پایان نامه بررسی عوامل پیش بینی کننده خود مراقبتی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی دکتر حشمت رشت در سال 92-1391

word
107
2 MB
32043
1392
کارشناسی ارشد
قیمت: ۱۰,۷۰۰ تومان
دانلود فایل
  • خلاصه
  • فهرست و منابع
  • خلاصه پایان نامه بررسی عوامل پیش بینی کننده خود مراقبتی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی دکتر حشمت رشت در سال 92-1391

    پایان نامه جهت دریافت مدرک کارشناسی ارشد آموزش پرستاری

    (گرایش داخلی-جراحی)

    چکیده

    مقدمه : تبعیت از رفتار های خود مراقبتی و تعیین عوامل مرتبط با آن در مبتلایان به بیماری های مزمن از اهمیت بسزایی برخوردار است و بیماران می توانند با کسب مهارت های خودمراقبتی، برآسایش، توانایی های عملکردی و فرایندهای بیماری خود تاثیرگذار باشند.

    هدف : این مطالعه به منظور تعیین عوامل پیش بینی کننده خود مراقبتی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی در سال 92-1391 انجام شد.

    مواد و روش ها : این مطالعه مقطعی از نوع توصیفی تحلیلی بروی 239 نفر بیمار مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی دکتر حشمت رشت در سال 1391 صورت گرفت . برای جمع آوری اطلاعات، از پرسشنامه شاخص مراقبت از خود نارسایی قلبی (SCHFI)، ابزار سنجش افسردگی اختصاصی بیماران قلبی (CDS)، ابزار سنجش وضعیت عملکرد شناختی (MMSE) و شاخص بیماری های همراه چارلسون (CCI)، طی مصاحبه استفاده شد. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار آماری V.19 SPSS و آزمون های آمار توصیفی و استنباطی (آزمون کولموگروف اسمیرنوف جهت تعیین توزیع نرمال داده ها، همبستگی اسپیرمن، کای اسکوئر، تست دقیق فیشر، من ویتنی یو، کروسکال والیس، و رگرسیون لوجستیک) با در نظر گرفتن سطح معنی داری 05/0 P < استفاده شد.

    نتایج : 5/97 درصد از واحدهای مورد پژوهش از نظر وضعیت خودمراقبتی نامطلوب بودند؛ در ضمن از متغیرهای مورد بررسی در مدل رگرسیونی، سطح تحصیلات، سابقه کسب آموزش و وضعیت عملکرد شناختی در حیطه حفظ؛ متوسط درآمد ماهانه، سابقه کسب آموزش، و وجود اختلالات بطنی در حیطه مدیریت؛ متوسط درآمد ماهانه، وضعیت بستری، تعداد دفعات بستری، سابقه کسب آموزش و وضعیت عملکرد شناختی در حیطه اعتماد به خود؛ و متوسط درآمد ماهانه، سابقه کسب آموزش و وضعیت عملکرد شناختی در خود مراقبتی کل، از عوامل پیش بینی کننده خود مراقبتی شناخته شدند (05/0 P <).

    نتیجه گیری : از آنجا که اکثریت واحدهای مورد پژوهش دارای خود مراقبتی نامطلوب بودند، توصیه می شود که به عوامل پیش بینی کننده خود مراقبتی نامطلوب در بررسی و تدوین برنامه های مراقبتی بیماران مبتلا به نارسایی قلبی توجه شود.

    کلید واژه ها : افسردگی، بیماران، عملکرد شناختی، مراقبت از خود، نارسایی قلبی

    بیان مسئله :

         ابتلا به بیماری های مزمن بزرگترین مشکل سیستمهای مراقبت بهداشتی می باشد (1). یکی از شایع ترین بیماری های مزمن، بیماری های قلبی-عروقی می باشند (2). بیماریهای قلبی- عروقی شایعترین علت مرگ در بیشتر کشورهای جهان از جمله ایران می باشند. از طرف دیگر این بیماری ها مهم ترین عامل از کارافتادگی محسوب شده، که هر ساله 5 میلیون نفر را تحت تاثیر قرار می دهند و باعث مرگ 285 هزار نفر می گردند (3). بر اساس گزارش انجمن قلب امریکا در سال 2020 میلادی از هر سه آمریکایی یک نفر یا بیشتر به یکی از اشکال بیماری های قلبی و عروقی مبتلا می شوند و در اروپا از هر چهار میلیون مرگ در سال، دو میلیون مربوط به بیماری های قلبی وعروقی می باشد (4).

         نارسایی قلبی[1] یکی از شایعترین اختلالات قلبی- عروقی بوده و به عنوان یک اختلال مزمن، پیشرونده و ناتوان کننده مطرح می باشد (5)، که شیوع و بروز آن با افزایش سن بالا می رود  53E00 (5, 10, 12). همچنین 2-1 درصد بودجه مراقبت سلامتی این کشورها صرف بیماران مبتلا به نارسایی قلبی می شود (8). فقط در ایالات متحده بیش از یک میلیون مورد جدید هر ساله تشخیص داده می شود که مشابه شیوع آن در اروپا می باشد، به طوریکه در سال 2009 در ایالات متحده بار مالی ناشی از آن در هزینه های مستقیم و غیرمستقیم بیش از 37 میلیارد دلار برآورد شده است (6). این بیماری یک چالش مهم در سلامت جهانی است که با افزایش هزینه های مراقبت سلامتی و مرگ و میر قابل توجه در ارتباط است (13). مطالعات جمعیتی نشان داده اند که 40-30 درصد از بیماران طی سال اول بعد از تشخیص و 70-60 درصد از آنان ظرف 5 سال اول ابتلا به بیماری فوت می کنند که عمدتا بدلیل تشدید نارسایی قلبی می باشد (7).

            در ایران بررسی ها نشان داده که درصد بیماری های قلب و عروق از 7/5 درصد در سال 1374 به 8/17 درصد در سال 1385 رسیده که این افزایش قابل توجه بوده و از طرفی در مقایسه با سایر بیماری ها، بیماری قلب و عروق بالاترین میزان مرگ ومیر را داشته است (14). طبق آماری که مرکز مدیریت بیماری ها در سال 1380 منتشر کرده است، در ایران تعداد مبتلایان به نارسایی قلبی در 18 استان کشور 3337 در 100000 نفرجمعیت گزارش شده است (2, 5)؛ همچنین طبق آمارهای موجود هر ساله بیماری های قلبی سبب فوت حدود 150 هزار نفر در ایران می شود، اما در مورد تعداد دقیق مبتلایان به نارسایی قلبی آماری وجود ندارد (15).

          آمار کسب شده از بیمارستان دکتر حشمت رشت در سال 1378 نشان می دهد که 609 بیمار از 5762 بیمار بستری شده را بیماران مبتلا به نارسایی قلب تشکیل داده اند (حدود 10%) (16)؛ براساس آمار منتشر نشده از بیمارستان دکتر حشمت رشت، در سال 1389 نشان می دهد که از 9555 بیمار بستری شده، 634 بیمار نارسایی قلبی داشتند و در سال 1390، از 415 موارد فوتی، 50 مورد (حدود 12%) مربوط به نارسایی قلبی بوده است .

         براساس تحقیقات انجام یافته در کشور آمریکا 50-40  درصد از بیماران نارسایی قلبی پس از ترخیص از بیمارستان مجدداً با همان مشکل بستری و هزینه سنگینی بر سیستم درمانی اعمال می کنند (14). این بیماری در سالمندان بالای 65 سال اولین 3C456E644E6F74653E3C436974653E3C417574686F723E52657A6165653C2F417574686F723E3C596561723E323030393C2F596561723E3C5265634E756D3E323C2F5265634E756D3E3C446973706C6179546578743E28352C20362C20392C203137293C2F446973706C6179546578743E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E323C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D227A73657261776466747377777A6365743972343565306662357A667764657A6164327276223E323C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E52657A6165652C20483C2F617574686F723E3C617574686F723E44616C76616E64692C20413C2F617574686F723E3C617574686F723E486F7365696E692C204D41203C2F617574686F723E3C617574686F723E526168676F7A61722C204D3C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E54686520656666656374206F662053656C662D4361726520656475636174696F6E206F6E207175616C697479206F66206C69666520696E2070617469656E74732077697468204865617274204661696C7572653C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E5265686162696C69746174696F6E3C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C706572696F646963616C3E3C66756C6C2D7469746C653E5265686162696C69746174696F6E3C2F66756C6C2D7469746C653E3C2F706572696F646963616C3E3C70616765733E312D393C2F70616765733E3C766F6C756D653E31303C2F766F6C756D653E3C6E756D6265723E33383C2F6E756D6265723E3C64617465733E3C796561723E323030393C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C2F75726C733E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C436974653E3C417574686F723E426F6E6F773C2F417574686F723E3C596561723E323031323C2F596561723E3C5265634E756D3E333C2F5265634E756D3E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E333C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D227A73657261776466747377777A6365743972343565306662357A667764657A6164327276223E333C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D22426F6F6B223E363C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E426F6E6F772C20524F3C2F617574686F723E3C617574686F723E4D616E6E2C20444C3C2F617574686F723E3C617574686F723E5A697065732C2044503C2F617574686F723E3C617574686F723E4C696262792C20503C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E427261756E77616C64E280997320486561727420646973656173652E20412054657874626F6F6B206F662043617264696F76617363756C6172206D65646963696E653C2F7469746C653E3C2F7469746C65733E3C70616765733E3438372D3537383C2F70616765733E3C65646974696F6E3E3974683C2F65646974696F6E3E3C64617465733E3C796561723E323031323C2F796561723E3C2F64617465733E3C7075622D6C6F636174696F6E3E5068696C6164656C706869612C50413C2F7075622D6C6F636174696F6E3E3C7075626C69736865723E5361756E6465727320436F3C2F7075626C69736865723E3C75726C733E3C2F75726C733E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C436974653E3C417574686F723E776F6F64733C2F417574686F723E3C596561723E323031303C2F596561723E3C5265634E756D3E363C2F5265634E756D3E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E363C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D227A73657261776466747377777A6365743972343565306662357A667764657A6164327276223E363C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D22426F6F6B223E363C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E776F6F64732C20534C3C2F617574686F723E3C617574686F723E46726F656C69636865722C204553533C2F617574686F723E3C617574686F723E4D6F747A65722C2053553C2F617574686F723E3C617574686F723E427269646765732C20454A3C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E43617264696163204E757273696E673C2F7469746C653E3C2F7469746C65733E3C70616765733E3535352D3536393C2F70616765733E3C65646974696F6E3E3674683C2F65646974696F6E3E3C64617465733E3C796561723E323031303C2F796561723E3C2F64617465733E3C7075622D6C6F636174696F6E3E5068696C6164656C706869612C50413C2F7075622D6C6F636174696F6E3E3C7075626C69736865723E57696C6C69616D732026616D703B2057696C6B696E733C2F7075626C69736865723E3C75726C733E3C2F75726C733E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C436974653E3C417574686F723E426174686165693C2F417574686F723E3C596561723E323030393C2F596561723E3C5265634E756D3E34343C2F5265634E756D3E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E34343C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D227A73657261776466747377777A6365743972343565306662357A667764657A6164327276223E34343C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E426174686165692C2053413C2F617574686F723E3C617574686F723E4173686B746F7261622C2054203C2F617574686F723E3C617574686F723E5A6F6861726920416E627568692C20533C2F617574686F723E3C617574686F723E416C617669204D616A642C2048203C2F617574686F723E3C617574686F723E457A7A6174692C204A3C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E506572736F6E616C20666163746F727320636F6E747269627574696E6720746F20726561646D697373696F6E206F662070617469656E7473207769746820636F6E67657374697665206865617274206661696C7572653C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E494A43434E3C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C706572696F646963616C3E3C66756C6C2D7469746C653E494A43434E3C2F66756C6C2D7469746C653E3C2F706572696F646963616C3E3C70616765733E3130392D3131323C2F70616765733E3C766F6C756D653E32203C2F766F6C756D653E3C6E756D6265723E333C2F6E756D6265723E3C64617465733E3C796561723E323030393C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C2F75726C733E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C2F456E644E6F74653E00 (5, 6, 9, 17)، و پرهزینه ترین دلیل بستری های مکرر (شیوع بستری مجدد در میان این بیماران حدود 40%) و بعد از فشار خون، دومین علت ویزیت های مکرر پزشکان است (5, 17). همچنین این بیماری اولین علت بستری مجدد بیماران در عرض 60 روز است،27 درصد از بیماران در مدت 60 روز جهت عود بیماری مجددا بستری می شوند و نزدیک به نیمی از بستری های مجدد در مدت 6 ماه می باشد  (11). تخمین زده شده که 50-25 درصد از بیماران مرخص شده با نارسایی قلبی در مدت یک دوره 6-3 ماهه دوباره بستری خواهند شد (3, 10). همچنین تحقیقات نشان داده که 50 درصد از این بستری شدنها به طور بالقوه از طریق تبعیت از رفتارهای خودمراقبتی[2] قابل جلوگیری هستند (18, 19).

         تبعیت از رفتارهای خودمراقبتی در مبتلایان به بیماری های مزمن از اهمیت بسزایی برخوردار است و بیماران می توانند با کسب مهارت های خودمراقبتی، برآسایش، توانایی های عملکردی و فرایندهای بیماری خود تاثیرگذار باشند 3C456E644E6F74653E3C436974653E3C417574686F723E4B686F6461646164693C2F417574686F723E3C596561723E323031303C2F596561723E3C5265634E756D3E34313C2F5265634E756D3E3C446973706C6179546578743E28342C2032302C203231293C2F446973706C6179546578743E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E34313C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D227A73657261776466747377777A6365743972343565306662357A667764657A6164327276223E34313C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E4B686F6461646164692C20413C2F617574686F723E3C617574686F723E5361796164692C20413C2F617574686F723E3C617574686F723E536D61656C692C20483C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E45766F6C7574696F6E206F66204B6E6F776C65646765206F6620746865207072696E6369706C6573206F662073656C66206361726520696E20616375746520636F726F6E6172792073796E64726F6D652070617469656E74732061646D697474656420746F20416C6965626E2061626974616C65622052616673616E6A616E20756E697665727369747920686F73706974616C20647572696E6720323030393C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E4A6F75726E616C206F66204E757273696E672C204D696477696665727920616E6420506172616D65646963616C205363686F6F6C3C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C706572696F646963616C3E3C66756C6C2D7469746C653E4A6F75726E616C206F66204E757273696E672C204D696477696665727920616E6420506172616D65646963616C205363686F6F6C3C2F66756C6C2D7469746C653E3C2F706572696F646963616C3E3C70616765733E382D31363C2F70616765733E3C766F6C756D653E353C2F766F6C756D653E3C6E756D6265723E312C323C2F6E756D6265723E3C64617465733E3C796561723E323031303C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C2F75726C733E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C436974653E3C417574686F723E4D6F68616D6D61642048617373616E693C2F417574686F723E3C596561723E323031303C2F596561723E3C5265634E756D3E31313C2F5265634E756D3E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E31313C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D227A73657261776466747377777A6365743972343565306662357A667764657A6164327276223E31313C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E4D6F68616D6D61642048617373616E692C204D523C2F617574686F723E3C617574686F723E4661726168616E692C20423C2F617574686F723E3C617574686F723E5A6F686F75722C2041523C2F617574686F723E3C617574686F723E50616E61686920417A61722C2053683C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E53656C662D43617265206162696C697479206261736564206F6E204F72656DE2809973207468656F727920696E20696E646976696475616C73207769746820636F726F6E6172792061727465727920646973656173653C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E494A43434E3C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C706572696F646963616C3E3C66756C6C2D7469746C653E494A43434E3C2F66756C6C2D7469746C653E3C2F706572696F646963616C3E3C70616765733E38372D39313C2F70616765733E3C766F6C756D653E333C2F766F6C756D653E3C6E756D6265723E323C2F6E756D6265723E3C64617465733E3C796561723E323031303C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C2F75726C733E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C436974653E3C417574686F723E53686F6A6165693C2F417574686F723E3C596561723E323030393C2F596561723E3C5265634E756D3E383C2F5265634E756D3E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E383C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D227A73657261776466747377777A6365743972343565306662357A667764657A6164327276223E383C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E53686F6A6165692C20463C2F617574686F723E3C617574686F723E4173656D692C20533C2F617574686F723E3C617574686F723E4E616A616620596172616E64692C20413C2F617574686F723E3C617574686F723E486F7365696E692C20463C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E53656C662D43617265206265686176696F727320616D6F6E672070617469656E74732077697468204865617274204661696C7572653C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E4A6F75726E616C206F66205061796573683C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C706572696F646963616C3E3C66756C6C2D7469746C653E4A6F75726E616C206F66205061796573683C2F66756C6C2D7469746C653E3C2F706572696F646963616C3E3C70616765733E3336312D3336393C2F70616765733E3C766F6C756D653E383C2F766F6C756D653E3C6E756D6265723E343C2F6E756D6265723E3C64617465733E3C796561723E323030393C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C2F75726C733E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C2F456E644E6F74653E (4, 20, 21)؛ از طرفی کیفیت زندگی نیز در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی پایین است؛ رضایی به نقل از کودیاث بیان می کند که مشارکت بیماران در درمان و ایفای رفتارهای مناسب مراقبت از خود در هنگام بیماری از عوامل موثر در بهبود کیفیت زندگی در این بیماران می باشد. همچنین وی به نقل از استرومبرگ بیان می کند که یکی از بخش های مهم برنامه های کنترل نارسایی قلبی، آموزش و کمک به بیماران جهت سازگاری با شرایط مزمن بیماری و انجام مراقبت از خود می باشد. ارتقاء رفتار مراقبت از خود به بیماران کمک می کند تا کنترل بیشتری بر روی زندگی روزانه خود داشته باشند و بتوانند از عهده عملکرد اجتماعی خود برآیند و بدین وسیله کیفیت زندگی خود را ارتقا دهند (5).

         تحقیقات اخیر نشان داده اند که ارتقاء کیفیت درمان از طریق مشارکت بیمار در امر درمان و مراقبت از خود می تواند مرگ و میر ناشی از بیماری های قلبی را کاهش دهد. توجه به این موضوع به این دلیل اهمیت دارد که عدم آگاهی بیمار از نحوه مراقبت از خود، درخصوص رعایت رژیم های درمانی، سبب پیامدهای منفی بر سلامت بیماران و بستری شدن مکرر در بیمارستان می شود. فعالیت های خودمراقبتی می تواند فرد را به سمت حفظ سلامتی و خوب بودن سوق دهد، سازگاری فرد را بیشتر کند و میزان ناتوانی و ازکارافتادگی بیماران و هزینه های درمانی را کاهش دهد. رفتارهای خودمراقبتی، علایم شدید بیماری را کاهش  می دهد و پیامد بالینی آن را بهبود می بخشند و همچنین میزان بستری مجدد بیماران را کاهش می دهد (20).

         همزمان با افزایش تعداد افراد مبتلا به بیماری های مزمن، سیستم های ارائه دهنده خدمات بهداشتی– درمانی، در دراز مدت دچار مشکلات عدیده ای در زمینه ارائه خدمات مراقبتی به این افراد شده اند . به عبارت دیگر می توان گفت، بیماری مزمن نیازمند مراقبت مزمن نیز است . در این راستا، بسیاری معتقدند به منظور سازماندهی این بیماران و تسهیل کارها، باید مراقبت ها توسط خود افراد انجام گیرد (20).

         مراقبت از خود، بوسیله اورم[3] به عنوان یک تئوری پرستاری ارائه شده است (22) که به عنوان یک فرایند تصمیم گیری طبیعی، جهت حفظ سلامتی و کنترل بیماری زمانی که رخ می دهد، تعریف می شود (23, 24).

         منظوراز خود مراقبتی مجموعه ای از فعالیت هایی است که انسان ها به طور فردی برای وجود خود آن را تشخیص و انجام می دهند تا به این وسیله حیات و تندرستی خود را حفظ کنند و به طور دائم احساس خوب بودن[4] داشته باشند (22).

         تحقیقات نشان داده که علیرغم دادن آموزش های مناسب، بویژه تبعیت از رفتارهای حفظ خود مراقبتی حتی پس از بستری شدن به علت نارسایی قلبی ضعیف است؛ نتایج تحقیق کامرون[5] و همکاران نشان می دهد که فقط 52 درصد از نمونه ها دارای حفظ خود مراقبتی مطلوب، 12 درصد مدیریت و 36 درصد اطمینان از خود مراقبتی مطلوب می باشند؛ آشکار است که این موارد سطوح پایین خود مراقبتی را در بیماران مبتلا به نارسایی مزمن قلبی نشان می دهد (18). براساس نتایج تحقیق شجاعی و همکاران فقط 26 درصد از واحدها، خود مراقبتی را به خوبی ایفا کرده بودند (21). همچنین نتایج تحقیق محمد حسنی و همکاران نشان داده که خود مراقبتی بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر در حد متوسط بوده، تقویت آن در افراد مبتلا به بیماری قلبی می تواند نقش بسیار موثری بر کنترل بیماری، پیشگیری از عوارض احتمالی، کاهش هزینه های بستری و درمان و بهبود کیفیت زندگی افراد داشته باشد (20).

     

    Wallis and Logistic regression) with regard to the significance level of   p<0.05 .

    Results: 97.5% of the subjects had undesirable self-care; also regression model showed that variables such as level of education, history of receiving information and cognitive status in self care maintenance domain, monthly income, history of receiving information, and the presence of ventricular dysfunction in self care management domain, monthly income, admission status, number of hospitalizations, history of receiving information and cognitive status in self-confidence domain, and monthly income, history of receiving information and cognitive status in the total self care, were identified as predictors of self-care (P < 0.05).

    Conclusion: Since majority of the subjects had undesirable self-care, it is suggested that more attention be paid to predictive factors in undesirable self care and use them in evaluation and planning of care for patients with heart failure.

    Keywords: Depression, Executive Function, Heart Failure, Patients, Self care

  • فهرست و منابع پایان نامه بررسی عوامل پیش بینی کننده خود مراقبتی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی دکتر حشمت رشت در سال 92-1391

    فهرست:

    فصل اول : کلیات                                                                                             

    1-1  مقدمه (بیان مسئله) ....................................................................................................................... 2

    2-1  اهداف پژوهش (هدف کلی و اهداف ویژه) ........................................................................................ 7

    3-1  سؤالات پژوهش یا فرضیه ها ........................................................................................................... 7

    4-1  تعاریف نظری واژه ها ..................................................................................................................... 8

    5-1  تعاریف عملی واژه ها ...................................................................................................................... 9

    6-1  پیش فرض ها ............................................................................................................................. 10

    7-1  محدودیت های پژوهش ............................................................................................................... 11

    فصل دوم : زمینه و پیشینه تحقیق

    1-2  چهارچوب پژوهش ...................................................................................................................... 13

    2-2  مروری بر مطالعات انجام شده ...................................................................................................... 32

    فصل سوم: روش اجرای تحقیق

    1-3  نوع پژوهش ................................................................................................................................ 50

    2-3  جامعه پژوهش ............................................................................................................................50

    3-3  روش نمونه گیری ....................................................................................................................... 50

    4-3  مشخصات واحدهای مورد پژوهش ............................................................................................... 51

    5-3  محیط پژوهش ........................................................................................................................... 52

    6-3  ابزار و روش گردآوری اطلاعات .................................................................................................... 52

    7-3  تعیین اعتبار و اعتماد علمی ابزار ................................................................................................ 55

    8-3  روش تجزیه و تحلیل داده ها ...................................................................................................... 56

    9-3  ملاحظات اخلاقی ...................................................................................................................... 57

    فصل چهارم : نتایج تحقیق

    1-4  یافته های پژوهش ..................................................................................................................... 59 

    2-4  جداول و نمودارها ...................................................................................................................... 60

     

    فصل پنجم : بحث و بررسی یافته ها

    1-5  بحث و تفسیر نتایج پژوهش  ..................................................................................................... 86

    2-5  نتیجه گیری نهایی .................................................................................................................. 102

    3-5  کاربرد یافته ها و پیشنهادات برای پژوهش های بعدی .............................................................. 104

    منابع و مآخذ

    - فهرست منابع ............................................................................................................................................................. 108

    - پیوست ها

    - چکیده انگلیسی

     

    منبع:

    منابع :

    1.         Niakan M. Study of effect of depressive symptoms severity on self care behavior in patients experienced Myocardial Infarction in the first 30 days in Dr.Heshmat Hospital, 1390-91 [Thesis for Master degree in Nursing]: Guilan University of Medical Sciences, Shahid Beheshti College of Nursing and Midwifery; 2012.

    2.         Abbaci A, Asayesh H, Hoseini A, Ghorbani M, Abdollahi A. The relationship between functional ability and quality of lif in patient with Heart Failure. Southern Medical Journal, biology-Medical Research center of Persian Gulf. 2010; 13(1):31-40.

    3.         Chriss P, Sheposh J, Carlson B, Riegel B. Predictors of successful heart failure Self- care Maintenance in the first three months after hospitalization. Heart & Lung. 2004;33(6):345-53.

    4.         Khodadadi A, Sayadi A, Smaeli H. Evolution of Knowledge of the principles of self care in acute coronary syndrome patients admitted to Aliebn abitaleb Rafsanjan university hospital during 2009. Journal of Nursing, Midwifery and Paramedical School. 2010;5(1,2):8-16.

    5.         Rezaee H, Dalvandi A, Hoseini M, Rahgozar M. The effect of Self-Care education on quality of life in patients with Heart Failure. Rehabilitation. 2009;10(38):1-9.

    6.         Bonow R, Mann D, Zipes D, Libby P. Braunwald’s Heart disease. A Textbook of Cardiovascular medicine. 9th ed. Philadelphia,PA: Saunders Co; 2012. 487-578 p.

    7.         Longo D, Fauci A, Kasper D, Hauser S, Jameson J, Loscalzo J. Harrison’s Principles of internal medicine. 18th ed. Newyork: The MC Graw-Hill Co; 2012. 1901-6 p.

    8.         Fuster V, Walsh R, Harrington R. Hurst’s The Heart. 13th ed. Newyork: The MC Graw-Hill Co; 2011. 717-65 p.

    9.         woods S, Froelicher E, Motzer S, Bridges E. Cardiac Nursing. 6th ed. Philadelphia,PA: Williams & Wilkins; 2010. 555-69 p.

    10.       Abootalebi Daryasari1 G, Vosoghi Karkezloo N, Mohammadnejad E, Namadi Vosooghi M, Akbari Kagi M. Study of the self-care agency in patients with heart failure. Iranian Journal of Critical Care Nursing. 2012;4(4):203 - 8.

    11.       Riegel B, Dickson V, Cameron J. Symptom Recognition in Elders with Heart Failure. Journal of Nursing Scholarship. 2010;42(1):92.

    12.       Shojaei F. Quality of Life in Patients with Heart Failure. Journal of Faculty of Nursing and Midwifery, Tehran University of Medical Sciences (Hayat). 2008;14(2):5-13.

    13.       Cameron J, Worrall-Carter L, Page K, Stewart S. Self-care behaviors and heart failure: Dose experience with symptoms really make a difference? . Eur J Cardiovasc Nurs. 2010;9(2):92-100.

    14.       Salehitali S, Hasanpour Dehkordi A, Hoseini Hafshejani S, Jafarei A. The Effect of Continuous Home Visits and Health Education on the Rate of Readmissions, referrals, and Health Care Costs among Discharged Patients with Heart Failure. Journal of Faculty of Nursing and Midwifery, Tehran University of Medical Sciences (Hayat). 2010;15(4):43-9.

    15.       Davoodvand S, Elahi N, Haghighizadeh M. Effectiveness of Short-term Cardiac Rehabilitation on Clinical Manifestations in Post-MI Patients. Journal of Faculty of Nursing and Midwifery, Tehran University of Medical Sciences (Hayat). 2009;15(3):43-9.

    16.       Dehghanzadeh S. Comparative study of CHF patient's and healthy people's quality of life in Rasht, 2001 [Thesis for Master degree in Nursing]: Guilan University of Medical Sciences, Shahid Beheshti College of Nursing and Midwifery; 2002.

    17.       Bathaei S, Ashktorab T, Zohari Anbuhi S, Alavi Majd H, Ezzati J. Personal factors contributing to readmission of patients with congestive heart failure. IJCCN. 2009;2 (3):109-12.

    18.       Cameron J, Worrall-Carter L, Riegel B, Lo S, Stewart S. Testing a model of patient characteristics, psychologic status, and cognitive function as predictors of self-care in persons with chronic heart failure. Heart & Lung. 2009;38(5):410-8.

    19.       Gallagher R. Self management, symptom monitoring and associated factors in people with heart failure living in the community. Eur J Cardiovasc Nurs. 2010;9(3):153-60.

    20.       Mohammad Hassani M, Farahani B, Zohour A, Panahi Azar S. Self-Care ability based on Orem’s theory in individuals with coronary artery disease. IJCCN. 2010;3(2):87-91.

    21.       Shojaei F, Asemi S, Najaf Yarandi A, Hoseini F. Self-Care behaviors among patients with Heart Failure. Journal of Payesh. 2009;8(4):361-9.

    22.       Memarian R. Application of Nursing Concepts and Theories. Tehran: Tarbiat Modares University 2011. 81-97 p.

    23.       Dickson V, Tkacs N, Riegel B. Cognitive influences on self-care decision making in persons with heart failure. Am Heart J. 2007;154:424-31.

    24.       Lee C, Moser D, Lennie T, Riegel B. Event-free survival in adults with heart filure who engage in self-care management. Heart & Lung. 2011;40(1):12-20.

    25.       Heo S, Moser D, Lennie T, Riegel B, Chung M. Gender differences in and factors related to self-care behaviors: A cross-sectional, correlational study of patients with heart failure. Int J Nurs Stud. 2008;45(12):1807-15.

    26.       Holzapfel N, Löwe B, Wild B, Schellberg D, Zugck C, Remppis A, et al. Self-care and depression in patients with chronic heart failure. Heart & Lung. 2009;38(5):392-7.

    27.       Chung M, Lennie T, Dekker R, Wu J, Moser D. Depressive symptoms and poor social support have a synergistic effect on event-free survival in patients with heart failure. Heart & Lung. 2011;40(6):492-501.

    28.       Kato N, Kinugawa K, Ito N, Yao A, Watanabe M, Imai Y, et al. Adherence to self care behavior and factors related to this behavior among patients with heart failure in Japan Heart & Lung. 2009;38(5):398-409.

    29.       Afaf Ibrahim M. Theoretical nursing : development and progress. Tehran: Salemi; 2009.

    30.       Smeltzer S, Bare B, Hinkle J, Cheever K. Brunner & Suddarth’s Textbook of Medical-Surgical Nursing. 12th ed. Philadelphia: Williams & Wilkins; 2010.

    31.       Burke K, Mohn-Brown E, Eby L. Medical-Surgical Nursing Care. 3rd ed. USA: Pearson Education; 2011.

    32.       Black J, Hawks J. Medical-Surgical Nursing: Clinical Management for Positive Outcomes. 8th ed: Saunders; 2009.

    33.       Smeltzer S, Bare B, Hinkle J, Cheever K. Brunner & Suddarth’s Textbook of Cardiovascular and Blood Medical-Surgical Nursing 2010. 12 ed. Tehran: Andishe Rafie; 2011.

    34.       Webster M. Webster’s medical dictionary. Massachusetts Merriam Webster Inc; 2007.

    35.       Riegel B, Driscoll A, Suwanno J, Moser D, Lennie T, Chung M, et al. Heart Failure Self-Care in Developed and Developing Countries. J Card Fail. 2009;15(6):508-16.

    36.       Dodson JA, Truong TTN, Towle VR, Kerins G, Chaudhry SI. Cognitive Impairment in Older Adults with Heart Failure: Prevalence, Documentation, and Impact on Outcomes. The American Journal of Medicine. 2013;126(2):120–6.

    37.       Tung H, Chen S, Yin W, Cheng C, Wang T, Wu S. Self care behavior in patients with heart failure in Taiwan. Eur J Cardiovasc Nurs. 2012;11(2):175-82.

    38.       Pressler SJ, Subramanian U, Kareken D, Perkins SM, Gradus-Pizlo I, Sauve MJ. Cognitive Deficits in Chronic Heart Failure. Nurs Res. 2010;59(2):127–39.

    39.       Cameron J, Worrall L, Page K, Riegel B, Kai Lo S, Stewart S. Dose cognitive impairment predict poor self-care in patients with heart failure? . Eur J Heart Fail. 2010;12(5):508-15.

    40.       Pullicino PM, Wadley YG, McClure LY, Safford MM, Lazar RM, Klapholz M, et al. Factors contributing to global cognitive impairment in heart failure: results from a population based cohort. Journal of Cardiac Failure 2008;14:290–5.

    41.       Dickson V, Buck H, Riegel B. A Qualitative Meta-Analysis of Heart Failure Self-Care Practices Among Individuals With Multiple Comorbid Conditions. J Card Fail. 2011;17(5):413-9.

    42.       Shojafard J, Nodrian H, Baghiani Moghaddam M, Mazloomi S, Sanati H, M A. The effect of education on self-care behavior, and the benefits and barriers In patients with heart failure in Tehran. Journal of paramedic Faculty of Tehran University of Medical Sciences (Payavarde salamat). 2008;2(4):43-55.

    43.       Gary R. Self-care practices in women with diastolic heart failure. Heart & Lung. 2006;35(1):9-19.

    44.       Marti C, Georgiopoulou V, Giamouzis G, Cole R, Deka A, Tang W, et al. Patient-Reported Selective Adherence to Heart Failure Self-Care Recommendations: A Prospective Cohort Study The Atlanta Cardiomyopathy Consortium. Congest Heart Fail. 2013;19(1):16-24.

    45.       Oksel E, AkbiyIk A, Kocak G. Self care behavior analysis of patients with chronic heart failure. European journal of cardiovascular nursing. 2009;31(8):22.

    46.       Gottlieb S, Khatta M, Friedmann E, Einbinder L, Katzen S, Baker B, et al. The Influence of Age, Gender, and Race on the Prevalence of Depression in Heart Failure Patients. J Am Coll Cardiol. 2004;43(9):1542-9.

    47.       Riegel B, Dickson V, Goldberg L, Deatrick J. Factors Associated with the Development of Expertise in Heart Failure Self-Care. Nurs Res. 2007;56(4):235-43.

    48.       Lee C, Suwanno J, Riegel B. The relationship between self-care and health status domains in Thai patients with heart failure. Eur J Cardiovasc Nurs. 2009;8(4):259-66.

    49.       Schnell-Hoehn K, Naimark B, Tate R. Determinants of self-care behaviors in community-dwelling patients with heart failure. J Cardiovasc Nurs. 2009;24(1):40-7.

    50.       Lee C, Riegel B, Driscoll A, Suwanno J, Moser D, Lennie T, et al. Gender differences in heart failure self-care: A multinational cross-sectional study. International Journal of Nursing studies. 2009;46(11):1485-95.

    51.       Dardiotis E, Giamouzis G, Mastrogiannis D, Vogiatzi Ch, Skoularigis J, Triposkiadis F. Cognitive Impairment in Heart Failure. Cardiology Research and Practice. 2012:1-9.

    52.       Vogels RLC, Oosterman JM, Van Harten B, Scheltens Ph, Van der Flier WM, Schroeder-Tanka JM. Profile of cognitive impairment in heart failure. Journal of the American Geriatrics Society. 2007;55:1764–70.

    53.       Riegel B, Carlson B, Moser D, Sebern M, Hicks F, Roland V. Psychometric testing of the self-care of heart failure index. J Card Fail. 2004;10(4):350-60.

    54.       Seyedian M, Falah M, Nourouzian M, Nejat S, Delavar A, Ghasemzadeh H. Validity of the Farsi version of the Mini-Mental State Examination. Journal of Medical Council of IRI. 2008;25(4):408-14.

    55.       Wise F, Harris D, Carter L. Validation of the Cardiac Depression Scale in a cardiac rehabilitation population. Journal of Psychosomatic Research. 2006;60:177-83.

    56.       Hall W, Ramachandran R, Narayan S, Jani A, Vijayakumar S. An Electronic Application for Rapidly Calculating Charlson Comorbidity Index. BMC Cancer. 2004;4(94).

    57.       Hosseinzade T. A Study of Self-efficacy and Its Predictors in Patients with Coronary Artery Disease referred to the Heart Clinic of Educational Treatment Center of Dr Heshmat Hospital in Rasht 2009 [Thesis for Master degree in Nursing]: Guilan University of Medical Sciences, Shahid Beheshti College of Nursing and Midwifery; 2010.

    58.       Koshyar H. Nursing Theory and Theorists. Tehran: Andishe Rafie; 2009.

    59.       Taylor C, Lillis C, Lemone P, Lynn P. Fundamentals of Nursing: The Art and Science of Nursing Care. 7th ed. Philadelphia: Williams & Wilkins; 2011. 44 p.

    60.       Momeni M. Survey of Predictive Factors of Quality of Life in patients with Colorectal Cancer that Referred to Razi Hospital 1389 [Thesis for Master degree in Nursing]: Guilan University of Medical Sciences, Shahid Beheshti College of Nursing and Midwifery; 2011.

    61.       Sadeghi Sherme M, Alavi Zerang F, Ahmadi F, Karimi Zarchi A, Babatabar H, Ebadi A, et al. Effect of applying continuous care model on quality of life in heart failure patients. Journal of Behavioral Sciences. 2009;3(1):9-13.

    62.       Black J, Hawks J. Medical-Surgical Nursing III. Tehran: Salemi; 2008. 123-41 p.

    63.       Humphreys M. Nursing the Cardiac Patient. UK: Wiley-Blackwell; 2011. 179-87 p.

    64.       Fauci A, Braunwald O, Kasper D, Hauser S, Longo D, Jameson J, et al. Harrison’s Handbook of internal medicine (2009). Tehran: Arjmand; 2011. 933-41 p.

    65.       Arrol B, Doughty R, Andersen V. Investigation and management of congestive heart failure. BMJ. 2010;341:190-5.

    66.       Rafii F, Shahpoorian F, Naasher Z, Azarbaad M, Hosseini F. The Importance of Learning Needs of CHF Patients from Patients' and Nurses' Perspective. Iran Journal of Nursing (IJN). 2009;22(57):19-30.

    67.       Masters K. Nursing Theories: a framework for professional practice. USA: Jones & Bartlett Learning; 2012. 180 p.

    68.       Shahsavari S, Peyrovi H. Nursing theories and their application. Tehran: Boshra; 2010.

    69.       SILVER M. Depression and heart failure: An overview of what we know and don’t know. Cleveland Clinic Journal of Medicine. 2010;77(3):7-11.

    70.       Thomas A, Charles C. Sicily Principles of Internal Medicine: Cardiovascular Diseases (2010). Tehran: Arjmand; 2010.

    71.       Pressler SJ. Cognitive functioning and chronic heart failure: a review of the literature (2002-July 2007).  Journal of Cardiovascular Nursing. 2008;23:239–49.

    72.       Athilingam P. Validation of an instrument to measure cognitive function in patients with heart failure [Thesis for Doctor of Philosophy Degree]: University of Rochester School of Nursing; 2008.

    73.       Potter P. Potter and Perry's Fundamentals of Nursing. Tehran: Salemi; 2008.

    74.       Naji H, Nikhbakht Nasrabadi A, Shaban M, Saebnia R. The effect of using Orem's model of self-care on recovery of patients. IJNMR. 2009;14(4): 174-9.

    75.       Kiropoulos L, Meredith I, Tonkin A, Clarke D, Antonis P, Plunkett J. Psychometric properties of the cardiac depression scale in patients with coronary heart disease. BMC Psychiatry. 2012;12:1-8.

    76.       Foroughan M, Jafari Z, Shirin Bayan P, Farahani Z, Rahgozar M. Standardization of Mini Mental Status Examination in elderly people in Tehran. Original Article. 2006:29-37.

    77.       Peters-Klimm F, Freund T, Kunz C, Laux G, Frankenstein L, Müller-Tasch T, et al. Determinants of heart failure self-care behaviour in community-based patients: a cross-sectional study. Eur J Cardiovasc Nurs. 2013;12(2):167-76.

    78.       Cameron J. The nexus between cognitive function and self-care ability in patients with chronic heart failure [Thesis for Doctor degree of Philosophy]: Australian Catholic University, Faculty of Health Science, School of Nursing & Midwifery; 2009.

    79.       Moser D, Dracup K, Evangelista L, Zambroski C, Lennie T, Chung M, et al. Comparison of prevalence of symptoms of depression, anxiety, and hostility in elderly patients with heart failure, myocardial infarction, and a coronary artery bypass graft. Heart & Lung. 2010;39(5):378-85.

    80.       Connell M, Michael C, Nancy S, Anita S, Erika F. Self care behaviors in indigent patients with heart failure. European journal of cardiovascular nursing. 2008;23(3):223-30.

    81.       Riegel B, Dickson V, Kuhn L, Page K, Carter L. Gender-specific barriers and facilitators to heart failure self-care: A mixed methods study. International Journal of Nursing studies. 2010;47(7):888-95.

    82.       Norton C, Georgiopoulou V, Kalogeropoulos A, Fike L, Giamouzis G, Laskar S, et al. ADHERENCE, PREDICTORS OF ADHERENCE AND OUTCOMES ASSOCIATED WITH SELF-CARE RECOMMENDATIONS AMONG HEART FAILURE PATIENTS. JACC. 2011;57(17).

    83.       Riegel B, Lee C, Dickson V. Self care in patients with chronic heart failure. Nat Rev Cardiol. 2011;8(11):644-54.



تحقیق در مورد پایان نامه بررسی عوامل پیش بینی کننده خود مراقبتی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی دکتر حشمت رشت در سال 92-1391 , مقاله در مورد پایان نامه بررسی عوامل پیش بینی کننده خود مراقبتی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی دکتر حشمت رشت در سال 92-1391 , پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه بررسی عوامل پیش بینی کننده خود مراقبتی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی دکتر حشمت رشت در سال 92-1391 , پروپوزال در مورد پایان نامه بررسی عوامل پیش بینی کننده خود مراقبتی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی دکتر حشمت رشت در سال 92-1391 , تز دکترا در مورد پایان نامه بررسی عوامل پیش بینی کننده خود مراقبتی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی دکتر حشمت رشت در سال 92-1391 , تحقیقات دانشجویی درباره پایان نامه بررسی عوامل پیش بینی کننده خود مراقبتی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی دکتر حشمت رشت در سال 92-1391 , مقالات دانشجویی درباره پایان نامه بررسی عوامل پیش بینی کننده خود مراقبتی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی دکتر حشمت رشت در سال 92-1391 , پروژه درباره پایان نامه بررسی عوامل پیش بینی کننده خود مراقبتی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی دکتر حشمت رشت در سال 92-1391 , گزارش سمینار در مورد پایان نامه بررسی عوامل پیش بینی کننده خود مراقبتی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی دکتر حشمت رشت در سال 92-1391 , پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه بررسی عوامل پیش بینی کننده خود مراقبتی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی دکتر حشمت رشت در سال 92-1391 , تحقیق دانش آموزی در مورد پایان نامه بررسی عوامل پیش بینی کننده خود مراقبتی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی دکتر حشمت رشت در سال 92-1391 , مقاله دانش آموزی در مورد پایان نامه بررسی عوامل پیش بینی کننده خود مراقبتی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی دکتر حشمت رشت در سال 92-1391 , رساله دکترا در مورد پایان نامه بررسی عوامل پیش بینی کننده خود مراقبتی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی دکتر حشمت رشت در سال 92-1391

ثبت سفارش
تعداد
عنوان محصول
بانک دانلود پایان نامه رسا تسیس