پایان نامه ادبیات و فرهنگ عامه در دیوان صیدی تهرانی

word
114
670 KB
31475
1393
کارشناسی ارشد
قیمت: ۱۴,۸۲۰ تومان
دانلود فایل
  • خلاصه
  • فهرست و منابع
  • خلاصه پایان نامه ادبیات و فرهنگ عامه در دیوان صیدی تهرانی

    پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی «M.A»

    چکیده

    پژوهش حاضر به منظور بررسی «ادبیات و فرهنگ عامه در دیوان صیدی تهرانی» صورت گرفته است. فرهنگ عامه مجموعه ی تجربیات و تفکرات بشر در طی قرون و اعصار است همین تجربیات و سنت های مرسوم یک جامعه است که به آن جامعه شخصیت و هویت می بخشد.

    صیدی تهران شاعری غزل سراست وی در اشعار خود بسیاری از عناصر فرهنگ عامه را دستمایه خلق مضامین متنوع قرار داده و از آنجا که فرهنگ عامه هر ملتی روشنگر آداب، عادات، احوال و اخلاق و افق فکری مردم آن جامعه است با بررسی این عناصر در اشعار وی زمینه سهولت و درک معانی اشعار صیدی تهرانی برای مخاطبان فراهم شده است و نیز مخاطب را با فرهنگ عامه آن عصر و وضع روحی و اجتماعی مردم آن زمان آشنا ساخته است. از نتایج مهم این پژوهش آن است که دیوان صیدی تهرانی سرشار از عناصر فرهنگ عامه است و همچنین خواهیم دانست که بسیاری از اعتقادات، آداب و رسوم و تفکرات امروزی بشر از باورهای پیشینیان نشأت گرفته است.

    در این پایان نامه ضمن معرفی اجمالی فرهنگ عامه، موارد عامیانه ی استخراج شده از  دیوان مطابق دستورالعمل های ارائه شده توسط صاحب نظران به تصویب و طبقه بندی شده اند. آن گاه در ذیل هر عنوان اصلی، موارد فرعی و چگونگی باور مردم عصر صیدی که بسیاری از آن می تواند با باورهای مردم روزگار ما مشترک باشد؛ ذکر و تحلیل شده است.

     

    کلمات کلیدی: مردم و توده، فرهنگ و دانش، باور های خرافی، دیوان صیدی تهرانی

    پیشگفتار

    بیش از یک قرن است که مواریث و سنن اعتقادی، فرهنگی و علمی این مرز و بوم مورد تحریف، تحقیر و گاه دستبرد فرهنگ و تمدنی مهاجم به نام غرب قرار گرفته است. در این هجوم، سنت- که در مفهوم اصیل خود حامل اصالت، عمق، طراوت و کارآمدی است- معادل کهنگی و تباهی قلمداد می شود و جامعه مورد هجوم این تهاجم منحط از سنن و مواریث ارزشمند تاریخی و فرهنگی خود دست شست و به هر آنچه تحت عنوان مدرن و نو از سوی بیگانگان می آید گردن می نهد. پس تلاش در جهت حفظ و نگهداری و پاسداشت ارزش های به جا مانده از گذشتگان باید از اولویت های نسل امروز باشد نه این که با بازگشت به گذشته، هویت و اصالت فرهنگی ارزشمند خود احساس حقارت و عقب ماندگی کنیم جست و جو در آثار فرهنگی تلاشی بس دشوار، در عین حال، بسیار شیرین است. در دل هر منطقه ی ایران میراثی گرانبها از بدایع فکر سخن گستران هوشمند آن منطقه بر جای مانده که وظیفه مراکز فرهنگی هر منطقه است که بدان توجه کنند و در بازشناسی آن کمر همت ببندند.

    پژوهشی که اینک از نظر خوانندگان ارجمند می گذرد، مجموعه ایست از باورها، آرزوها، اعتقادات و افکار آباء و اجدادی ما که در فراسوی قرون و اعصار زیست می کرده اند و مانند همه ی ما در بربر این جهان شگفت به حیرت و انفعال افتاده اند. و چرایی این پدیده ها باعث به وجود آمدن افسانه ها ون باورهای خرافی در بنی ملل شده است؛ باورهایی که با گشودن راز و رمز و گسترش علم و دانش و یافتن پاسخ مجهولات به عقب و عقب تر رانده می شوند.

    سال هاست که به همت بزرگانی پژوهش و تحقیق در زمینه ی فرهنگ عامه (فولکلور) در کشور ما که از پیشینه قدمت فرهنگی بالایی برخوردار است، به صورت علمی و آکادمیک انجام می شود. اینجانب نیز به علت علاقه ی بسیار به رشته ی ادبیات، و آشنایی با فرهنگ و آداب و رسوم اقوام، به پیشنهاد اساتید بزرگوار پایان نامه ی تحصیلی خود را در یک موضوع بین رشته ای در زمینه ی فولکلور که به ارتباط با رشته های جامعه شناسی و علوم اجتماعی نیز نیست انخاب کردم تا شاید با بهره گیری از چراغی که استاد راهنمای بزرگوار و زحمت کش، دکتر هوشنگ اسفندیارپور در جلوی راهم روشن کردند بتوانم گام های بعدی را در زمینه پژوهش و تحلیل در مورد ادبیات و فرهنگ عامه محکم تر بردارم. به طور کلی پژوهش پیرامون ادبیات و فرهنگ عامه در دیوان صیدی تهرانی را در سه فصل مجزا انجام دادم.

    فصل اول: تعریف و تشریح موضوع پایان نامه می باشد.

    فصل دوم در معرفی زندگانی صیدی تهران، تعاریف فرهنگ عامیانه، اهمیت و ویژگی های فرهنگ و ادبیات عامه می باشد.

    فصل سوم به بررسی باورهای عامیانه، طب عامیانه و بیماری ها و شیوه های درمان، نجوم در باورهای عامیانه، ضرب المثل ها، افسانه ها، اسطوره ها، پیشگویی، جادو و جادوگری، موجودات و پدیده های اساطیری، باورها و رسوم مربوط به جانوران، آداب و رسوم و ... پرداخته ام.

    در پایان ذکر این نکته لازم است که در نوشتن این رساله  سعی و تلاش اینجانب تنها با یاری خدا و راهنمایی انسان های بزرگی ممکن گشت که وجود فروزانشان جهل و تاریکی را از جامعه می زداید. فرشتگانی رهایی بخش و مشعل های تابان را به حرکت در می آورند. و این انسان های عظیم الشأن برای من اساتید بزرگوارم بودند آنان که دستم را گرفتند و از وادی جهل و نادانی خویش رهایی ام بخشیدند.

    قطعاً اجرشان نزد خدای سبحان محفوظ است. در اینجا برخود فرض می دانم که مراتب سپاس و امتنان قلبی خویش را از استاد محترم جناب آقای دکتر هوشمند  اسفندیارپور ابراز دارم که با راهنمایی های بخردانه و تلاش دلسوزانه حق استادی خویش و فراتر از آن را به جا آورده اند هم چنین سپاس فراوان دارم از استادم جناب آقای دکتر حسین یزدانی که اینجانب از توفیق مشاوره خویش محروم نفرموده اند و نیز سپاسگزار یکایک استادان محترمی هستم که در این مقطع تحصیلی خوان دانش خویش را از بنده حقیر دریغ نذاشته اند امیدوارم این عزیزان در پرتو الطاف بیکران الهی و در کلیه مراحل زندگی خویش از توفیق ایزدی بهره مند گردند.

    فصل اول

    تعریف و تشریح موضوع

     

    1-1- پرسش اصلی تحقیق (مسأله تحقیق)

    الف: میزان انعکاس فرهنگ عامه در دیوان صیدی تهرانی تا چه حد است؟

    ب) آیا یافتن ریشه و خاستگاه مواد فرهنگ عامه قابل شناسایی است؟

    ج) شناخت عناصر فرهنگ عامه در دیوان اشعار وی موثر است؟

    د) فولکلور موجود در دیوان صیدی تهرانی در چه گروه ها و طبقاتی قابل جای دهی است؟

     

    1-2- بیان مسأله

    آدمی همیشه در بستری از باورهای غیر علمی خود زیسته است و زندگی اقوام و ملت ها، از دیرباز با فرهنگ عامه عجین شده است. در طول تاریخ هم، خاصیت طبیعی ذهن بشر او را وا داشته است تا برای مجهولات و سوالات مطرح شده در ذهن خود، جوابی هر چند نادرست بیابد. ادبیات مکتوب، به عنوان یکی از منابع بازمانده ازمردم گذشته گاه خود تجلی گاه فرهنگ و آداب و رسوم و باورهای کسانی است که در آن دوره ها زیسته اند. و گاهی مطالعه آثار بازمانده ی ادبی،چنان روشنگر اخلاق و وضع  روحی جامعه عصر خویش است که هیچ کتاب تاریخ و جامعه شناسی نمی تواند چنین پرتوی به زندگانی اجتماعی آن روزگار بیفکند (محجوب، 1382: 68)

    مردم عادی در زمینه های مختلف علوم رسمی مانند نجوم، طب جانوران، افسانه ها، جادوگری و ... باورها و تصورات عامیانه ای نیز داشتند که مجموعه آن ها فرهنگ عامه را تشکیل می دهد و اشعار صیدی تهرانی گویای این نکته است که مردم در آن زمان با آسمان، ستارگان و اعتقادات و باورهایشان زندگی می کردند.

    این باورها در آغاز پیدایش خود، جنبه ی آیینی و مذهبی داشته اند، بتدریج و در طول تاریخ، با تکامل مذاهب بشری، ریشه های دینی و باورها به فراموشی سپرده شد، اما رواج آن ها در میان ملت ها کاسته نشده است. عوام که قدرت درک جنبه معنی و روح تعلیمات دینی را نداشته اند، به ظاهر اعمال بسنده کرده اند. (ناصح، 1357: 519)

     

    1-3- سوابق مربوط (پیشینه تحقیق)

    درباره عناصر فرهنگ عامه در دیوان صیدی هیچ کار مستقلی انجام نشده است اما در حوزه ی عمومی فولکلور و نیز جنبه هایی از فرهنگ عامه در اشعار شاعران گوناگون، آثاری موجود است که از هر یک به فراخور استفاده شده است.

     

     

    1-4- فرضیه های تحقیق

    الف) با ارزیابی مواد فرهنگ عامه در دیوان صیدی تهرانی می توان انتظار داشت که به درک جامع تری از جهان بینی مردم آن عصر پی برد.

    ب) شناخت این عناصر، می تواند درک بهتری از اشعار این شاعر را از دیدگاه جامعه شناسی، تاریخی و مردم شناسی و ... در پی داشته و ما را در درک بهتر اشعار این شاعر بزرگ کمک کند.

    ج) بررسی فرهنگ عامه در دیوان صیدی تهرانی بینش تازه ای نسبت به خاستگاه و جایگاه اساطیری این عناصر بر ما می دهد.

    د) در دیوان صیدی تهرانی در سطح گسترده و با تنوع فراوان از فرهنگ عامه بهره گرفته شده است.

     

    1-5- اهداف تحقیق

    اهداف عمده این پژوهش به قرار زیر است:

    الف) بررسی میزان انعکاس فولکلور در دیوان صیدی تهرانی

    ب) شناسایی ریشه و خاستگاه برخی از این عناصر

    ج) آشنایی با فرهنگ عامیانه عصر شاعر

    د) کمک به درک عمیق تر و آسان تر اشعار صیدی تهرانی

    ه) آگاهی از نحوه ی تعامل ادب رسمی و فرهنگ عامه

     

    1-6- اهمیت موضوع

    عناصر فرهنگ عامه همواره در اشکال گوناگون در شاهکارهای ادبی راه می یابند و دستمایه ی آفرینش مضامین متنوع می گردند بازتاب گسترده ی این عناصر را در دیوان صیدی تهرانی نیز مشاهده می کنیم. با بررسی مواد فولکلور در آثار این شاعر، می توان تا حد زیادی به کیفیت فرهنگ عصر شاعر و جهان بینی مردم آن روزگار پی برد. از سوی دیگر، این امر در درک آسان تر و عمیق تر مفهوم اشعار وی کمک شایانی می کند. همچنین تحلیل و بررسی فرهنگ عامه در این اثر ادبی بسیاری از مسائل روانشناسی، جامعه شناسی، مردم شناسی و تاریخی قرن ششم را به ما می شناساند.

     

    1-7- ضرورت تحقیق

    از آن جا که فرهنگ عامه با زندگی انسان ها رابطه ی مستقیم دارد و همچنین شاعران بسیاری به این مقوله در دیوان های خود توجه داشته اند، با هدف آگاهی از نوع این باورهای مردم روزگار مؤلف از سویی و فهم بهتر و درست تر متن، تبیین آنها و کوشش در جهت یافتن بیشینه ی آن، از سویی دیگر ضرورت انجام این کار را ایجاب می کرد.

     

    1-8- کاربردهای پژوهشی

    1- دانشجویان و پژوهشگران ادبیات فارسی در دوره های مختلف تحصیلی

    2- پژوهشگران و علاقمندان فرهنگ عامه

    3- دانشجویان و محققان رشته های علوم اجتماعی و جامعه شناسی

    4- اعضای کتابخانه های عمومی

     

    1-9- جنبه های نوآوری جدید بدون تحقیق

    از آنجا که اصطلاحات و واژگان فرهنگ عامه در شعر صیدی تهرانی تا حد امکان یافت می شود لازم است منظور درک و دریافت شاعر برای ادب دوستان و پژوهشگران مشخص گردد و از این جهت مطالب می تواند تازه و جدید باشد.

     

    1-10- روش کار

    1-10-1- نوع روش تحقیق

    پایان نامه حاضر براساس روش کتابخانه ای و سندکاوی صورت گرفته است به این منظور، پس از کتابشناسی و مطالعه ی اولیه ی عناصر فرهنگ عامه از دیوان صیدی تهرانی استخراج و طبقه بندی شده اند. سپس اطلاعات مربوط به هر یک از این عناصر از کتب مختلف، به ویژه کتابهای مرتبط با فولکلور گردآوری شده و در پایان طرح پژوهشی براساس یادداشت ها به رشته تحریر در آمده است و نگارنده پس از جمع آوری اطلاعات مورد نیاز عناصر فرهنگ عامه را به ترتیب الفبایی تنظیم کرده و آنها را به روش توصیفی- تحلیلی ارائه داده است.

     

    1-11- روش گردآوری اطلاعات (میدانی، کتابخانه ای و غیره)

    روش گردآوری اطلاعات کتابخانه ای و متنی بر یادداشت برداری و فیش برداری از مطالب مرتبط با موضوع این پژوهش است.

     

    1-12- ابزار گردآوری اطلاعات (پرسشنامه، مصاحبه، مشاهده، آزمون فیش، جدول، نمونه برداری، تجهیزات آزمایشگاهی و بانک های اطلاعاتی و شبکه های کامپیوتری و ماهواره ای و غیره)

    1- استفاده از فیش های ویژه تحقیق

    2- مراجعه به بانک های اطلاعاتی و شبکه های کامپیوتری در صورت نیاز

     

    1-13- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات

    1- یادداشت برداری از مطالب مرتبط با موضوع رساله

    2- تنظیم یادداشت ها به صورت موضوعی

    3- مقایسه و تطبیق موضوعات استخراج شده با دیوان اشعار خواجو

    4- استخراج شواهد و ابیات مورد نظر

     

    1-14- کلید واژگان تحقیق و معادل لاتین آن ها

    مردم و توده (Folk)، فرهنگ و دانش (lore)، باورهای خرافی (superstitious)، دیوان (ِDivan)

    صیدی تهرانی ( Seyedi Tehrany)

    Abstract

    The aim of this present paper is to study “the literature and common/folklore in work of Seidi Tehrani” as a well – known poet who composed some lyrics. Folklore is a set of human experiences and thoughts during ages and centuries. These are experiences and traditions of a society that give personality and identity to a society.He used the elements and feature of a common or folklore; since the culture of each nation reveals the customs, traditions, and moral or ethical issues of the people of that nation or society, so by studying these elements in his poems, understanding the meaning and concepts of his poems become easy for the readers and addresses and finally, they (readers) become familiar with the culture of that period as well the social circumstances of that time of important results of this study is that works of Saidi Tehrani is full of elements of folklore. It is also found that most of modern beliefs, traditions and thoughts has rooted in beliefs of ancestors.In this thesis, in addition to introduce the folklore, the extracted points or cases from this literary work in terms of the presented instructions by the literary exports were approved and classified. Then, by following each main title, the subcategory and also the belief. Then, by following each main title, the subcategory and also the belief of people in his period as most of them (their beliefs) can be in a common point with the people of our age, were presented and analyzed.

    Keywords: people and Mass, Culture and Knowledge, Superstitious, Beliefs, Works of –Saidi Tehrani

  • فهرست و منابع پایان نامه ادبیات و فرهنگ عامه در دیوان صیدی تهرانی

    فهرست:

     

    پیشگفتار....................................................................................................................................................................... 1

    فصل اول: تعریف و تشریح موضوع

    1-1- پرسش اصلی تحقیق (مسأله تحقیق).......................................................................................................... 4

    1-2- بیان مسأله.......................................................................................................................................................... 4

    1-3- سوابق مربوط (پیشینه تحقیق)..................................................................................................................... 4

    1-4- فرضیه های تحقیق............................................................................................................................................. 5

    1-5- اهداف تحقیق....................................................................................................................................................... 5

    1-6- اهمیت موضوع................................................................................................................................................... 5

    1-7- ضرورت تحقیق...................................................................................................................................................... 5

    1-8- کاربردهای پژوهشی.......................................................................................................................................... 6

    1-9- جنبه های نوآوری جدید بدون تحقیق............................................................................................................ 6

    1-10- روش کار.............................................................................................................................................................. 6

    1-10-1- نوع روش تحقیق............................................................................................................................................ 6

    1-11- روش گردآوری اطلاعات (میدانی، کتابخانه ای و غیره)........................................................................ 6

    1-12- ابزار گردآوری اطلاعات (پرسشنامه، مصاحبه، مشاهده، آزمون فیش، جدول، .......................... 7

    1-13- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات......................................................................................................................... 7

    1-14- کلید واژگان تحقیق و معادل لاتین آن ها................................................................................................. 7

    فصل دوم: تعاریف و کلیات

    2-1- زندگی و شعر صیدی تهرانی........................................................................................................................ 9

    2-2- تعاریف فرهنگ عامیانه................................................................................................................................. 9

    2-3- فرهنگ عامه در جهان...................................................................................................................................... 11

    2-4- فرهنگ عامه ...................................................................................................................................................... 12

    2-5- اهمیت فرهنگ عامه........................................................................................................................................ 13

    2-6- عناصر فرهنگ عامه........................................................................................................................................ 15

    2-7- ویژگی های فرهنگ و ادبیات عامه............................................................................................................... 17

    فصل سوم: عناصر و فرهنگ عامه در دیوان صیدی تهرانی

    3-1- باور های عامیانه................................................................................................................................................ 21

    3-1-1- درآمد.................................................................................................................................................................. 22

    3-1-2- باده افشانی (جرعه بر خاک افشاندن).................................................................................................. 22

    3-1-3- پادشاه سایه خداوند روی زمین................................................................................................................ 23

    3-1-4- تشکیل دُر در صدف...................................................................................................................................... 23

    3-1-5- تشکیل گوهر در سنگ ............................................................................................................................. 24

    3-1-6- جن یا فرشته ای به شاعران الهام می کند........................................................................................ 24

    3-1-7- چشم زخم...................................................................................................................................................... 25

    3-1-7-1-  اسپند دود کردن....................................................................................................................................... 25

    3-1-8- خون و باورهای مربوط به آن ...................................................................................................................... 26

    3-1-8-1- خون خوردن ................................................................................................................................................. 26

    3-1-8-2- انتقام خون.................................................................................................................................................. 27

    3-1-8-3- خونین بودن اشک..................................................................................................................................... 28

    3-1-8-4- جگر جایگاه غم و اندوه......................................................................................................................... 29

    3-1-9- رنگ ها.............................................................................................................................................................. 30

    3-1-9-1- سیاه ............................................................................................................................................................ 30

    3-1-9-2- سبز............................................................................................................................................................... 31

    3-1-9-3- زرد.................................................................................................................................................................. 32

    3-1-10- روزی معین..................................................................................................................................................... 32

    3-1-11- سبز پوشی فرشتگان و زیبا رویان........................................................................................................ 33

    3-1-12- صبا باعث رویش و تحریک گل و گیاهان ............................................................................................ 33

    3-1-13- صید حرم....................................................................................................................................................... 34

    3-1-14- گنج................................................................................................................................................................ 34

    3-1-14-1- گنج در ویرانه.......................................................................................................................................... 34

    3-1-14-2- گنج باد آور............................................................................................................................................... 34

    3-1-15- ماه و قصب (کتان)..................................................................................................................................... 34

    3-1-16- مهر گیاه....................................................................................................................................................... 35

    3-1-17- نور چشم....................................................................................................................................................... 35

    3-1-18- نوشیاد (شادی روی کسی خوردن)......................................................................................................... 36

    3-2- باورها و رسوم مربوط به جانوران................................................................................................................. 38

    3-2-1- درآمد.................................................................................................................................................................. 39

    3-2-2- آهو...................................................................................................................................................................... 39

    3-2-2-1- رمیدگی....................................................................................................................................................... 39

    3-2-2-2- آهو به عنوان شکار و صید................................................................................................................... 39

    3-2-2-3- یوز و آهو....................................................................................................................................................... 40

    3-2-3- بلبل................................................................................................................................................................... 40

    3-2-4- پروانه................................................................................................................................................................. 41

    3-2-5- تذرو و سرو....................................................................................................................................................... 42

    3-2-6- جغد ................................................................................................................................................................. 42

    3-2-7- طاووس.............................................................................................................................................................. 42

    3-2-8- طوطی.............................................................................................................................................................. 43

    3-2-8-1- سخنوری طوطی....................................................................................................................................... 43

    3-2-8-2- طوطی و آینه............................................................................................................................................. 43

    3-2-9- فاخته................................................................................................................................................................ 44

    3-2-9-1- طوق فاخته ................................................................................................................................................ 44

    3-2-9-2- خوش خوانی............................................................................................................................................... 44

    3-2-10- قمری............................................................................................................................................................... 45

    3-2-11- کبک............................................................................................................................................................... 45

    3-2-11-1- خرامیدن کبک........................................................................................................................................ 45

    3-2-11-2- کبک و باز................................................................................................................................................. 45

    3-3- طب عامیانه........................................................................................................................................................ 46

    3-3-1- درآمد.................................................................................................................................................................. 47

    3-3-2- بیماری ها......................................................................................................................................................... 47

    3-3-2-1- آبله................................................................................................................................................................ 47

    3-3-2-2- پیسی........................................................................................................................................................... 48

    3-3-2-3- تب و تبخال................................................................................................................................................. 48

    3-3-2-4- جنون............................................................................................................................................................. 49

    3-3-2-5- دیوانگی ...................................................................................................................................................... 49

    3-3-2-6- رمد................................................................................................................................................................ 50

    3-3-2-7- سودا............................................................................................................................................................. 50

    3-3-2-8- عناصر اربعه و مزاج های چهارگانه در وجود آدمی....................................................................... 50

    3-3-3- داروها و شیوه ی درمان................................................................................................................................. 51

    3-3-3-1- بلسان در درمان بیماری چشم (جسم).............................................................................................. 51

    3-3-3-2- توتیا.............................................................................................................................................................. 51

    3-3-3-3- چوب چینی.................................................................................................................................................. 52

    3-3-3-4- چوب گل در درمان غلبه سودا.............................................................................................................. 52

    3-3-3-5- سرمه و تأثیر آن در روشنی دید چشم............................................................................................... 52

    3-3-3-5-1- سرمه....................................................................................................................................................... 52

    3-3-3-6- سوخته و درمان زخم............................................................................................................................... 53

    3-3-3-7- مفرح در درمان غلبه سودا..................................................................................................................... 53

    3-3-3-8- مومیایی و درمان شکستگی................................................................................................................ 53

    3-4- ضرب المثل............................................................................................................................................................ 55

    3-4-1- درآمد.................................................................................................................................................................. 56

    3-5- نجوم در باورهای عامیانه................................................................................................................................... 59

    3-5-1- درآمد.................................................................................................................................................................. 60

    3-5-2- اختر و بال افتادن........................................................................................................................................... 60

    3-5-3- اسد................................................................................................................................................................... 60

    3-5-4- افلاطون ........................................................................................................................................................... 61

    3-5-5- تأثیر افلاک و کواکب بر سرنوشت انسان ها..................................................................................... 61

    3-5-6- ثریا=پروین......................................................................................................................................................... 62

    3-5-7- جوزا.................................................................................................................................................................... 63

    3-5-8- حضور منجمین در دربار............................................................................................................................... 63

    3-5-9- خورشید و ذره ................................................................................................................................................ 63

    3-5-10- زمین مرکز عالم.......................................................................................................................................... 64

    3-5-11- زهره مطرب فلک........................................................................................................................................ 64

    3-5-12- سعد و نحس ستارگان............................................................................................................................ 65

    3-5-13- سهیل ........................................................................................................................................................... 65

    3-5-14- سیارات سبعه............................................................................................................................................ 66

    3-5-15- شب یلدا....................................................................................................................................................... 66

    3-5-16- شهاب............................................................................................................................................................ 67

    3-5-17- صاحب قران.................................................................................................................................................. 67

    3-5-18- طالع بینی..................................................................................................................................................... 68

    3-5-19- عطارد............................................................................................................................................................. 69

    3-5-20- قوس قزح....................................................................................................................................................... 70

    3-5-21- کسوف........................................................................................................................................................... 70

    3-5-22- کمان (قوس)................................................................................................................................................. 70

    3-5-23- کهکشان...................................................................................................................................................... 71

    3-5-24- گردش و حرکت افلاک............................................................................................................................... 71

    3-5-25- نحس اصغر، نحس اکبر........................................................................................................................... 72

    3-5-26- هفت اختر..................................................................................................................................................... 73

    3-6- افسانه ها............................................................................................................................................................ 74

    3-6-1- درآمد.................................................................................................................................................................. 75

    3-6-2- آب حیات .......................................................................................................................................................... 75

    3-6-3- ارم شداد.......................................................................................................................................................... 76

    3-6-4- خضر.................................................................................................................................................................. 77

    3-6-5- ملک معمور.................................................................................................................................................... 78

    3-6-6- یأجوج و مأجوج ............................................................................................................................................. 78

    3-7- اسطوره................................................................................................................................................................. 80

    3-7-1- درآمد.................................................................................................................................................................. 81

    3-7-2- آیینه سکندر.................................................................................................................................................. 81

    3-7-3- اسکندر............................................................................................................................................................ 82

    3-7-4- انگشتر سلیمان........................................................................................................................................... 82

    3-7-5- جمشید............................................................................................................................................................ 83

    3-7-6- حاتم طایی ....................................................................................................................................................... 84

    3-7-7- رخش ................................................................................................................................................................. 85

    3-7-8- رستن گیاه از خاک گور............................................................................................................................... 86

    3-7-9- شیرین و فرهاد............................................................................................................................................... 86

    3-7-10- ضحاک و فریدون........................................................................................................................................ 88

    3-7-11- طور.................................................................................................................................................................. 89

    3-7-12- فره .................................................................................................................................................................. 89

    3-7-13- کوثر ............................................................................................................................................................... 90

    3-7-14- لیلی و مجنون.............................................................................................................................................. 90

    3-7-15- نغمه ی داودی.............................................................................................................................................. 91

    3-7-16- ید بیضا......................................................................................................................................................... 91

    3-7-17- هفت خوان (هفت خان)............................................................................................................................. 92

    3-8- موجودات و پدیده های اساطیری.................................................................................................................. 93

    3-8-1- درآمد.................................................................................................................................................................. 94

    3-8-2- اهریمن.............................................................................................................................................................. 94

    3-8-3- پری .................................................................................................................................................................... 95

    3-8-4- دیو...................................................................................................................................................................... 96

    3-8-5- سیمرغ (عنقا)................................................................................................................................................ 97

    3-8-6- فرشته.............................................................................................................................................................. 98

    3-8-7- هما.................................................................................................................................................................... 99

    3-9- جادو و جادوگری.................................................................................................................................................. 100

    3-9-1- درآمد.................................................................................................................................................................. 101

    3-9-2- افسون و جادو................................................................................................................................................. 102

    3-9-3- چشم بندی..................................................................................................................................................... 102

    3-9-4- خواب بستن .................................................................................................................................................... 103

    3-9-6- طلسم.............................................................................................................................................................. 103

    3-9-7- کیمیا................................................................................................................................................................ 103

    3-10- پیشگویی.......................................................................................................................................................... 105

    3-10-1- درآمد............................................................................................................................................................... 106

    3-10-2- استخاره گرفتن........................................................................................................................................... 106

    3-10-3- تفأل................................................................................................................................................................ 106

    3-10-4- تفأل به چهره ............................................................................................................................................. 107

    3-11- بازی...................................................................................................................................................................... 108

    3-11-1- در آمد.............................................................................................................................................................. 109       

    3-11-2- نردبازی............................................................................................................................................................ 109

    3-11-3- نی سواری...................................................................................................................................................... 110

    3-12- گوهر شناسی.................................................................................................................................................. 111

    3-12-1- در آمد.............................................................................................................................................................. 112

    3-12-2- الماس............................................................................................................................................................... 112

    3-12-3- دُر یا مر وارید................................................................................................................................................ 112

    3-12-4- یاقوت.............................................................................................................................................................. 113

    3-12-5- زر...................................................................................................................................................................... 113

    3-13- آداب و رسوم...................................................................................................................................................... 114

    3-13-1- در آمد.............................................................................................................................................................. 115

    3-13-2- آداب مربوط به سوگواری......................................................................................................................... 115

    3-13-2-1- سوگواری.................................................................................................................................................. 115

    3-13-2-2- شمع روشن کردن ................................................................................................................................. 116

    3-13-3- آداب و رسوم دربار....................................................................................................................................... 116

    3-13-3-1- دست بوسی............................................................................................................................................ 116

    3-13-3-2- طغرا.......................................................................................................................................................... 116

    3-13-3-3- کرنش و تسلیم .................................................................................................................................... 116

    3-13-3-4- کوس نواختن به هنگام رحیل و جنگ ............................................................................................ 117

    3-13-5- سایر آداب و رسوم ..................................................................................................................................... 117

    3-13-5-1- آداب نامه و نامه نگاری........................................................................................................................ 117

    3-13-5-2- احترام متقابل ....................................................................................................................................... 118

    3-13-5-3- باج و خراج................................................................................................................................................ 118

    3-13-5-4- برقع پوشیدن.......................................................................................................................................... 118

    3-13-5-5- حلقه به گوشی.................................................................................................................................... 118

    3-13-5-6- خرقه پوشی............................................................................................................................................. 118

    3-13-5-7- داغ............................................................................................................................................................... 119

    3-13-5-8- دعا کردن................................................................................................................................................... 119

    3-13-5-9- ساعت شنی............................................................................................................................................ 120

    3-13-5-10- سوگند خوردن...................................................................................................................................... 120

    3-13-5-11- شیوه های مجازات.............................................................................................................................. 121

    3-13-5-12- قهوه خانه............................................................................................................................................. 121

    3-13-5-13- مکتب و مکتب خانه......................................................................................................................... 122

    3-13-5-14- نثار........................................................................................................................................................... 122

    3-13-5-15- نوروز......................................................................................................................................................... 123

    3-13-6- سایر موارد ................................................................................................................................................... 124

    3-13-6-1- ربع مسکون............................................................................................................................................. 124

    3-13-6-2- هفت اقلیم.............................................................................................................................................. 125

    نتیجه گیری................................................................................................................................................................... 126

    منابع................................................................................................................................................................................. 127

              

    منبع:

    آسیموف، ایزاک (1374)؛ اساطیر و جهان، ترجمه دکتر محمدرضا غفاری، چ دوم، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی

    آموزگار یگانه، ژاله (1386)؛ زبان فرهنگ و اسطوره، چ اول، تهران: انتشارات معین

    آیدنلو، سجاد (1383)؛ بن مایه اساطیری، روییدن گیاه از انسان، و بازتاب آن در شاهنامه و ادب فارسی، مجموعه مقالات نخستین همایش ملی ایرانشناسی، مردم شناسی و فرهنگ عامه، ج اول، تهران، انتشارات بنیادایرانشناسی و همایش ها.

    ابن سینا، حسین بن عبدالله (1383)؛ قانون، ترجمه ی عبدالرحمن شرفکندی (هه زار)، چ هفتم، تهران: انتشارات سروش

    _____، _____ (1386)؛ طب سینا (گزیده ی قانون در طب و ...) محمد حسین حیدریان، تدوین و اضافات و ترجمه واژه ها حسین واحدی، چ اول، مشهد: نوند.

    انجوی شیرازی (نجوا)، ابوالقاسم و ظریفیان، محمود (1371)؛ گذری و نظری در فرهنگ مردم، چ اول، تهران: اسپرک

    انوری، حسن و دیگران (1384)؛ فرهنگ امثال سخن، 2 ج، تهران: سخن

    انوشه، حسن (1376)؛ فرهنگ نامه ادبی ایران، چ اول، تهران: سازمان چاپ و انتشارات

    اولمان، مانفرد (1383)؛ طب اسلامی، ترجمه ی فریدون بدره ای، چ اول، تهران: انتشارات توس

    بریمانی، لطفعلی (1366): طب و داروهای سنتی، چ اول، بیجا: انتشارات گوتنبرگ                       

    بشرا، محمد (1380)؛ افسانه ها و باورداشت های مردم شناختی جانوران و گیاهان در گیلان، چ اول، رشت: انتشارات دهسرا

    بلوکباشی، علی (1377)؛ نقد و نظر (معرفی و نقد آثاری در ادبیات مردم شناسی)، چ اول، تهران: دفتر انتشارات پژوهش های فرهنگی

    بیرونی خوارزمی، ابوریحان محمد بن احمد (1377)؛ آثار الباقیه، ترجمه اکبر دانا سرشت، چ چهارم، تهران: انتشارات امیرکبیر

    _______،_______ (1362)؛ التفهیم الاوئل صناعه التنجیم، با تجدید نظر، تعلیمات و مقدمه استاد جلال الدین همایی، تهران: انتشارات بابک

    بیهقی، حسینعلی (1367)؛ پژوهش و بررسی فرهنگ عامه ی ایران، چ دوم، تهران: انتشارات آستان قدس رضوی.

    توسی، محمد بن محمد بن حسن (خواج نصیر الدین) (1348)؛ تنسوخ نامه ی ایلخانی، با مقدمه و تعلیقات مدرس رضوی، بی جا، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران

    جمشیدپور، یوسف (1347)؛ فرهنگ امثال فارسی شامل امثال، ضرب المثل ها، حکم، خرافات و فولکلورهای رایج و منسوخ، چ اول، تهران: کتابفروشی فروغی

    حداد عادل، غلامعلی (1380)؛ طب سنتی (مجموعه مقالات)، چ اول، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی

    حسینی جرجانی، اسماعیل بن حسن (1350)؛ ذخیره خوارزمشاهی به کوشش ایرج افشار و محمد تقی دانش پژوه، تهران، انتشارات دانشگاه تهران

    خضرائی، (واله)، امین (1382)؛ فرهنگ نامه امثال و حکم ایرانی، چ اول، شیراز: انتشارات نوید

    دهخدا، علی اکبر (1338)؛ لغت نامه، زیر نظر محمدمعین، تهران: سیروس

    ____، _____ (1357)؛ لغت نامه، زیر نظر محمد معین و جعفر شهیدی، تهران: دانشگاه تهران

    رضی، هاشم (1382)؛ گاه شماری و جشن های ایران باستان، چ دوم، تهران: انتشارات اساطیر

    زرین کوب، عبدالحسین (1371)؛ یادداشت ها و اندیشه ها، چ چهارم، تهران: اساطیر

    زیانی، جمال (1388)؛ باورهای مردم شیراز، چ اول، تهران: انتشارات آوند اندیشه

    سالاری، مهشید (1389)؛ مردم شناسی ایران آداب و رسوم و فرهنگ ها و هنرها؛ تهران: انتشارات آفرینش

    ستاری، جلال (1380)؛ پژوهشی در اسطوره ی گیل گمش و افسانه ی اسکندر،  چ اول، تهران: نشر مرکز

    سرّامی، قدمعلی (1373)؛ از رنگ گل تا رنج خار، چ دوم، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی وابسته به وزارت فرهنگ و آموزش عالی

    سرکاراتی، بهمن (1385)؛ سایه های شکار شده، چ دوم، تهران: طهوری

    سیفی کار جیحونی، مصطفی (1381)؛ حماسه آفرینان شاهنامه، چ اول، تهران: انتشارات شاهنامه پژوهی

    شعبانی، معصومه (1386)؛ شاخه ی مرجان: رمز پردازی حیوانات در مثنوی معنوی، تهران: نشر ثالث

    شعربافیان، حمیدرضا (1383)؛ باورهای عامیانه در ایران (به گزارش سیاحان غربی)، چ اول، بی جا: انتشارات محقق

    شفیعی کدکنی، محمدرضا (1375)؛ صور خیال در شعر فارسی، چ ششم، تهران: آگاه

    شمسیا، سیروس (1383)؛ انواع ادبی، چ دهم، تهران: انتشارات فردوسی

    ____، ____ (1377)؛ فرهنگ اشارات ادبیات فارسی، 2 ج، چ اول، تهران: انتشارات فردوس

    صفوی، حسن (1364)؛ اسکندر و ادبیات ایران، چ اول، تهران: انتشارات امیرکبیر

    صیدی تهرانی، سید علی (1389)؛ دیوان، به کوشش محمد قهرمان، چ اول، تهران: انتشارات سوره مهر

    عبدالهی، منیژه (1381)؛ فرهنگ جانوران در ادب فارسی، چ اول، تهران: انتشارت پژوهنده

    عرب گلپایگانی، عصمت (1376)؛ اساطیر ایران باستان، چ اول، تهران: انتشارت هیرمند

    عطار نژاد، حاج محمدتقی (1371)؛ نسخه عطار، بیجا، کتابفروشی افتخاری             

    عطار نیشابوری، فرید الدین محمد (1383)؛ منطق الطیر، به اهتمام و تصحیح سید صادق گوهرین، چ بیستم، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی

    عفیفی، رحیم (1371)؛ مثل ها و حکم ها در آثار شاعران قرن سوم تا یازدهم هجری، تهران: انتشارات سروش

    غزالی توسی، ابوحامد (1355)؛ کیمیای سعادت، 2 ج، چ هفتم، بی جا: انتشارات کتابفروشی مرکزی

    فضایلی، سودابه (1384)؛ فرهنگ غرایب، چ اول، تهران: انتشارات افکار و پژوهشکده مردم شناسی

    فلاح چای، رضا (1380)؛ بازی های آموزش برای کودکان، چ اول، تهران: انتشارات ارین

    قنبری راد، نادعلی (1389)؛  سرگذشت نجوم و مشاهیر آن، تهران: آبگین رایان

    قهرمان، محمد (1389)؛ دیوان صیدی تهرانی، چ اول، تهران: انتشارات سوره مهر

    کتیرایی، محمود (1384)؛ از خشت تا خشت، چ اول، بی جا: انتشارت موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی

    لوشر، ماکس (1381)، روان شناسی رنگ ها، ترجمه ویدا ابی زاده، چ هجدهم، تهران: درسا

    ماسه، هانری (1355)؛ معتقدات و آداب ایرانی، ترجمه مهدی روشن ضمیر، 2 ج، تبریز: انتشارات موسسه تاریخ و فرهنگ ایران

    ماهیار، عباس (1382)؛ شرح مشکلات خاقانی (دفتر یکم از ثری تا ثریا)، ج اول، تهران: انتشارات جام گل

    محجوب، محمد جعفر (1382)؛ ادبیات عامه ی ایران، به کوشش حسن ذوالفقاری، 2 ج، چ اول، تهران: انتشارات چشمه

    مصفی، ابوالفضل (1366)؛ فرهنگ و اصطلاحات نجومی، چ دوم، تهران: انتشارت موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی وابسته وزارت فرهنگ و آموزش عالی

    معدن کن ، معصومه، (1387)؛ نقش پای غزالان، چ اول، تبریز: آیدین                                       

    معین، محمد (1364)؛ فرهنگ فارسی، 6 ج، چ هفتم، تهران: انتشارات امیرکبیر

    ___،___(1368)؛ مجموعه مقالات، به کوشش مهدخت معین، 2 ج، چ دوم، تهران: انتشارات معین

    موسوی بجنوردی، کاظم (1381)؛ دایره المعارف بزرگ اسلامی، چ اول، تهران: مرکز دایره المعارف اسلامی

    مولائی، محمدسرور (1368)؛ تجلی اسطوره در شعر حافظ، تهران: توس

    میر صادقی (ذوالقدر)، میمنت (1385)؛ واژه نامه ی هنر شاعری، ویراست دوم، چ سوم، تهران: انتشارات مهناز

    میهن دوست، محسن (1380)؛ او سنه های خواب و درنگی در تحلیل و نظری در آنها، چ اول، تهران: انتشارت مرکز

    ناصح، محمد مهدی (1357)؛ «ردپایی در کوره راه خرافات» هشتمین کنگره تحقیقات ایرانی، دفتر نخست، بیست خطابه، به کوشش محمد روشن، تهران: انتشارات بنیاد فرهنگستان های ایران.

    والی، زهره (1379)؛ هفت در قلمرو فرهنگ و تمدن ایرانی، چ اول، تهران: اساطیر

    هانت، رولاند (1378)؛ هفت کلید رنگ درمانی، تهران: جمال الحق

    هدایت، صادق (1356)؛ نیرنگستان، تهران: انتشارات جاویدان

    ____، ____ (1384)؛ نوشته های پراکنده، گردآوری حسن قائمیان، چ اول، تهران: انتشارات نگاه

    ____، ____ (1379)؛ ترانه های محلی فارسی، چ اول، شیراز: انتشارات بنیاد فارسی شناسی

    ____، ____ (1382)؛ شیوه عملی در پژوهش های فرهنگ عامیانه، چ اول، شیراز: انتشارات نباید فارسی شناسی

    هینلز، جان راسل (1383)؛ شناخت اساطیر ایران، ترجمه و تألیف محمدحسین باجلان فرخی، چ اول، تهران: انتشارات اساطیر با همکاری مرکز بین المللی گفت و گوی تمدن ها

    یا حقی، محمد جعفر (1369)؛ فرهنگ اساطیر، چ اول، تهران: انتشارت موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی سروش

    ____، _____ (1386)؛ فرهنگ اساطیر و داستان واره ها در ادبیات فارسی، تهران: فرهنگ معاصر

    مقاله

    حسن لی، کاووس و احمریان، لیلا (1386)؛ «کارکرد رنگ در شاهنامه فردوسی»، فصلنامه ادب پژوهی، سال اول، ش دوم، ص189-167

    صرفی، محمدرضا (1384)؛ «عناصر فرهنگ عامه در غزلیات حافظ»، فرهنگ سال 18، ش سوم، ص 199-165

    ____، ___ (1386)؛ «افلاک و اختران در مثنوی» گوهر گویا، سال اول، ش 2، ص 123-103

    غلامی، مجاهد و امیری خراسانی، احمد (1384)؛ «باورهای خرافی و مرزبان نامه وراینی»، فرهنگ، سال 18، ش 55، ص44-15

    فریسو، وکیلیان (1382)؛ «هدایت و نظام گردآوری فرهنگ مردم ایران»، فرهنگ مردم، سال دوم، ش اول، ص21-10

    نصیب، سید امیرعلی (1382-1381)؛ «سفرنامه ابن بطوطه به روایت مردم شناسی، کاوش نامه، سال سوم، ش 5 و 6

    نیکنام، حسین میرزا و صرفی، محمدرضا (1381)؛ «در پیشگویی در شاهنامه» مجله ی مطالعات ایرانی، سال اول، ش دوم، ص172-153

    منابع الکترونیکی

    فاضلی، نعمت الله (11/8/1386)؛ «فرهنگ مردم و ادبیات عامیانه» www.farhangshenasi.ir

    بی نا، (25/78/1378)، نجوم در ایران باستان، انجمن زرتشتیان، www.wzcoonline.com

     



تحقیق در مورد پایان نامه ادبیات و فرهنگ عامه در دیوان صیدی تهرانی, مقاله در مورد پایان نامه ادبیات و فرهنگ عامه در دیوان صیدی تهرانی, پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه ادبیات و فرهنگ عامه در دیوان صیدی تهرانی, پروپوزال در مورد پایان نامه ادبیات و فرهنگ عامه در دیوان صیدی تهرانی, تز دکترا در مورد پایان نامه ادبیات و فرهنگ عامه در دیوان صیدی تهرانی, تحقیقات دانشجویی درباره پایان نامه ادبیات و فرهنگ عامه در دیوان صیدی تهرانی, مقالات دانشجویی درباره پایان نامه ادبیات و فرهنگ عامه در دیوان صیدی تهرانی, پروژه درباره پایان نامه ادبیات و فرهنگ عامه در دیوان صیدی تهرانی, گزارش سمینار در مورد پایان نامه ادبیات و فرهنگ عامه در دیوان صیدی تهرانی, پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه ادبیات و فرهنگ عامه در دیوان صیدی تهرانی, تحقیق دانش آموزی در مورد پایان نامه ادبیات و فرهنگ عامه در دیوان صیدی تهرانی, مقاله دانش آموزی در مورد پایان نامه ادبیات و فرهنگ عامه در دیوان صیدی تهرانی, رساله دکترا در مورد پایان نامه ادبیات و فرهنگ عامه در دیوان صیدی تهرانی

ثبت سفارش
تعداد
عنوان محصول
بانک دانلود پایان نامه رسا تسیس