمعی حاصل از صنایع و نیز ماتریس پاستاکیا به منظور ارزیابی اثرات ناشی از صنایع پتروشیمی بر محیط های مختلف استفاده گردید.

     

    1-2 ضرورت انجام تحقیق

    اثرات تجمعی لزوما بسیار متفاوت از اثرات مورد مطالعه در EIA هستند. EIAها در مقیاس محلی متمرکز هستند که در آنها تنها یک ردپا یا منطقه تحت پوشش است یا هر عمل به صورت جزء در نظر گرفته می­شود. برخی EIA­ها ممکن است اثرات ترکیبی از اجزای مختلف را با هم در نظر بگیرند اما در سطح محلی است. به عنوان مثال می توان به یک کارخانه خمیر کاغذ و جاده دسترسی به آن اشاره کرد، اما ارزیابی اثرات تجمعی[1]، یک سطح منطقه­ای بزرگ مقیاس را ارزیابی می­کند. به عبارتی CEA همان EIA در یک سطح وسیعتر و اغلب متکی به EIA است. طبق شواهد موجود بیشترین اثرات ویرانگر محیط­زیستی ناشی از اثرات مستقیم یک عمل خاص نیست بلکه ترکیبی از اثرات اقدامات متعدد در طول زمان است. که روندی برای جلوگیری از تشدید این پروژه­های جدید در رابطه با این موضوع نشده است. و بطور موثر پروژه­ها فقط در سطح EIA بررسی می­شوند (Duinker, 1994). اهمیت اثرات تجمعی بالقوه این است که می­تواند یک سطح اختلال آستانه برای یک اکوسیستم را ارزیابی کند. که این آستانه­ها مربوط به ظرفیت قابل تحمل اکوسیستم­هاست، که می­تواند بصورت کمی یا کیفی باشد.

    در کشور ایران ارزیابی آثار توسعه بر محیط­زیست به صورت (EIA) فقط در سطح پروژه  انجام می­شود. ضعف قابل توجه پروژه­های متمرکز بر EIA به­طور­کلی عدم توانایی کافی آن در رسیدگی به اثرات تجمعی بر محیط­زیست است اگر چه گزارش­های ارزیابی آثار توسعه بر محیط­زیست اطلاعات مفیدی در راستای پروژه فراهم می­نمایند، اما اثرات تجمعی پروژه­ها را در کنار هم که در طول زمان آشکار می­شوند نادیده می­گیرند (Duinker and Greig, 2006). به عنوان مثال در منطقه عسلویه که در  استان بوشهر واقع می­باشد صنایع مختلفی در حال فعالیت است اما تنها گزارش EIA برای تک تک پروژ­ه­ها تهیه شده است در حالی که اثرات مختلف ناشی از اثرات هم­بیشی و افزایشی این صنایع که در مجاورت هم واقع شده­اند نادیده گرفته­شده و یا مثال­های دیگر مانند صنایع پتروشیمی در بندر امام­خمینی که به اثرات تجمعی آنها اشاره نشده است. از اینرو یک نیاز ضروری در کشور می­باشد که علاوه بر ارزیابی آثار محیط­زیستی در سطح پروژه به ارزیابی اثرات تجمعی در سطح منطقه توجه ویژه­ای صورت گیرد. در کل ارزیابی اثرات تجمعی به منظور بهبود روند ارزیابی اثرات محیط­زیستی بکار می­رود. دولت­ها بایستی به تلاش بیشتری در جهت ارائه یک چارچوب قانونی برای ارزیابی اثرات تجمعی اقدام نمایند.

    شدت فشارهای بشر دربوم سازگان­های آبی در اطراف منطقه مطالعاتی منجر به تلاش جدی برای حفاظت از این منابع ارزشمند و تلاش برای وضعیت سلامت محیط­زیستی و ارزیابی اثرات محیط­زیستی را امکانپذیر نموده است. بنابر اهمیت این اکوسیستم آبزی ارزشمند و منحصر به فرد و اهمیت مجتمع­های پتروشیمی به عنوان منابع انتشار آلاینده­ها و منابع نقطه­ای از طیف گسترده­ای از مواد شیمیایی، مشکلات مطرح شده می­باشند. در قرن بیستم، مطالعات متعددی نشان داد که غلظت ترکیبات نفت و فلزات سنگین در محیط­های دریایی با توجه به رشد صنایع و بازاریابی فرآورده­های نفتی (Patin, 1999) افزایش یافته است. در دهه اول این قرن، گزارش­ها حاکی از تغییرات در جوامع بیولوژیکی دریایی به دلیل نشت نفت خام از کشتی­ها بوده است. محیط­زیست دریایی خلیج فارس در توسعه اجتماعی، اقتصادی و اهداف استراتژیک منطقه بسیار حائز اهمیت است (Price et al, 1994).

    Abstract

    Ecological system is a pervasive and continues system. Human proceedings are combination of great, small and duplicate activity also. What in certain is that any human decisions and proceedings are influencing the environment; in other words human activities, what micro and macro, are collected in ecological system and perhaps the micro activities have decisive role. In Iran assessment of development impacts on environment is doing to form of report Environmental Impact Assessment in project level. The main infirmity of the projects that focused on EIA is the inability to investigation of cumulative effects on environments. Although development effects assessment reports on environment prepared helpful information in line of project, but, cumulative effect of projects that are appear in time passing, are ignored. In this research, first, the methods of investigation of cumulative effect is discussed, and then, for investigation on cumulative effect of petrochemical industries in special economic zone of Mahshahr two methods of geographic information system and interaction matrix are used. The result of these methods is defer in nature and in aspect of advantages, disadvantages and amount of requirements information are compared. The layers of raster information are mapping separately from contaminants zoning; then are combined and map of the cumulative effect of water, air and the voice of petrochemical complexes are prepared. Next stage is calculation of average of mean of  contaminants degree of mosa bay that is the most important aquatic habitat. In the next stage using of interactive matrix according to vicinity of petrochemical complexes and for quantification of effects.

    Finally by using the Pastakia matrix, that is the same method of quick investigation, and using from the expertise the amount of been cumulative on any of physical-chemical, biological-ecological, social-cultural and economical-technical in production stage are determined.

     

     Keywords: Cumulative effect assessment, geographic information system, interaction matrix, analytical hierarchy process, special economic zone of Mahshahr.

  • فهرست و منابع پایان نامه ارزیابی اثرات تجمعی (CEA) توسعه صنایع پتروشیمی منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر

    فهرست:

    فصل اول چارچوب نظری... 1

    1-1 مقدمه. 2

    1-2 ضرورت انجام تحقیق.. 6

    1-3 سوالات پژوهشی.. 7

    1-4  فرضیات تحقیق.. 7

    1-5 اهداف تحقیق.. 8

    1-6 روش تحقیق.. 8

    فصل دوم مبانی نظری... 11

    2-1 پیشینه پژوهش.... 12

    2-1-1 پیشینه پژوهش در خارج از کشور 12

    2-1-2پیشینه پژوهش در داخل کشور 17

    2-2 ارزیابی اثرات تجمعی محیط زیستی.. 18

    2-2-1  تعاریف دیگر راجع به اثرات تجمعی: 20

    2-2-2 واژه­های کلیدی تعریف شده در رابطه با ارزیابی اثرات تجمعی.. 20

    2-3 تاریخچه. 23

    2-3-1 دستورالعمل­ها و مفاهیم اولیه ارزیابی اثرات تجمعی.. 24

    2-3-1-1 کانادا 1994. 24

    2-3-1 -1-1 دستورالعمل فرآیند انجام ارزیابی اثرات تجمعی کانادا 25

    2-3-1-2 دستورالعمل اتحادیه امریکا1996. 25

    2-3-1-3 دستورالعمل اتحادیه اروپا 1997. 26

    2-3-1-4 دستورالعمل استرالیا 1990. 26

    2-4 روشهای ارزیابی اثرات تجمعی.. 27

    2-4-1 روش Ad Hoc. 27

    2-4-2 چک­لیستها 28

    2-4-3 ماتریس­ها Matrices 28

    2-4-4 مدلسازی، مدلسازی مفهومی با شبکه­ها و سیستم­های نموداری.. 30

    2-4-5 مدلسازی، مدلسازی شبیه­سازی کامپیوتری.. 30

    2-4-6 تجزیه و تحلیل روند  Trends Analysis 30

    2-4-7 تجزیه و تحلیل مکانی- نقشه­برداری و روی­همگذاری Spatial Analysis 31

    2-4-8 تجزیه و تحلیل سیمای سرزمین  Landscape Analysis 31

    2-4-9  تجزیه و تحلیل اکوسیستم Ecosystem Analysis 32

    2-4-10 تجزیه و تحلیل ظرفیت قابل تحمل Carrying Capacity Analysis 32

    2-4-11 روشهای تطبیقی.. 33

    2-4-12  شبکه­ها Networks 33

    2-4-13 تجزیه و تحلیل مکانی- سیستم اطلاعات جغرافیاییGIS. 34

    2-5 انتخاب روش مناسب CEA.. 35

    2-5-1 نکات کلیدی برای انتخاب روشها 35

    2-5-2 ویژگیهای روشهای CEA.. 36

    2-6 فرایند تحلیل سلسله مراتبی(AHP) 36

    2-6-1 اصول فرایند تحلیل سلسله مراتبی.. 37

    2-6-2 مراحل فرایند تحلیل سلسله مراتبی.. 37

    2-6-2-1 ساختن سلسله مراتبی.. 38

    2-6-2-2 محاسبه وزن.. 38

    2-6-3روشهای محاسبه وزن نسبی.. 39

    2-6-4 مزایای فرایند تحلیل سلسله مراتبی.. 40

    2-7 سامانه اطلاعات جغرافیایی(GIS) 41

    2-7-1 ارتباط مراحل CEA با GIS. 42

    2-7-2 ضرورت استفاده از GIS. 43

    2-7-3 کاربرد GIS در CEA.. 44

    2-7-4 مزایای بالقوه از لینک کردن GIS با CEA.. 44

    2-7-5 محدودیتهای GIS. 45

    2-8 روش معکوس فاصله: (Inverse Distance Method) 45

    2-9 ماتریس تعامل در CEA.. 46

    2-9-1 روش ماتریس چندگانه آرگون.. 46

    2-10 ماتریس پاستاکیا (RIAM) 47

    2-11 نتیجه­گیری از روشهای ارزیابی اثرات تجمعی.. 52

    فصل سوم: مواد و روشها 57

    1-3 معرفی منطقه مورد مطالعه. 58

    3-1-1-منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی.. 58

    3-1-2 مشخصات منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی.. 59

    3-1-2-1 سایت شماره 1. 61

    3-1-2-2- سایت شماره 2. 61

    3-1-2-3- سایت شماره 3. 62

    3-1-2-4 - سایت شماره 4. 64

    3-1-2-5 - سایت شماره 5. 66

    3-2 شناسایی منابع آلاینده در منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر. 68

    3-2-1 آلودگی هوا 68

    3-2-2 آلودگی پساب مجتمع­ها 70

    3-3 بررسی وضعیت محیط زیستی اطراف منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر. 70

    3-3-1 خورموسی.. 70

    3-1-3 اهمیت خوریات... 72

    3-1-4 اقلیم.. 74

    3-1-4-1 باد. 74

    3-1-5 توپوگرافی: 75

    3-1-6 زمین­شناسی.. 76

    3-1-7 محیط بیولوژیکی.. 76

    3-1-7-1پوشش گیاهی.. 76

    3-1-7-2حیات وحش (فون منطقه) 78

    3-5 مطالعات اجتماعی و اقتصادی فرهنگی.. 81

    3-5-1 جمعیت... 81

    3-5-2 صنعت... 81

    3-6 ویژگیهای پارامترهای مورد بررسی.. 82

    3-6-1- نیاز شیمیایی به اکسیژن.. 83

    3-6-2 اسیدیته. 83

    3-6-3 کدورت... 83

    3-6-4 کل مواد جامد محلول در آب ( TDS) 83

    3-6-5 منوکسیدکربن CO.. 89

    3-6-6 اکسیدهای ازت NOx. 89

    3-6-7 دیاکسید گوگرد SO2 90

    3-6-8  تراز فشار صوت   Sound Pressure Level 94

    3-7 روش تحقیق.. 99

    3-7-1 عملیات میدانی.. 101

    3-7-2 ابزارها و نرمافزارها 101

    3-7-3 چگونگی جمع­آوری و تجزیه و تحلیل داده­ها 101

    3-7-4 محاسبه شاخص آلودگی.. 104

    فصل چهارم: یافته­ها 107

    4-1 نتایج.. 108

    4-1-1 بررسی آلودگی هوا 118

    4-1-2 بررسی آلودگی آب... 119

    4-1-3 بررسی آلودگی صوت... 121

    4-1-4 ماتریسهای تعاملی.. 128

    4-1-4-1 ماتریس تعاملی آلاینده­های هوا 128

    4-1-4-2 ماتریس تعاملی آلاینده­های آب... 130

    4-1-4-3 ماتریس تعاملی آلایندههای صوت... 133

    فصل پنجم بحث و نتیجه­گیری... 137

    5-1 مقایسه روش سیستم اطلاعات جغرافیایی با ماتریس تعاملی در ارزیابی اثرات تجمعی   138

    5-1-1 سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) 138

    5-1-2 ماتریس تعاملی.. 139

    5-2پاسخ به سوالات پژوهشی.. 140

    5-3 بحث... 143

    5-4 برنامه­های مدیریت محیط­زیستی.. 146

    5-4-1 برنامه کنترل کیفیت و کمیت آب... 146

    5-4-2 برنامه کنترل کیفیت هوا و صدا 146

    5-4-3 تنظیم برنامه کنترل و پایش محیط­زیستی.. 147

    5-4-4 برنامه­های کنترل شاخص­های اقتصادی- اجتماعی- فرهنگی.. 147

    5-4- 5 ارائه گزارش نتایج.. 148

    5-4-6 مراقبت و پایش طرحهای مدیریت... 148

    5-4-7 بررسی و مراقبت در طرح مدیریت بازسازی منطقه. 148

    5-4-8 مراقبت و بررسی در طرح مدیریت آلاینده­ها 149

    5-4-9 اطلاعرسانی و آموزش.... 149

    5-5 راهکارهای فنی و مدیریتی کاهش و کنترل آلایندهها سازگار با محیط­زیست... 150

    5-6 محدودیت­های تحقیق.. 151

    5-7 پیشنهادات... 151

    منابع.. 153

    پیوست ها 162

     

    منبع:

     

    1. ارزیابی اثرات زیست­محیطی منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی ماهشهر بررسی اثرات ناشی از پروژه مورد­نظر بر محیط­زیست منطقه مجری : سازمان منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی بندر امام خمینی مشاور: ایمن آراء .جلد پنجم1379

    2. استان، آرنوف، 1993.سیستم­های اطلاعات جغرافیایی، ترجمه سازمان نقشه­برداری کشور، 1375، انتشارات سازمان نقشه­برداری کشور، 310 صفحه.

    3. پوروخشوری، ز. 1378. حساسیت­های زیست­محیطی در اشکال زمین­شناسی سواحل جنوبی ایران، فصلنامه محیط­زیست، شماره 29.

    4. حسینی خالدی، ط. 1371. جانورشناسی عمومی، جلد سوم، انتشارات دانشگاه تهران، 407ص.

    5. حقیقی، ن. 1380. ارزیابی اثرات زیست­محیطی احداث منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی ماهشهر، مرکز تحقیقات و تحصیلات تکمیلی منطقه 6 دانشگاه آزاد اهواز.

    6. دانه­کار، ا. 1377. منطق حساس دریایی، فصلنامه محیط­زیست، شماره 24.

    7. دوست­شناس، ب. 1387. طبقه­بندی زیستگاههای اکوسیستم ساحلی خورموسی با استفاده از شاخص­های بیوتوپ بستر و نظام امتیازدهی به­منظور تعیین سلامت زیستی منطقه در سامانه GIS، دانشکده علوم و فنون دریایی و اقیانوسی، گروه زیست دریا.

    8. رافعی­نژاد، ا. 1386. بی­دقتی صنایع پتروشیمی در مورد تخلیه جیوه به خلیج­فارس. http://www.farsnews.com.

    9. رسولی، س.، مخدوم، م.، یدالهی، ع. ا. (1384). ارزیابی آثار توسعه شهرک­های صنعتی بر محیط­زیست با رویکرد CEA (مطالعه موردی: شهرک صنعتی آمل). پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، دانشکده محیط­زیست، گروه برنامه­ریزی و مدیریت محیط­زیست.

    10. سعیدی، م.، کرباسی، ع.، سهراب، ت.، صمدی، ر. 1384. مدیریت زیست­محیطی نیروگاه­ها. ناشر: وزارت نیرو- سازمان بهره­وری انرژی ایران.

    11. سواری، احمد و همکاران، 1372. بررسی مقدماتی هیدرو­بیولوژیک خورهای استان خوزستان، سازمان محیط­زیست استان خوزستان.

    12. صمدیار، س. 1384. مدلسازی انتقال آلاینده­ها از گیاهان پتروشیمی در خلیج­فارس. پایان­نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی.

    13. قدسی­پور، حسن، 1384. فرایند تحلیل سلسله مراتبیAHP  مرکز نشر دانشگاه صنعتی امیرکبیر.

    14. ماهینی، ع. ر.، غلامعلی فرد، م. (1387). ارزیابی اثرات تجمعی از طریق شبیه­سازی پویایی شهری با استفاده از مدل SLEUTH در محیط GIS. نشریه علمی محیط و توسعه، سال دوم، شماره 3.

    15. ماهینی، ع.ر. 1384. ارزیابی اثرات تجمعی، مفاهیم و بعضی از روش های آن. مقاله کنفرانس ارزیابی زیست محیطی. تهران.

    16. مروتی، ح. 1389. طرح بررسی منابع آلاینده آبهای خورموسی و تاثیر بر آبزیان و کفزیان با­استفاده از شاخص­های زیستی. اداره کل محیط­زیست استان خوزستان.

    17. مستجابی، ا. 1387. تجزیه و تحلیل اثرات زیست­محیطی صنایع پتروشیمی.http://www.npc-rt.ir.

    18. مظاهری­نژاد، م. ف. 1380. شناخت کانونی و همبستگی فلزات سنگین در رسوبات خوریات موسی و عوامل موثر بر جذب و دفع آن­ها. رساله دکتری تخصصی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات.

    19. منوری، س.م. 1380. دستورالعمل ارزیابی اثرات محیط­زیستی برای گیاهان پتروشیمی.

    20. نبوی، س.ب. 1388. مطالعه میکروبنتوزهای خور ماهشهر با تمرکز بر نقش آنها در تغذیه آبزیان. پایان­نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی.

    21. نور­علیشاهی، م. آبام، م. اصلانی، ف. علیا، آ. صابر، س. (طرح‏های شرکت ملی صنایع پتروشیمی) ، روابط عمومی شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران،‌ 1387.

    22.  وهاب­زاده، ع.، 1372. مبانی محیط­زیست، چاپ اول، جهاد دانشگاهی مشهد. 135ص.

    منابع لاتین

    23. Abaza, H. 1995. A new role for environmental assessment. Dur Planet, 7(1): 25-     27.

    24. Abraham,D.M. 1998. Cumulative Effects Assessment in the Moose River Basin -   Background Literature Review Prepared for: Environmental Information Partnership (EIP) Ministry of Natural Resources Northeast Region ESSA Technologies Ltd., Richmond Hill, Ontario. 62 pp.

    25.Asko Ijäs, Markku T. Kuitunen, Kimmo Jalava.,(2010), “Developing the RIAM Method (Rapid Impact Assessment Matrix) in the Context of Impact Significance Assessment”, Environmental impact assessment review 30, pp 82–89.

    26. Canter, LW., Atkinson,SF. 2011. Assessing the cumulative effects of projects using geographic information systems. Environmental Impact Assessment Review. 31: 457-464.

    27. Canter, L. W. and Atkinson, S. F. (2011). Multiple uses of indicators and indices in cumulative effects assessment and management. Environmental Impact Assessment Review, 31: 491-501.

    28. Canter, L.W., “Cumulative Effects Assessment”, Ch. 18 in Handbook of Environmental Impact Assessment, Volume 1, Environmental Impac Assessment: Process, Methods, and Potential, Petts, J., editor, 1999, BlackwellScience, Ltd., Oxford, England, pp. 405-440.

    29. Canter, L.W. (1996). Environmental Impact Assessment. Newyork: M.C. Grow-Hill.

    30. Cocklin, C., Parker, S., and J. Hay. 1992. Notes on Cumulative Environmental Change I: Concepts and Issues. Journal of Environmental Management 35: 31 – 49.

    31. Cooper, L. M. (2011). CEA in policies and plans: UK case studies. Environmental Impact Assessment Review, 31: 465-480.

    32. Council on Environmental Quality (CEQ). 1997. Considering Cumulative Effects Under the National Environmental Policy Act. Council on Environmental Quality, Executive Office of the President. 64 pp. + appendices.

    33. Council on Environmental Quality. Considering Cumulative Effects Under the National Environmental Policy Act; Executive Office of the President, Washington, D.C; 1997. p. 49–57.

    34. Dargin, J. (2007).Country Analysis Brief: the Persian Gulf, Energy Information Administration. Harvard University - Dubai Initiative.Available through: http://www.eia.doe.gov/emeu/cabs/Persian_ Gulf/Background.html.

    35. Dickert, T.G. and Tuttle, A.E. 1985. Cumulative Impact Assessment in Environmental Planning – A Coastal Wetland Watershed Example. Environmental Impact Assessment Review 5: 37 – 64.

    36. Drouin, C. and LeBlanc. P.1994. The Canadian Environmental Assessment Act and Cumulative Environmental Effects. In: Kennedy, A.J., editor. Cumulative Effects Assessment in Canada: From Concept to Practice. Papers from the 15th Symposium held by the Alberta Society of Professional Biologists, Calgary, Alberta. pp. 25 – 36.

    37. Duinker, 1994, Overview Of Cumulative  Effects Assessment, Mekong River Commission For Sustainable Development.

    38. Duinker P, Greig L. The impotence of cumulative effects assessment in Canada: ailments. and ideas for redeployment. Environ Manage 2006;37(2):153–61.

    39. Everitt, R.R. Bernard, D.P, and Vlachos, E.C. 1987. Critique of Methods for Assessing Cumulative Impacts. Prepared for Pacific Gas and Electric Company. Prepared by ESSA Environmental and Social Systems Analysts Ltd., Vancouver, B.C. 36 pp. + appendix.

    40. Lee, L., Gosselink, J. and 1989. Cumulative impact assessment in bottomland hardwood forests. Wetlands 9: 93-174.

    41. Håkanson, L., & Blenckner, T. (2008). A review on operational bioindicators for sustainable coastal management--Criteria, motives and relationships. Ocean &Coastal Management.Vol.51(1), pp.43-72.

    42. Hegmann, G. and Yarranton, G. A. (2011). Alchemy to reason: Effective use of Cumulative Effects Assessment in resource management. Environmental Impact Assessment Review, 31: 484-490.

    43. Hegmann, G. Cocklin, C. Creasey, R. Dupuis, S. Kennedy, A. Kingsley, L. et al. Cumulative effects assessment practitioners guide. AXYS Environmental Consulting Ltd. and the CEA Working Group for the Canadian Environmental Assessment Agency, Hull, Quebec, Canada; 1999. p. 33–4.

    44. Holling, C.S., editor. 1978. Adaptive Environmental Assessment and Management. John Wiley & Sons, New York. 377 pp.

    45. Irving, J.S. and Bain. M.B. 1989. Assessing Cumulative Impact on Fish and Wildlife in the Salmon River Basin, Idaho. In: The Scientific Challenges of NEPA: Future Directions Based on 20 Years of Experience. Ninth Oak Ridge National Laboratory, Life Sciences Symposium, Knoxville, Tennessee, October 24-27, 1989.

    46. Johnson, D., Lalonde, K., Mceachern, M., Kenney, J., Mendoza, G., Buffin, A. and  Rich, k. (2011). Improving cumulative effects assessment in Alberta: Regional strategic assessment. Environmental Impact Assessment Review, 31: 481-483.

    47. Johnston CA. Cumulative impacts to wetlands. Wetlands 1994;14:49–55.

    48. Johnston, C.A., Detenbeck, N.E. Bonde, J.P., and Niemi, G.J. 1988. Geographic information systems for cumulative impact assessment. Photogrammetric Engineering and Remote Sensing 54: 1609 -1615.

    49. Lane, P.A. Wallace, R.R. Johnson, R.L., and Bernard, D.1988. Reference Guide, Feasibility Study, and Overview of Institutions Interested in Cumulative Effects Assessment. Volume 1. Reference Guide to Cumulative Effects Assessment in Canada. Prepared for the Canadian Environmental Assessment Research Council

    50. Lei, M., Qi-yan, F., Lai, Z., Ping, L. and Qing-jun, M. (2009). Environmental cumulative effects of coal underground mining. Procedia Earth and Planetary Science, 1: 1280-1284.

    51. Leopold, L.B., Clarke, F.E. Hanshaw, B.B., and Balsley, J.R. 1971. A Procedure for Evaluating Environmental Impact. Geological Survey Circular No. 645. Washington D.C., United States Geological Survey.

    52. Macdonald, L. 2000. Evaluating and Managing Cumulative Effects: Process and Constraints. Department of Earth Resources. Colorado State university. Fort Collins, Colorado 80523- 1482, USA.

    53.  Marcus, N. (2004). An overview of the impacts of eutrophication and chemical pollutants on copepods of the coastal zone. Zoological Studies.Vol. 43(2), pp.211-217.

    54.M.K. Mondal, , Rashmi, B.V. Dasgupta., (2010), “ EIA of Municipal Solid Waste Disposal Site in Varanasi Using RIAM Analysis”, Resources, Conservation and Recycling 54, pp 541–546.

    55. Mojtahid, M., Jorissen, F., and Pearson, T.H. 2008. Comparison of benthic foraminiferal and macrofaunal responses to organic pollution in the Firth of Clyde (Scotland). Marine pollution Bulletin 56: 42-76.

    56. Muller B, Johnson L, Wycoff J, Nuszdorfer F, Beckham B. “Area Wide Cumulative Effects Analysis Using GIS”, 86th Annual Meeting of the Transportation Research Board, January. D.C.: Washington; 2007.

    57. Nicole, E. 2011. Advancing Cumulative Effects Assessment Methodology For River Systems.  A thesis submitted to the college of Graduate Studies and Research in Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree of Master of Science in the Department of Geography and Planning University of Saskatchewan Saskatoon.

    58. Nybakken, J, 1993, marin biology, harper Collins, college, publishers, 420p.

    59. Odum, W.E. 1982. Environmental degradation and the tyranny of small decisions. Bioscience 33: 728 – 729.

    60. Patin, S. (1999). Environmental impact of the offshore oil and gas industry.EcoMonitor Publishing, East Northport, NY(USA).p.448.

    61. Price, A.R.G., Downing, N., Fowler, S.W., Hardy, J.T., Tissier, M. Le, Mathews, C.P., McGlade, J.M., Medley, P.A.H. , Oregioni, B., Readman, J.W., Roberts ,C.M. & Wrathall,T.J. (1994). The 1991 Gulf War: Environmental Assessments of Iucn and Collaborators.IUCN in collaboration with WWF, IAEA, and IOC.Gland, switzerland. pp.48.

    62. Price, A.R.G., (1993). The Gulf: Human impacts and management initiatives. Marine pollution bulletin, Vol. 27 (1993), pp.17–27.

    63. Rajesh, S. and K.L. Edwin (2006). Toxic impact assessment of a manufacturing process: illustrative application to the automotive paint process, International Journal of Environmental Studies, 453- 461

    64. Rooney, P. (2009). Factors that influence the petrochemical industry in the Middle East, http://www.mees.com.

    65. Saeedi. M, Li. L. Y, Salmanzadeh. M



تحقیق در مورد پایان نامه ارزیابی اثرات تجمعی (CEA) توسعه صنایع پتروشیمی منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر, مقاله در مورد پایان نامه ارزیابی اثرات تجمعی (CEA) توسعه صنایع پتروشیمی منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر, پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه ارزیابی اثرات تجمعی (CEA) توسعه صنایع پتروشیمی منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر, پروپوزال در مورد پایان نامه ارزیابی اثرات تجمعی (CEA) توسعه صنایع پتروشیمی منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر, تز دکترا در مورد پایان نامه ارزیابی اثرات تجمعی (CEA) توسعه صنایع پتروشیمی منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر, تحقیقات دانشجویی درباره پایان نامه ارزیابی اثرات تجمعی (CEA) توسعه صنایع پتروشیمی منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر, مقالات دانشجویی درباره پایان نامه ارزیابی اثرات تجمعی (CEA) توسعه صنایع پتروشیمی منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر, پروژه درباره پایان نامه ارزیابی اثرات تجمعی (CEA) توسعه صنایع پتروشیمی منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر, گزارش سمینار در مورد پایان نامه ارزیابی اثرات تجمعی (CEA) توسعه صنایع پتروشیمی منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر, پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه ارزیابی اثرات تجمعی (CEA) توسعه صنایع پتروشیمی منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر, تحقیق دانش آموزی در مورد پایان نامه ارزیابی اثرات تجمعی (CEA) توسعه صنایع پتروشیمی منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر, مقاله دانش آموزی در مورد پایان نامه ارزیابی اثرات تجمعی (CEA) توسعه صنایع پتروشیمی منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر, رساله دکترا در مورد پایان نامه ارزیابی اثرات تجمعی (CEA) توسعه صنایع پتروشیمی منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر

ثبت سفارش
تعداد
عنوان محصول
بانک دانلود پایان نامه رسا تسیس