پایان نامه بررسی آرای تربیتی سیاست نامه ی خواجه نظام الملک توسی

word
138
771 KB
31561
1393
کارشناسی ارشد
قیمت: ۱۳,۸۰۰ تومان
دانلود فایل
  • خلاصه
  • فهرست و منابع
  • خلاصه پایان نامه بررسی آرای تربیتی سیاست نامه ی خواجه نظام الملک توسی

    گروه آموزشی زبان وادبیات فارسی

    پایان­نامه‌ی تحصیلی جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد  

    رشته‌ی زبان وادبیات فارسی

    چکیده:

    سیاست‌نامه‌ها مانند هر پدیده‌ی ادبی دیگر،درانعکاس ساختاربنیادین جامعه مؤثّرند.سیاست‌نامه‌ها نوعی ادبیات که براساس شرایط ومحیط اجتماعی وویژگی‌های درونی افرادی که به آن پرداخته اند،درچارچوب خاصّی نوشته می شوند.خواجه‌نظام‌الملک‌توسی یکی از سیاست‌نامه‌نویسان بنام ایران است.اثرمشهور او سیاست‌نامه نام داردکه یکی ازبی‌تکلّف‌ترین نمونه‌های نثرفارسی کهن،به حساب می‌آید.وی ازقالب سیاست‌نامه‌ برای بیان مشکلات واصلاح جامعه بهره برده است.نگارنده‌ی این سطورباتحقیق وپژوهش دراین اثر به این نتیجه رسیده است که تأثیرادبی وتاریخی سیاست نامه درامورتربیتی ازقدرت واستحکام لازم برخورداراست.نظام‌الملک تربیت‌دهنده‌ای است که می کوشد امورمملکت رابرپایه‌ی دین وعقلانیت استوارسازد و در اندیشه‌ی سیاسی خودمبانی تربیتی رابامسائل سیاسی ایران باستان بیامیزد.به همین دلیل می توان سرچشمه‌ی آثارتربیتی خواجه‌نظام‌الملک را در این راستا ارزیابی کرد.وی درفصل‌های گوناگون این کتاب سعی نموده گوهرتربیت راهمچون نگینی برانگشتری قدرت سیاسی بنشاندوبه همین دلیل تأثیری شگرف به لحاظ ادبی وتاریخی برامورتربیتی داشته باشد.

    کلیدواژه‌ها:آرای تربیتی،سیاست‌ نامه،خواجه‌ نظام‌ الملک.

    فصل اول

    کلیات تحقیق

    1-1-مقدمه

    تربیت همواره همراه انسان بوده وبخش جدایی‌ناپذیرموجودیت بشراست.زیرا بشردارای نیازهایی برای زندگی بهتراست.تربیت برای اصلاح جامعه دارای ارزش حیاتی می باشد.تربیت براساس شرایط ومحیط اجتماعی وویژگی‌ها وداشته‌های افرادی که به آن پرداخته‌انددرقالب ها،چارچوب هاوانواع گوناگونی پدیدارشده است.درعصرسلجوقیان سیاست‌نامه‌نویسی یکی ازمواردی بوده که موردتوجه قرارگرفت.اثرگران قدرخواجه نیزازاین امرمستثنی نیست.موفَّقیت خواجه دراین امرسبب سازتحولی دراین زمینه گردیدتانویسندگان بسیاری دست به آفرینش سیاست نامه بزنند.

    یکی ازنام‌دارترین سیاست‌نامه‌نویسان درقرن پنجم خواجه‌نظام‌الملک‌ توسی بوده که ازچهره‌های استثنائی درسیاست‌نامه‌نویسی به شمارمی‌آید.اوباآمیزش افکاروعقایدباتجربه‌های گران‌سنگ خودبه آفرینش داستان‌هاواندرزهای حکیمانه‌ی تربیتی پرداخته است.هرحکایت وخبری درسیرالملوک برای شکل‌گیری بهتر،مواردی راکانون توجه‌ی خودقرارداده که نمودار داشته های این وزیربزرگ ایرانی است.وی باتوانمندی‌های خودتوانسته نکات تربیتی ارزشمندی رادرسیاست نامه بیافریندوپایه گذاراثری جاودان باشد.

    درپایان‌نامه‌ی حاضر،به بررسی آرای تربیتی سیاست نامه‌ی خواجه‌نظام‌الملک‌توسی پرداخته شده است.

    اساس این پایان نامه برپنج فصل بنانهاده شده است: بعدازبیان کلّیات درفصل اوّل،درفصل دوّم به بنیادنظری مربوط به موضوع یعنی آرای تربیتی،تربیت وتعاریف وتقسیم بندی‌های آن پرداخته شده است.فصل سوّم به شرح زندگی‌نامه،آثاروسبک شخصی خواجه‌نظام‌الملک اختصاص یافته است.درفصل چهارم،تجزیه وتحلیل وبررسی آرای تربیتی موجوددرسیرالملوک نظام‌الملک ارائه شده وسرانجام درفصل پنجم،نتیجه‌گیری آورده شده است.

    ازموانع وتنگناهای موجودبرای این پایان‌نامه،می‌توان به عدم پیشینه‌ی تحقیقاتی درباره ی آرای تربیتی نهفته دربطن سیرالملوک هاازجمله سیاست‌نامه‌ی خواجه،محدودیت منابع موجوددرخصوص نظام‌الملک اشاره نمود.دراین پایان‌نامه ازسیاست‌نامه بامقدمه وتعلیقات عطاءاللّه تدین بیشتراستفاده شده است.

    اندرزنامه،به عنوان رایج‌ترین شکل بیان اندیشه‌ی سیاسی دردوره‌ی اسلامی،ازاهمیّت ویژه‌ای برخورداراست،زیرااین رساله‌ها عموماًبه هدف تأثیرگذاری برمناسبات سیاسی وتصمیم‌گیری شهریار،وباتوجه به آرایش نیروهای سیاسی به نگارش درمی آیندوازاین حیث آن‌هارامی توان نوشته‌های سیاسی به معنای دقیق کلمه دانست.سنّت اندرزنامه‌نویسی به دوره‌ی ساسانی باز می گردد،که باگسترش نهاددربار،لاجرم تشریفات وآیین‌های وابسته به سلطنت نیزتوسعه یافته وطبقه‌ای ازفرهیختگان دردربارشکل گرفت که یکی ازوظایف آن‌هاتربیت این آداب به شاه‌زادگان ونگارش آثاری تربیتی برای شاهان بود.

    1-2-بیان مسأله

    خواجه‌نظام‌الملک،یکی ازبزرگ‌ترین نویسندگان قرن پنجم درعرصه‌ی سیاست‌نامه‌نویسی است.دربین سیرالملوک‌هایی که به رشته2ی تحریر درآمده است ازموفّق‌ترین دستاوردهای تربیتی-سیاسی قلمدادمی‌شود.سیاست‌نامه‌نویسی،هنری بسیارارزشمندوسترگ است که تأثیراجتماعی چشم گیروعمیقی به همراه داردوباتوجه به نیازانسانِ امروزبه پرورش روح،این هنرهم چنان موردتوجه است.

    برای شکل‌گیری سیاست‌نامه،عناصروساختاری به کارمی رودکه این عناصرازیک طرف نیازمندآموزه‌هاوارزش‌های اخلاقی وتربیتی آن‌هادرضمیرخویش هستند،وازطرف دیگربه زندگی اجتماعی نویسنده گره خورده است.این عناصرباعناوینی چون سیاست عملی،شروط وبایستگی‌های حکومت،درصدتأثیرحوزه‌ی اخلاق وتربیت درحکم رانی،حیات فردی واجتماعی،معرفی می گردند.

    این که کیفیت به کارگیری عناصرتربیتی درسیاست‌نامه چگونه است سؤالی است که درباره ی آن می‌توان به تحقیق وتفکرپرداخت.بررسی سبکی این اثرسبب آشنایی بهتر وبیشتربانویسنده می شود.درتحقیق حاضرتلاش شده تاآرای تربیتی سیرالملوک خواجه به تفصیل موردبررسی وتحلیل قرارگیرد.

     واژه‌ی تربیت ازریشه‌ی(رَبَو)به معنای زیادت وفزونی ورشدوبرآمدن گرفته شده است وکاربردهای مختلف ازاین ریشه همه همین معنارادربرداردچنان که(ربو)نفس عمیق وبلندراگویندکه موجب برآمدن سینه است و(ربوه ورابیه)سرزمین بلند ومرتفع راگویندو(ربا)یعنی افزون شدونموکرد.

    تربیت عبارتست از پرورش مهارتهای مختلف زندگی که بر سه عامل حواس،تخیل وشخصیت فرداثرمی‌گذارد.درتعریف دیگر؛انتخاب رفتاروگفتارمناسب،ایجادشرایط وعوامل لازم وکمک به شخص مورد نظر تا بتوانداستعدادهای نهفته‌اش رادر تمام ابعادوجودو به طورهماهنگ شکوفا سازدو به تدریج به سوی اهداف وکمال مطلوب حرکت کند.

    سیاست‌نامه یاسیرالملوک اثرخواجه‌نظام‌الملک‌توسی است که درقرن پنجم وبه زبان فارسی درآیین فرمانروایی،کشورداری،اخلاق وسیاستِ پادشاهان گذشته نوشته شده است.سبک این کتاب ساده وخالی از تکلُّف وتصنُّع است وازشاهکارهای زبان فارسی به شمارمی آید.نظام‌الملک نگارش این کتاب رابه فرمان ملک‌شاه سلجوقی آغازکردودردوره ی سلطنت محمدبن‌ملکشاه به پایان رسانید.

    ابوعلی‌حسن‌پسرعلی‌پسراسحاق‌توسی شناخته شده به خواجه‌نظام‌الملک‌توسی(408-485ه.ق)وزیرنیرومنددوتن ازشاهان دوره ی سلجوقیان درایران بود؛وی نیرومندترین وزیردردودمان سلجوقی بودوسلجوقیان نیزدرزمان وی به اوج نیرومندی رسیدند.اوبیست ونه سال به سیاست درونی وبیرونی سلجوقی جهت می داد.

    نهضتی که نظام‌الملک باساختن نظامیه‌های متعدد بوجودآورد به زودی وباسرعتی شگفت‌آور درسراسرشهرهای کشورهای اسلامی دنبال شد.به طوری که درسده‌های پنجم وششم هیچ شهری نبودکه درآن مدارس متعددوجود نداشت چه کوچک چه بزرگ امرا وحاکمان نیز به پیروی ازوی یابرای نشان دادن علاقه‌ی خودبه علم،به احداث مراکز تعلیم درشهرهای خودهمت گماشتندوکلیه مدارس دارای کتابخانه‌ی معتبر بودند.            

     برخی از پندهاومثلهای گرانبهایش دربخش‌های اخلاقی درباب نحوه ی حکمرانی‌های پادشاهان ازقبیل مقبولیت مشورت ودوری جستن ازتعجیل دراُمُور کارهاودربخشش به بندگان لایق آمده است.

    وی درفصل سی‌ونه این کتاب دردوری جستن ازشتاب کردن وتعجیل،اشارات سلیس وبه جایی آورده است.

    درفصل چهل‌ویکم کتابش دررسیدگی براحوال مستحقان وعالمان دین ازبیت‌المال تاکید شده است.

    فرازی دیگرازموضوعات تربیتی درسیاست نامه اشاره داردبه اینکه ازبوذرجمهرپرسیدندکه علّت نابودی پادشاهی آل ساسانی چه بوده است درحالی که ازاندیشه‌های والای تو-که درتدبیروخردودانش بی‌هم‌تایی-بهره می‌بردند.بوذرجمهرپاسخ می‌دهداین که کارهای بزرگ رابه آدم‌های کوچک می دادند.

    خواجه درپاسخ پاسبانان که فقیرراخواستندازوی دورسازنداظهارمی‌داشت شمابرای خدمت به چنین انسانهایی ضعیف ودرمانده انتخاب شده‌ایدوگرنه پادشاهان واُمرانیازی به خدمت شما ندارند.

    مجلس خواجه مملوازعلما ودانشمندان وفقها بودتاجایی که بسیاری بروی خرده می‌گرفتندکه هم‌نشینی باعلماتوراازمسایل سیاسی بازداشته است.پاسخ می‌گرفتندکه آنهازیبایی دنیاوآخرت می‌باشندواگرآنهارابرسرم  قراردهم بازهم آنهابزرگترازآنند.

    هنگامی که ابوالقاسم‌قشیری وامام‌الحرمین‌جوینی برخواجه واردشدندازاحترام محدودخواجه نسبت به خودخرده می گرفتنددرمقابل پاسخ می شنیدندکه ابوالمعالی‌جوینی وابوالقاسم‌قشیری وامثال آنهازمانی برمن واردمی‌شوندبسیارمراتمجیدمی‌کنندومرا ازمنزلتی که درآن هستم بالاترمی‌برندوسخن آنهاسبب ایجادکبروغروردردرون من می شود.                

    درتربیتی بودن این کتاب بایدگفت که سیرالملوک برای عنوان نمودن اوضاع اجتماعی زمانه ازجمله کتب سودمندبه شمارمی آید.نظام‌الملک ازکسانی است که جاذبه‌ی خاصی نسبت به انسان های صالح دراودیده می شدوازپندواندرزهای حکیمانه‌ی آن هاسخت متأ‌ثِّرومتألِّم می گشت.

    این مطالب و سایر موارد نشان می‌دهد که مسایل تربیتی فراوانی درسینه سیاست‌نامه مستتروناشناخته باقی مانده که تحقیق وتفحص ماراطلب می کندتاباعقاید ناب اخلاقی خواجه‌نظام‌الملک هرچه بیشترآشناشویم.

    1-3-سؤالات تحقیق

    این پایان‌نامه جهت پاسخ‌گویی به سؤالات زیربه رشته‌ی تحریردرآمده است:

    1- سر‌چشمه‌ی آرای تربیتی خواجه‌نظام‌الملک از کجاست ؟

    2- تاثیرادبی وتاریخی سیاست‌نامه درامورتربیتی چگونه است ؟

     

     

     

    1-4- اهمیت وضرورت تحقیق

    دررابطه باسیرالملوک بررسی‌هایی صورت پذیرفته است.بیشتربررسیهای انجام شده درخصوص فضایی بوده که نظام‌الملک درآن قرارداشته است.برخی ازمحققین،همه‌ی مجموعه‌ی کتاب رافقط از جنبه‌ی سیاسی آن موردبررسی قرارداده اندکه به علّت تنوع وتکثّرمطالب وپرداختن به یک بُعد،نتایج حاصله چندان قاطع ودقیق به نظرنمی‌رسد.در خصوص آرای تربیتی سیرالملوک خواجه2نظام تحقیق چندانی صورت نگرفته است.

    بنابراین بررسی آرای تربیتی سیرالملوک به خوانندگان کمک می کندتابااین کتاب ارتباط آگاهانه وشفاف‌تری برقرارکنند.

    بعدازانجام پژوهش،خوانندگان می‌توانند باآرای تربیتی سیاست‌نامه آشنا شوند،به بررسی دستورات تربیتی سیرالملوک تأثیرات،‌پیامدها و مقاصد آن بپردازند،ازآرای تربیتی خواجه‌نظام‌الملک در جهت رشد و تعالی اخلاق در آموزش وپرورش بهره مندگردند.

    ازسویی دیگر،تحقیق حاضرمی تواندآگاهی لازم رابرای گروههای هدف خودازجمله خانواده‌ها،دانشجویان وتمام کسانی که برای تعلیم و تربیت صحیح تلاش می کنندفراهم سازد.

    Siasat Nam

    Abstract

    PolicyLetterslike anyotherliteraryphenomenon, Reflected in thebasic structureof societyare includedAliterature-based socialandenvironmentalconditions and People whohavedealt withinternalfeatures, It iswrittenina specificcontext.Nizam Al-Mulk Tusi, ,is one of the most famous Iranian policy writers. His most famous work is a policy which is one of the most unpretentious examples of ancient Persian prose.  aHehas utilizedthisframeworkto explainproblems andreform society the conclusion of thes lines writer’s resear ches in that the litrary and historical influences of the policy has it’s strength and power in ealucational affairs Nizam al-Mulk is a trainingproviderthatstrives to streng then the country in terms of religion and rationality, and In their Political Thought of Educational Foundations with politically immingled ancient Persia.That's why it can be asource of educational work in this direction.In the variouschapters of this book have The essence of educationas apolitical power takes on the ringsetting and Sopro found  impacton  Educational  Affairshavebothliterary and historical.

    Key words: educational votes, policy, Nizam al Mulk.

  • فهرست و منابع پایان نامه بررسی آرای تربیتی سیاست نامه ی خواجه نظام الملک توسی

    فهرست:

                صفحه

    چکیده.................................................................................................................................................... 1

    فصل اوّل:کلّیات تحقیق

    1-1-مقدمه.............................................................................................................................................3

    1-2-بیان مسأله......................................................................................................................................4

    1-3-سؤالات تحقیق..............................................................................................................................6

    1-4-اهمیت وضرورت تحقیق...............................................................................................................7

    1-5-پیشینه‌ی تحقیق..............................................................................................................................7

    1-6-اهداف تحقیق.................................................................................................................................8

    1-7-فرضیه‌های تحقیق..........................................................................................................................8

    1-8-تعریف واژه‌ی کلیدی.....................................................................................................................8

    1-9-حدودو قلمروتحقیق......................................................................................................................9

    فصل دوّم:مبانی نظری

    2-1-معنای لغوی واصطلاحی واژه‌ی تربیت........................................................................................11

    2-2-تعریف تربیت..............................................................................................................................13

    2-3-تعاریف سازگاربانگرش دینی......................................................................................................13

    2-4-تربیت ازمنظرقرآن........................................................................................................................15

    2-5-رابطه‌ی اخلاق وسیاست..............................................................................................................17

    2-6-هدف تربیت................................................................................................................................21

    2-7-ارتباط بین مقوله‌های فلسفی وجنبه‌های مختلف تعلیم وتربیت...................................................23

    2-8-تعریف علم تعلیم وتربیت(آموزش وپرورش).............................................................................23

    2-9-علم تعلیم وتربیت........................................................................................................................24

    2-10-ویژگی‌های علم تعلیم وتربیت...................................................................................................26

    2-11-آراءتربیتی درسده‌های میانه........................................................................................................28

    2-12-استفاده ازپندواندرزدرتربیت متربّیان‌..........................................................................................29

    2-12-1-قرآن و روش موعظه و پند و اندرز......................................................................................29

    2-12-2-شرایط لازم برای موعظه و پند و اندرز.................................................................................29

    2-13-تشکیل خانواده وبایدونبایدهای تربیتی......................................................................................32

    2-13-1-پذیرش مسئولیت شکست وجبران کمبودهای والدین .........................................................33

    2-13-2-شناسایی کاستی‌ها وتلاش درجهت رفع آنها .......................................................................34

    2-13-3-انضباط ومهربانی..................................................................................................................34

    2-13-4-تفاوت بین سخت‌بودن با ناتوانی..........................................................................................35

    2-14-تعلیم وتربیت.............................................................................................................................35

    2-14-1-معنای تربیت درمنظراسلام....................................................................................................37

    2-14-2-تعلیم وتربیت واهمیت آن درجامعه‌ی اسلامی......................................................................38

    2-14-3-معنای تربیت ازمنظرمکاتب وادیان درغرب..........................................................................40

    2-15-حکمت نظری وعملی...............................................................................................................43

    2-15-1-غایت هستی..........................................................................................................................44

    2-15-2-غایت زندگی انسان...............................................................................................................45

    2-15-3-خودیابی زمینه‌ی خدایابی.....................................................................................................46

    2-15-3-1-استنتاج.............................................................................................................................46

    2-15-3-2-رشدوهدایت بندگان،فرجام رحمت الهی.........................................................................47

    2-16-تربیت ازمنظردین.......................................................................................................................47

    2-16-1- امکان تربیت........................................................................................................................48

    2-16-2- حدودتربیت.........................................................................................................................49

    2-16-3- منزلت تربیت.......................................................................................................................51

    2-16-3-1-تأمل درماهیّت امررسالت.................................................................................................53

    2-16-3-2-تأمل درمعنای احیای نفس...............................................................................................54

    2-16-3-3-ارزیابی معناوگستره‌ی هدایت...........................................................................................55

    2-16-3-4-تربیت ومعنای برترین میراث...........................................................................................56

    2-17-ساحت‌های تربیتی.....................................................................................................................57

    2-17-1-تربیت تکوینی..................................................................................................................... 57

    2-17-2-تربیت شرعی........................................................................................................................58

    2-18-فلسفه‌ی تربیت..........................................................................................................................59

    فصل سوّم:زندگی‌نامه‌ی خواجه‌نظام‌الملک‌توسی

    3-1-زندگی‌نامه‌ی‌ خواجه‌نظام‌الملک‌توسی..........................................................................................62

    3-2-اوضاع سیاسی – اجتماعی عصرسلجوقیان..................................................................................66

    3-2-1-آلپ‌ارسلان..............................................................................................................................67

    3-2-2-ملک‌شاه...................................................................................................................................67

    3-3-سبک وشیوه‌ی نگارش کتاب.......................................................................................................69

    3-4-القاب...........................................................................................................................................74

    3-5-آثارنظام‌الملک..............................................................................................................................74

    3-6-خاندان نظام‌الملک.....................................................................................................................75

    3-7-نقش نظام‌الملک درنظامیه..........................................................................................................76

    3-11-اقدامات برجسته‌ی خواجه‌نظام...............................................................................................78

    فصل چهارم:بررسی آرای تربیتی خواجه نظام الملک توسی

    4-1-اندیشه‌های تربیتی اقتصادی خواجه نظام الملک باتوجه به کتاب سیاست نامه ........................83

    4-1-1-مداراباشهروندان ..................................................................................................................83

    4-1-2-توجه به امنیت......................................................................................................................83

    4-1-3-نخبه‌سالاری..........................................................................................................................84

    4-1-4-نظارت برکارگزاران..............................................................................................................84

    4-1-5-گردش مدیران......................................................................................................................85

    4-1-6-توجه به رفاه عمومی............................................................................................................86

    4-1-7-توجّه به پژوهش .................................................................................................................86

    4-1-8-اثرات تشویق وتنبیه دربرنامه‌های تربیتی..............................................................................88

    4-2-تربیت درجهت پیشگیری ازفساد...............................................................................................91

    4-3-نظام‌الملک وملک نظام‌یافته........................................................................................................95

    4-3-1-خوراک..................................................................................................................................95

    4-3-2-نامه‌هاوفرمان‌ها......................................................................................................................95

    4-3-3-جانوران................................................................................................................................96

    4-3-4-داستانهاوحکایت‌های تاریخی...............................................................................................96

    4-4-تربیت درنظم وترتیب..............................................................................................................98

    4-4-1-درترتیب باردادن خاص وعام..............................................................................................98

    4-4-2-حفظ سلسله مراتب اداری ونظامی وحرمت سران لشکر....................................................99

    4-4-3-عدل وعدالت......................................................................................................................100

    4-4-4-کم‌گویی وگزیده‌گویی........................................................................................................107

    4-5-برابری اقتصادی واجتماعی.....................................................................................................108

    4-5-1-ویژگی یک محتسب...........................................................................................................109

    4-5-2-درمظالم نشستن پادشاه.......................................................................................................111

    4-5-3-آثارغفلت پادشاه ازاحوال رعیت وکشور............................................................................112

    4-5-4- ضرورت به کارگیری جاسوس دراصناف وگرو‌های مختلف............................................112

    4-5-5- لزوم پرهیزازشتاب درتصمیم‌گیری درامورمملکت.............................................................113

    4-5-6-لزوم پاسداری ازشریعت وپژوهش‌کردن درفرائض وسنت ها............................................114

    4-5-7- ضرورت اقامه‌ی دادگری ومبارزه باخوارج........................................................................114

    4-6- اخلاق وسیاست درآراءخواجه ونقدی برسیاست عملی خواجه............................................116

    4-6-1-گروه‌های جامعه دراندیشه‌ی خواجه‌نظام‌الملک..................................................................116

    4-6-2-مسأله‌ی حیاتی دررکن بقای حکومت.................................................................................120

    4-6-2-1-عدالت شاه نسبت به رعیّت ..........................................................................................123

    4-6-2-2-جلوگیری ازظلم وزیرنسبت به مردم..............................................................................123

    4-6-2-3-جلوگیری ازظلم عمال بررعیّت.....................................................................................123

    4-6-2-4-جلوگیری ازظلم مقطعان بررعیّت..................................................................................124

    4-6-2-5-جلوگیری ازظلم مردم بریکدیگر....................................................................................125

    4-6-2-6- نظارت برامرقضاوت برای حسن اجرای عدالت...........................................................125

    4-6-2-7-ارتباط دین ودولت.........................................................................................................129

    4-7-نکات تربیتی برای فرمان روا..................................................................................................132

    4-7-1-رازآفرینش سیرالملوک.......................................................................................................133

    4-7-2-ضرورت شایسته‌سالاری.....................................................................................................134

    4-7-3- تحلیل وانگیزه‌های انتقادی نظام الملک ازوضع دیوانی واداری موجود.............................136

    4-7-3-1-کردارنامه‌ی سفیران........................................................................................................137

    4-7-3-2-پادشاه............................................................................................................................138

    4-7-3-2-1-خیرخواهی یاخودخواهی..........................................................................................140

    4-7-3-2-2-هرج ومرج درگزینش...............................................................................................140

    4-7-3-2-3-شورا..........................................................................................................................141

    4-7-3-2-4-تربیت برای سیاست..................................................................................................142

    4-7-3-2-5-دیدگاه خواجه‌نظام‌الملک نسبت به جایگاه زن..........................................................143

    4-7-3-2-6-مصلحت‌اندیشی یک شاخصه ی تربیتی....................................................................146

    4-7-3-2-7-سامان‌دادن روابط شهریاروسایرطبقات جامعه وگروه‌های مذهبی..............................150

    4-7-4-درتربیت پادشاهان..............................................................................................................154

    4-8-شاخصه‌ی تربیتی درسیرالملوک..............................................................................................158

    4-8-1-تربیت وتعلیم دین..............................................................................................................158

    4-8-2- رعایت عدالت نسبت به کارگزاران...................................................................................159

    4-8-3-عدم شتاب‌زدگی................................................................................................................165

    4-8-4-سیره‌ی عملی نظام‌الملک....................................................................................................160

    4-8-5-لازم وملزوم بودن تربیت وسیاست....................................................................................163

    4-8-5-1-اموردیوانی.....................................................................................................................164

    4-8-5-2-امورنظامی......................................................................................................................166

    4-8-5-3- تنظیم امورجاری مرکزترتیبات اجرایی دربار................................................................168

    4-8-6-خواجه‌نظام‌الملک درجدال بادگراندیشان............................................................................171

    فصل پنجم:نتیجه گیری وپیشنهاد

    5-نتیجه‌گیری...................................................................................................................................176

    ارائه‌ی پیشنهاد..................................................................................................................................178

    نمودارها...........................................................................................................................................179

    فهرست منابع...................................................................................................................................184

     

     

    منبع:

    - اخسیتکی،ابن‌اثیر(بی تا).الکامل،ترجمه‌ی ابوالقاسم حالت،جلد هفدهم،تهران:علمی؛

    2- اقبال،عباس(1369).سیاست‌نامه،تهران:انتشارات اساطیر؛

    3- الهی‌قمشه‌ای،مهدی(1374).قرآن مجید،قم:شرکت تعاونی ناشران وکتاب‌فروشان قم؛

    4- انوری،حسن(1390).فرهنگ فشرده‌ی سخن،جلددوم،تهران:نشر سخن،چاپ نهم؛

    5- باقری،خسرو(1368).نگاهی دوباره به تربیت اسامی،تهران:وزارت آموزش وپرورش،سازمان پژوهش وبرنامه‌ریزی آموزشی؛

    6- براون،ادواردگرانویل(1358).تاریخ ادبی ایران،ترجمه‌ی علی پاشازاده صالح،جلددوم،تهران:امیرکبیر،چاپ اوَّل؛

    7- بلندهمتیان،کیوان(1383).تعلیم وتربیت اسلامی،بی‌جا:فصل‌نامه‌ی حوزه ودانشگاه؛

    8- بهار،ملک‌الشعراء(1366).سبک‌شناسی،تهران:طرح نو،چاپ اوّل؛

    9-بهرامی،اکرم(1356).تاریخ ایران ازظهوراسلام تاسقوط بغداد،جلددوم،تهران:انتشارات دانشگاه تربیت معلم؛

    10- بیضاوی،عمربن‌محمد(1408).انوارالتنزیل واسرارالتأویل،بیروت:دارالکتب‌العلمیه؛

    11- بیهقی،خواجه‌ابوالفضل‌محمدبن‌حسین(1374).تاریخ بیهقی،تصحیح علی‌اکبرفیاض،تهران:نشرعلم؛

    12- پوپر،کارل(1378).جامعه‌ی بازودشمنانش،ترجمه‌ی عزت‌اللّه فولادوند،بی‌جا:خوارزمی؛

    13-‌ تدین،عطاءاللّه‌(1373).سیاست‌نامه،تهران:انتشارات تهران؛

    14- توسی،خواجه‌نظام‌الملک(1348).سیاست‌نامه(سیرالملوک)،به کوشش: جعفرشعار،بی‌جا:چاپ خرمی؛

    15- توماس،هنری(1362).بزرگان فلسفه،ترجمه‌ی فریدون بدره‌ای،تهران:انتشارات علمی وفرهنگی؛

    16- ثروت،منصور(1376).خردنامه،تهران:امیرکبیر؛

    17- جاحظ،ابوعثمان عمر(1332).التاج،تصحیح حبیب الله نوبخت،تهران:کمیسیون معارف؛

    18-جعفری،محمدتقی(1366).تفسیرنهج‌البلاغه،تهران:نشرفرهنگ اسلامی؛

    19- جمالی،محمدفاضل(1360).تربیت ازدیدگاه قرآنی،ترجمه‌ی سیدغلام رضاسعیدی،تهران:کانون انتشارات محمّدی؛

    20- دارک،هیوبرت(1378).سیرالملوک،تهران:علمی وفرهنگی؛

    21- دشتی،محمد(1370).نهج البلاغه،قم:نشرشاکر،چاپ اول؛

    22- دورانت،ویل(1370).تاریخ فلسفه،ترجمه‌ی عباس زریاب،تهران:سازمان آموزش وانتشارات انقلاب اسلامی؛

    23-دهخدا،علی‌اکبر(1377).لغت‌نامه‌ی‌ دهخدا،تهران:مؤسسه‌ی انتشارات وچاپ دانشگاه تهران؛

    24- دهقان،اکبر(1379).هزارویک نکته ازقرآن،تهران:مرکزفرهنگی درسهایی ازقرآن؛

    25- رازی،ابوعلی‌ابن‌مسکویه(1369).تجارب‌الامم،ترجمه‌ی ابوالقاسم امامی،تهران:انتشارات سروش؛

    26- راغب اصفهانی،حسین‌بن‌محمد(1404).المفردات‌فی‌غریب‌القرآن،بیروت:دارالعلم؛

    27- راوندی،محمد(1364).راحه الصدوروآیه السرور،به سعی وتصحیح محمداقبال،تهران:انتشارات امیرکبیر؛

    28- رفیعی،بهروز(1388).آراءدانشمندان مسلمان درتعلیم وتربیت ومبانی آن،بی‌جا:مؤسسه‌ی چاپ سبحان؛

    29- رهبر،محمدتقی(1385).اخلاق وتربیت اسلامی،قم:سمت؛

    30-زرین کوب،عبدالحسین(1375).تهران:الهدی؛

    31-سیاح،عبدالحمید(1378).فرهنگ جامع،تهران:انتشارات اسلام؛

    32- شرفی،محمدرضا(1387).جوان وبحران هویت،تهران:انتشارات سروش؛

    33- شریعتمداری،علی(بی‌تا).فلسفه‌ی تعلیم وتربیت،اصفهان:کتاب‌فروشی ثقفی؛

    34- شکوهی،غلام حسین(1375).مبانی واصول آموزش وپرورش،مشهد:آستان قدس رضوی؛

    35-شیروانی،علی(1390).نهج البلاغه،قم:دفترنشرمعارف

    36-صدرالدین،علی(1390).مرآه الجنان وعبره الیقظان،اخباردوله السلجوقیّه،بی‌نا:مؤسسه العلمی المطبوعات؛

    37- صدرالدین شیرازی،محمد(1378).انسان‌شناسی صدرالمتألهین،بی‌جا:پایگاه تبیان؛

    38- صدیق،عیسی(1354).تاریخ فرهنگ ایران.تهران:انتشارات دانشگاه تهران؛

    39-صفا،ذبیح‌اللّه(1376).تاریخ ادبیات درایران.تهران:انتشارات فردوس؛

    40-طباطبائی،سیدجواد(1375).خواجه‌نظام‌الملک،تهران:طرح نو؛

    41-طباطبایی،سیدجواد(1367).درآمدی فلسفی برتاریخ اندیشه‌ی سیاسی درایران،تهران:دفترمطالعات سیاسی وبین المللی وزارت خارجه؛

    42- طباطبائی،محمدحسین(بی‌تا).ترجمه‌ی تفسیرالمیزان،ترجمه‌ی سیدمحمدباقرموسوی‌همدانی،تهران: کانون انتشارات محمّدی؛

    43-عمید،حسن(1390).فرهنگ فارسی،تهران:اشجع؛

    44- عوفی،سدیدالدین محمد(1363).گزیده‌ی جوامع الحکایات ولوامع الروایات،به کوشش جعفرشعار،تهران:سازمان انتشارات آموزش وپرورش انقلاب اسلامی،چاپ اول؛

    45-غزالی،ابوحامدمحمد(1385).اندیشه‌های اقتصادی خواجه‌نظام‌الملک‌توسی،تهران:دانشگاه امام صادق(ع)؛

    46-غفاری،هادی(1389).تاریخ اندیشه‌های اقتصادی متفکران مسلمان،تهران:انتشارات پیام نور؛

    47-فتح‌بنداری،‌ابن‌علی‌اصفهانی(1356)تاریخ سلسله‌ی سلجوقی،ترجمه‌ی محمدحسین‌جلیلی،تهران:انتشارات بنیادفرهنگ ایران؛

    48- فیرحی،داوود(بی‌تا).قدرت دانش ومشروعیت دراسلام،تهران:نشرنی؛

    49- فیوضات،یحیی(1374).مبانی برنامه‌ریزی آموزشی،تهران:مؤسسه‌ی نشرویرایش؛

    50- قرشی،سیدعلی‌اکبر(1355).قاموس قرآن،تهران:دارالکتب‌الاسلامیه؛

    51- کاظم‌زاده،حسین،(1357).اصول اساسی فن تربیت،تهران:اقبال؛

    52-کانپوری،عبدالرزاق(1354).زندگانی ابوعلی‌حسن‌بن‌علی‌اسحق‌توسی یاخواجه‌نظام‌الملک،ترجمه ونگارش سیدمصطفی‌طباطبایی،تهران:بی نا؛

    53- کانت،امانوئل(1367).تعلیم وتربیت،ترجمه‌ی غلام‌حسین‌شکوهی،تهران:انتشارات دانشگاه تهران؛

    54-کرمی‌فریدونی،علی(1385).نهج‌الفصاحه،قم:انتشارات حلم؛

    55-کلورنر،کارلا(1363).دیوان‌سالاری درعهدسلجوقی(وزارت درعهدسلجوقی)،ترجمه‌ی یعقوب آژند،تهران:امیرکبیر؛

    56-کلینی،محمدبن یعقوب(1378).اصول کافی،ترجمه‌ی سیدهاشم رسولی.تهران:کتاب‌فروشی اسلامیه؛

    57- لالاند،آندره(1377).فرهنگ فلسفی لالاند،ترجمه‌ی غلام‌رضاوثیق،تهران:مؤسسه‌ی انتشاراتی فردوسی؛

    58- لمپتون،آن(1380).دولت وحکومت دردوره‎ی میانه‌ی اسلام،ترجمه‌ی علی‌مرشدی‌زاده،بی‌جا:نشرتبیان؛

    59- مایر،فردریک(1972).تاریخ فلسفه‌ی تربیتی،ترجمه‌ی علی اصغرفیاض،جلداوّل،تهران:بنگاه ترجمه ونشرکتاب؛

    60-محمدی ری‌شهری،محمد(1362).میزان الحکمه،جلداول،قم:دفترانتشارات جامعه‌ی مدرسین؛

    61- مظلومی،رجب‌علی(1386).گامی درمسیرتربیت اسلامی،تهران:نشرآفاق؛

    62- معین،محمد(1388).فرهنگ فارسی،تهران:انتشارات امیرکبیر؛

    63- مکارم‌شیرازی،ناصر،باهمکاری جمعی ازنویسندگان(1374).تفسیرنمونه،تهران:دارالکتب‌الاسلامیّه؛

    64- منشی کرمانی،ناصرالدّین(1338).نسائم الاسحارمن لطائم الاخباردرتاریخ وزراء،تهران:دانشگاه تهران؛

    65- نخجوانی،هندوشاه‌بن‌سنجربن‌عبدالله‌صاحبی(1357).تجارب السلف تواریخ خلفا ووزرای ایشان، تهران:کتاب‌خانه‌ی طهوری؛

    66- نخستین،مهدی(1379).تاریخ وفلسفه‌ی تعلیم وتربیت،ترجمه‌ی سیداکبرمیرحسینی ومحمدرضاشرفی، تهران:نشرآتیه؛

    67-هدایتی،ابوالفضل(1378).سلوک سیاسی نظام‌الملک،شماره‌ی سیزدهم،مجله‌ی حکومت اسلامی؛

    68- هوفه،اتفرید(1383).درباره‌ی عدالت،ترجمه‌ی امیرطبری،تهران :نشراختران؛

    69- یعقوبی،ابن واضح(1374).تاریخ یعقوبی،ترجمه‌ی محمدابراهیم‌آیتی،تهران:انتشارات علمی وفرهنگی؛



تحقیق در مورد پایان نامه بررسی آرای تربیتی سیاست نامه ی خواجه نظام الملک توسی, مقاله در مورد پایان نامه بررسی آرای تربیتی سیاست نامه ی خواجه نظام الملک توسی, پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه بررسی آرای تربیتی سیاست نامه ی خواجه نظام الملک توسی, پروپوزال در مورد پایان نامه بررسی آرای تربیتی سیاست نامه ی خواجه نظام الملک توسی, تز دکترا در مورد پایان نامه بررسی آرای تربیتی سیاست نامه ی خواجه نظام الملک توسی, تحقیقات دانشجویی درباره پایان نامه بررسی آرای تربیتی سیاست نامه ی خواجه نظام الملک توسی, مقالات دانشجویی درباره پایان نامه بررسی آرای تربیتی سیاست نامه ی خواجه نظام الملک توسی, پروژه درباره پایان نامه بررسی آرای تربیتی سیاست نامه ی خواجه نظام الملک توسی, گزارش سمینار در مورد پایان نامه بررسی آرای تربیتی سیاست نامه ی خواجه نظام الملک توسی, پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه بررسی آرای تربیتی سیاست نامه ی خواجه نظام الملک توسی, تحقیق دانش آموزی در مورد پایان نامه بررسی آرای تربیتی سیاست نامه ی خواجه نظام الملک توسی, مقاله دانش آموزی در مورد پایان نامه بررسی آرای تربیتی سیاست نامه ی خواجه نظام الملک توسی, رساله دکترا در مورد پایان نامه بررسی آرای تربیتی سیاست نامه ی خواجه نظام الملک توسی

ثبت سفارش
تعداد
عنوان محصول
بانک دانلود پایان نامه رسا تسیس