پایان نامه بررسی رابطه شاخص های حاکمیت شرکتی و سرمایه ی فکری بر عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

word
117
2 MB
31231
1392
کارشناسی ارشد
قیمت: ۱۵,۲۱۰ تومان
دانلود فایل
  • خلاصه
  • فهرست و منابع
  • خلاصه پایان نامه بررسی رابطه شاخص های حاکمیت شرکتی و سرمایه ی فکری بر عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

    پایان نامه

    مقطع کارشناسی ارشد

    رشته: مدیریت MBA.

    چکیده :

    هدف از اجرای تحقیق حاضر، بررسی رابطه بین شاخص حاکمیت شرکتی و سرمایه ی فکری بر عملکردشرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می­باشد. بر این اساس، پس از مروری جامع بر ادبیات موضوعی مربوط به سرمایه فکری و عملکرد و حاکمیت شرکتی، داده های مورد نیاز از جامعه آماری بین سالهای 1386 الی 1390 با استفاده از صورت های مالی شرکت ها جمع آوری شده است. سپس با اطلاعات بدست آمده به کمک نرم افزار Excelو Eviews اقدام به استخراج مدل رگرسیونی تبیین کننده اثرات متغیر سرمایه فکری (طبق مدل پولیک) و حاکمیت شرکتی و عملکردشرکت های جامعه آماری بر یکدیگر شده است. نتایج تحقیق نشان داده است که سرمایه فکری طبق رابطه مثبت معنادار با عملکرد شرکت ها دارد همچنین رابطه مثبت معناداری بین حاکمیت شرکتی و عملکرد و نیز بین سرمایه فکری و حاکمیت شرکتی وجود دارد، در نهایت نیز شاخص حاکمیت شرکتی بر رابطه بین سرمایه فکری و عملکرد شرکت ها تاثیر گذار می باشد.

    واژه های کلیدی:

    سرمایه فکری، عملکرد، حاکمیت شرکتی، مدل پالیک،نسبت کیوتوبینفصل اول 

    کلیات 

    مقدمه

          حسابداری همواره در فرآیند تهیه و ارائه‌ی اطلاعات سودمند برای قضاوت و تصمیم‌گیری استفاده‌کنندگان صورت‌های مالی ابزار موثری تلقی می‌شود. در این راستا، بیان می‌شود که تمرکز بسیاری از استدلال‌های مطرح شده در حمایت از فلسفه وجودی دانش حسابداری تأکید بر فرآیند قضاوت و تصمیم‌گیری استفاده‌کنندگان است. بر پایه‌ی مبانی نظری حسابداری و گزارشگری مالی کشورهای آنگلوساکسون و همچنین در ایران، سرمایه‌گذاران اصلی‌ترین استفاده‌کنندگان اطلاعات صورت‌های مالی به شمار می‌روند. این گروه در پی اطلاعاتی هستند که بر پایه‌ی آن ارزیابی مخاطره و بازدهی مورد انتظار سرمایه‌گذاری امکان پذیر شود. [2]

          استفاده‌کنندگان از اطلاعات مالی و خصوصاً سرمایه‌گذاران و اعتباردهندگان، غالباً بر اساس پیش‌بینی عملکرد آتی، تصمیم‌گیری می‌کنند. لذا ارزیابی عملکرد گذشته، همواره یکی از مبانی شکل‌گیری انتظارات آتی و پیش‌بینی آینده است. گزارشات مالی اطلاعاتی را در خصوص میزان سود و اجزای تشکیل دهنده آن ارائه می‌کند و استفاده‌کنندگان اطلاعات مالی بر اساس این اطلاعات نسبت به ارزیابی، برآورد، پیش‌بینی و سنجش مخاطرات اقدام می‌نمایند. بدین ترتیب حسابداری مالی با ارائه صورت‌های مالی اساسی، اطلاعات تفضیلی در خصوص سود و عوامل تعیین‌کننده آن را در اختیار استفاده‌کنندگان قرار می‌دهد. [5]

    1-2) اهمیت موضوع

          با توجه به فرآیند خصوصی‌سازی صنایع ایران و جلب مشارکت عمومی در اداره شرکت‌ها، ضروری است به منظور اتخاذ تصمیمات منطقی در مورد سرمایه‌گذاری در سهام شرکت‌ها و به لحاظ ارزیابی وضعیت سودآوری واحد تجاری و انعطاف‌پذیری مالی در یک سرمایه‌گذاری، شرایطی فراهم شود تا اطلاعات مورد نیاز سرمایه‌گذاران جهت حصول اطمینان از افزایش منافع آن‌ها در نتیجه سرمایه‌گذاری در واحد مورد نظر در اختیار آنان قرار گیرد. سرمایه‌گذاران برای انجام سرمایه‌گذاری باید سؤالات متعددی را پی‌جو باشند که: سودآوری شرکت در آینده چگونه خواهد بود؟ آیا روند سوددهی همچنان ادامه خواهد داشت یا خیر؟ سیاست‌های تولید و فروش شرکت در آتی چگونه خواهد بود؟ شرکت قدرت پرداخت سود سهام را خواهد داشت؟

          انتخاب یک مساله و صورت بندی آن، در قالب یک مسأله علمی و بررسی آن با استفاده از روش های علمی، شناسایی علل و روابط مربوط به آن و در نهایت برگرداندن آن از زبان علمی به زبان ساده تر یعنی نزدیک کردن اندیشه ها و نظریه های تجریدی و انتزاعی به ذهنیت کسانی است که باید از دستاوردهای تحقیق استفاده کرده و آن را اجراکنند، وظایف اصلی یک پژوهشگر را تشکیل می دهد. پس بیان موضوع تحقیق به زبان علمی، در واقع همان طرح مساله تحقیق در قالبی روشن و دقیق بر اساس ضوابط علمی است.[7]

          کمیته ‏Basel‏ (‏BCBS‏) توجهات را معطوف نیاز مبرم به مطالعه، فهم و بهبود حاکمیت شرکتی در ‏موسسات مالی نموده است. پیام اصلی ‏BCBS‏ این است که حاکمیت شرکتی خوب کارایی نظارت را افزایش می دهد. علاوه بر ‏این کمیته معتقد است حاکمیت شرکتی برای گارانتی یک سیستم مالی صحیح مورد نیاز است. تا به حال مطالعات زیادی در ‏حوزه حاکمیت شرکتی انجام گرفته است ولی در حوزه بانکداری این مطالعات اندکند [12]، [21]، [24]، [27] و [30].  می دانیم که بانک ها به دلیل سیستم های اقتصادی که در انها فعالند با مشکلات و موانعی در سطح ‏انجام امور تجاری خود مواجهند که وظیفه حاکمیت شرکتی در این تنگنا خود را نشان می دهد و با چنین مشکلاتی دست و ‏پنجه نرم می کند و سعی در رفع انها دارد.‏

          هدف اصلی قانون گذار که سعی در کاهش ریسک سیستماتیک دارد، ممکن است با هدف اصلی سهام داران که سعی ‏و خواستشان افزایش ارزش سرمایه گذاریشان است در تضاد باشد. نقش هیئت مدیره به عنوان مکانیزم حاکمیت شرکتی در ‏بانک ها با دیگر هیئت ها تفاوت دارد و این تفاوت ناشی از رقابت محدودتر در این صنعت، قوانین سفت و سخت تر و عدم ‏تقارن اطلاعاتی بالاتریست که ناشی از ویژگی ها و وظایف خاص این است، می باشد. بنابراین، هیئت مدیره یک مکانیزم ‏کلیدی در نظارت بر رفتار مدیران است و به انها در تدوین استراتژی و اجرا کمک می رسانند. دانش خاص مدیران در مورد ‏پیچیدگی تجارت بانکداری به انها کمک می کند تا به صورت کارا و بهینه مدیران را نظارت کرده و به انها توصیه نمایند.

          با افزایش رقابت جهانی و پیشرفت تکنولوژی، سیستم­های حسابداری سنتی با مشکلاتی روبرو شده­اند. یکی از این مشکلات اساسی، عدم کفایت و ناتوانی آن­ها در سنجش و ملحوظ نمودن سرمایه­های فکری در صورت­های مالی شرکت­ها است [2]. در عصر جدید، تنها با تکیه بر سرمایه­های فیزیکی و دارایی­های مشهود نمی­توان به کارآیی و بهره­وری رسید، بلکه در بدبینانه­ترین حالت تولید نیز، بایستی سرمایه­های فکری را مد نظر قرار داد تا از این طریق بتوان بر مزیت­های رقابتی شرکت­ها افزود. به تعبیری، سرمایه­های  فکری به  عنوان سرمایه  واقعی و جزء استراتژیک­ترین سرمایه­های سازمان­های عصر  حاضر  به ویژه برای مراکز  پژوهشی  و سازمان­های  دانش­محور،  مطرح  می­باشند. لذا سازمان­های دانش­محور، جهت کسب مزیت رقابتی پایدار، نیازمند  شناسایی و مدیریت آگاهانه و نظام­مند سرمایه­های فکری خود می­باشند [30]. شرکت­هایی که سرمایه فکری را به طور مؤثر اندازه­گیری، گزارش و مدیریت می­کنند، مزیت رقابتی برای خود ایجاد می­کنند چرا که همه دارایی­های خود را اعم از مشهود و نامشهود شناسایی کرده­اند و لذا در وضعیت بالقوه کامل برای استفاده حداکثری از دارایی­هایشان هستند. علاوه بر این، درک ارزش واقعی تمام دارایی­ها، انعکاس صحیحی از ثروت شرکت بوده و در راستای هدف ارائه اطلاعات  شفاف به سهامداران، سرمایه­گذاران بالقوه و تحلیل­گران بازار می­باشد [31]. 

    1-3) تعریف و بیان موضوع تحقیق

          با توجه به گذار جوامع از عصر صنعت به عصر اطلاعات، اهمیت سرمایه­های فکری در دنیای تجارت نیز رشد یافته است .در طول عصر صنعت، بهای تمام شده دارایی‌ها، کارخانجات و تجهیزات و مواد خام بود که برای موفقیت یک تجارت لازم بود، اما در عصر اطلاعات این استفاده­ی مؤثر از سرمایه‌های فکری است که معمولاً در موفقیت یا شکست یک مجموعه، مؤثر است. این موضوع تا به آن­جا پیش می‌رود که پژوهش­گران در مقالات و اظهارات خود  ارزشمندترین و مهم­ترین منابع یک شرکت را سرمایه‌های فکری و دارایی‌های نامشهود آن می‌دانند. به نظر آن­ها دارایی‌های مشهود می‌توانند به راحتی کپی‌برداری شوند و یا در یک بازار آزاد خریداری گردند، بنابراین آن­ها نمی‌توانند دارایی‌های استراتژیک یک شرکت باشد و مزیت‌های رقابتی برای آن شرکت ایجاد کنند [36].

          در زمینه سرمایه فکری و نحوه سنجش آن دو دیدگاه وجود دارد که عبارتند از دیدگاه ورودی-محور (Input-based) و دیدگاه خروجی-محور (Output-based). بر اساس دیدگاه خروجی-محور که یک دیدگاه اندازه­گیری (Measurement) است، ارزش سرمایه فکری برابر با تفاوت ارزش بازار و خالص ارزش دفتری شرکت است [3]. ادوینسون و سولیوان (Edvinsson & Sullivan) که از پیش­گامان پژوهش در زمینه سرمایه فکری به حساب می‌آیند، تفاوت بین ارزش بازار و ارزش دفتری را  به  عنوان  ارزش  سرمایه‌های  فکری تعریف می­کنند. از این دیدگاه (دیدگاه خروجی-محور) سرمایه فکری از سرمایه انسانی و سرمایه ساختاری تشکیل شده است.

          از دیدگاه ورودی-محور که یک رویکرد فرایند-محور (Process-based) است، سرمایه فکری ترکیبی از منابع نامشهود بوده که به قابلیت­ها و رقابت­پذیری منحصر به فرد شرکت کمک می­کند که در خدمات و محصولات شرکت ریشه دوانیده و باعث ارزش افزوده اقتصادی می­شود [3].

          سرمایه فکری، دانشی است که  می­تواند به ارزش تبدیل شود [11]. [11] سرمایه فکری را ترکیبی از سرمایه انسانی و سرمایه ساختاری می­دانند. بونتیس و همکاران سرمایه فکری را در مفهومی که تمامی منابع نامشهود و ارتباطات داخلی آن­ها را شامل می­شود، معرفی می­کنند  [11]. [9]سرمایه ساختاری را مشتمل بر سرمایه ارتباطی (مشتری) و سرمایه سازمانی می­دانند [9] و هم­چنین بوخ و همکاران (2001) سرمایه سازمانی را ترکیبی از سرمایه نوآوری و سرمایه رویه­ای معرفی می­کنند [10].

          چن معتقد است که سرمایه­های فکری، شامل طبقه دارایی­های غیرملموس می­باشد و از نظریه بازی­ها می­توان جهت ارزش­یابی سرمایه فکری بهره گرفت  [15].  در مدلی بنام جای­گاه ارزش، سرمایه فکری متشکل از سه جزء اصلی دانسته شده که برای ایجاد ارزش با هم در تعامل می­باشند. این اجزاء سه­گانه عبارتند از سرمایه انسانی، سرمایه ساختاری (سازمانی) و سرمایه مشتری (ارتباطی). به اعتقاد [11]، جای­گاه ارزش از ادغام سه نوع سرمایه فوق­الذکر جهت نیل به نتایج مطلوب ایجاد می­گردند [11]. در درون این جای­گاه ارزش، سرمایه فکری شرکت دارای خواصی به شرح زیر می­باشد:

    1. سرمایه فکری می­تواند مانند اختراع ثابت و یا مانند ظرفیت­های انسانی منعطف باشد.

    2. سرمایه فکری می­تواند هم شامل ورودی­ها و هم شامل خروجی­های فرآیند ایجاد ارزش باشد، لذا سرمایه فکری دانشی است که می­تواند به ارزش تبدیل شود و یا محصول نهایی فرآیند انتقال دانش باشد.

    3. سرمایه فکری از کنش و واکنش سرمایه­های انسانی، سرمایه ساختاری و سرمایه مشتری ایجاد می­شود.

    4. ارزش مستقیماً و به تنهایی از طریق یکی از این عوامل ناشی نمی­شود، بلکه تنها از طریق برقراری تعاملی نظام­مند و بهینه میان این سه جزء ایجاد می­گردد. لذا برای این­که سازمان قادر به تبدیل سرمایه فکری به ارزش باشد، ضروری است تا در هر سه زمینه فوق قدرتمند باشد. سرمایه انسانی زیر بنای سرمایه سازمانی است و این دو با هم برای ایجاد سرمایه مشتری در تعامل می­باشند. در مرکز این سرمایه، سرمایه مالی یا ارزش قرار می­گیرد که از تعامل آن­ها ایجاد می­گردد. این  تعامل،  پویا، مستمر  و  در حال توسعه می­باشد [11]. بنابراین، سرمایه فکری شامل سه جزء می­باشد:

    1. سرمایه انسانی: شامل آموزش، دانش کاری، ویژگی­ها و خصوصیات حرفه­ای.

    2. سرمایه ساختاری: شامل سرمایه سازمانی، سرمایه تولید و سرمایه  نوآوری است. مانند:  سیستم­های اطلاعاتی، علائم تجاری، حق امتیازها و دارایی­های برنامه­ای .

    3. سرمایه ارتباطی: شامل دارایی­های بازار، مانند: وفاداری مشتری و مشتری مداری، رضایت مشتری و تکرار معامله تجاری است [20].

          با توجه به مطالب ذکر  شده  پژوهش  حاضر  به  بررسی  این موضوع می­پردازد که آیا شاخص های حاکمیت شرکتی و سرمایه ی فکری و عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران  آن­ها رابطه ای با یکدیگر دارند؟

    1-4) اهداف تحقیق

          امروزه سرمایه‌گذاری به شیوه‌های متعدد به خصوص سرمایه‌گذاری در سهام شرکت‌های مختلف در جامعه به صورت وسیعی مورد توجه افراد حقیقی و حقوقی قرار گرفته است. همچنین افراد برای سرمایه‌گذاری به طرق مختلف به دنبال کسب اطلاعات از منابع گوناگون می‌باشند. معمولاً هدف اغلب سرمایه‌گذاران و سهام‌داران عادی و حقیقی از سرمایه‌گذاری در سهام شرکت‌ها افزایش ثروت و کسب سود هر چه بیشتر می‌باشد. لذا وجود اطلاعات در مورد عملکرد آتی شرکت در سال‌های آتی می‌تواند اهمیت بسزایی در تصمیمات سرمایه‌گذاران و ارزیابی شرکت داشته باشد. از طرفی امکان اطلاع رسانی در مورد شرکت می‌تواند به مدیران شرکت‌ها هم در جذب سهام‌داران بیشتر کمک نماید. [5]

          پیشرفت فناوری، انقلاب صنعتی، تأسیس کارخانجات و واحدهای مختلف تولیدی، گسترش روزافزون بازارهای بورس اوراق بهادار را در جهان به دنبال داشته است. در این رهگذر کشورهای جهان سوم از جمله ایران نیز از این امر مستثنی نبوده و علاوه بر تأسیس بازار بورس سهام، رشد چشمگیر آن در سال‌های اخیر نیز مورد توجه عمیق سرمایه‌گذاران، صاحب نظران، متخصصان و تجزیه و تحلیل‌گران مالی قرار گرفته است [4].

          در تحقیقات این حوزه فقط به بررسی تاثیر و رابطه ی حاکمیت شرکتی و عملکرد و یا حاکمیت شرکتی و سرمایه ی فکری و یا سرمایه ی فکری و عملکرد پرداخته شده است. و این سه در کنار یکدیگر مورد بررسی نبوده اند. این پژوهش به دنبال یافتن رابطه ی این سه در بازار مالی ایران است و به دنبال یافتن پاسخ این سئوال که آیا حاکمیت شرکتی می تواند بر رابطه و قوت رابطه ی سرمایه فکری و عملکرد شرکت تاثیر بگذارد.

    1-5) قلمرو تحقیق

    قلمرو موضوعی:بررسی رابطه ی شاخص های حاکمیت شرکتی و سرمایه ی فکری بر عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

    قلمرو مکانی: شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می‌باشد.

    قلمرو زمانی: قلمرو زمانی این تحقیق از سال 1386 تا سال 1390 می‌باشد.

    1-6) فرضیات تحقیق

    1. رابطه ی معنی داری میان کارایی سرمایه فکری و عملکرد شرکت وجود دارد.

    2. رابطه ی معنی داری میان کارایی سرمایه فکری و حاکمیت شرکتی وجود دارد.

    3. رابطه ی معنی داری میان حاکمیت شرکتی و عملکرد شرکت وجود دارد.

    4. حاکمیت شرکتی، رابطه ی سرمایه فکری و عملکرد را تحت تاثیر قرار می دهد.

     

     1-7) جامعه مورد نظر تحقیق

          جامعه آماری شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می‌باشد.

     1-8) نمونه آماری

       نمونه آماری شامل شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران که از شرایط زیر برخوردار باشند:

    شرکت‌هایی که تا قبل از سال 1386 در بورس اوراق بهادار تهران پذیرفته شده باشند.

    شرکت‌هایی که از سال 1386 تا 1390 در بورس تهران حضور داشته باشند.

    شرکت‌هایی که پایان سال مالی آنها 29 اسفند ماه باشند.

    شرکت‌هایی که تغییر سال مالی نداشته باشند.

    شرکت‌هایی که داده‌های مورد نظر آنها در دسترس باشند.

    شرکت‌هایی که جزء بانک‌ها و مؤسسه‌های مالی (شرکت‌های سرمایه‌گذاری، واسطه‌گری مالی، شرکت‌های هلدینگ، بانک‌ها و لیزینگ) نباشند.

    1-9) روش تحقیق

          داده‌های مورد نیاز بر اساس تعریف متغیرهای وابسته و متغیر، از منابع قابل اتکا و در دسترس استخراج، و جهت آزمون فرضیه‌های تحقیق مورد استفاده قرار می‌گیرد. پس از گردآوری اطلاعات و تعیین مدل، ابتدا آزمون خود همبستگی داده‌ها، با استفاده از آماره “دوربین-واتسون” انجام می‌شود وسپس آزمون ارچ lm جهت بررسی ناهمسانی واریانس انجام می گیرد. از آزمون هاسمن جهت استفاده از مدل اثرات ثابت یا مدل تصادفی استفاده خواهد شد. و آزمون رگرسیون با استفاده از آماره‌هایF و t، ضریب همبستگی و ضریب تعیین جهت آزمون فرضیه‌های تحقیق و نحوه تصمیم‌گیری در سطح خطای 5درصد (95 درصد اطمینان) ارائه خواهد شد و در نهایت با مقایسه R2 دو مدل ارائه شده به بررسی فرضیات تحقیق می‌پردازیم. البته باید به این نکته توجه نمود که درست است که هر موردی را ما به مدل اضافه نمائیم R2 افزایش خواهد یافت ولی چون در این تحقیق ما موردی را اضافه ننمودیم بلکه یک مورد را به بخش‌های ریزتر تقسیم نموده‌ایم، پس با این وجود می‌توانیم از R2 برای مقایسه‌ی مدل‌ها از آن استفاده نماییم.

          روش تحقیق پژوهش حاضر  کاربردی است. طرح پژوهش آن از نوع نیمه تجربی و با استفاده از رویکرد پس رویدادی (از طریق اطلاعات گذشته) است.

    سرمایه فکری

          برای تعیین سرمایه فکری به عنوان متغیر مستقل از مدل [27] استفاده می­شود.

    طبق مدل [27]، سرمایه فکری تابع کارایی سرمایه انسانی، کارایی سرمایه ساختاری و کارایی سرمایه فیزیکی به شرح زیر می­باشد [27]:

    که داریم:

    = ارزش افزوده سرمایه فکری در پایان سال t

    = ارزش افزوده حاصل از به کارگیری منابع در پایان سال t

    = سود عملیاتی در پایان سال t

    = هزینه حقوق و دستمزد کارکنان در پایان سال t

    = هزینه استهلاک در پایان سال t

    = میزان دارایی مشهود (فیزیکی) در پایان سال t

    = کل دارایی­ها در پایان سال t

    = میزان دارایی نامشهود در پایان سال t

    = ضریب ارزش افزوده (کارایی) سرمایه فیزیکی در پایان سال t

    = ضریب ارزش افزوده (کارایی) سرمایه انسانی در پایان سال t

    = ضریب ارزش افزوده (کارایی) سرمایه ساختاری در پایان سال t

    عملکرد شرکت:

          برای عملکرد شرکت از سه شاخص Q توبین استفاده می شود.

    Q-tobin= (ارزش بازار حقوق صاحبان سهام +بدهی ها)/کل دارایی ها

    حاکمیت شرکتی:

          حاکمیت شرکتی با استفاده از روش امتیازبندی حاکمیت شرکتی (Gov-Score) [12] به ارزیابی آن می پردازیم. بر اساس این روش در سطح هر شرکت، حاکمیت شرکتی در پنج بخش مجزا و در مجموع 12 سوال مورد ارزیابی قرار گرفته و با استفاده از متغیر های مجازی (صفر و یک) امتیازبندی می شود.

    متغیر کنترلی :

    اندازه شرکت: لگاریتم طبیعی کل دارایی های شرکت

    اهرم مالی: نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام

    عمر شرکت: لگاریتم طبیعی سالهای ورود شرکت در بورس اوراق بهادار

    β1, β2, β3 β4, β5: ضرایب متغیر ها

    µit:ضریب خطا

          داده­های مورد استفاده در این تحقیق در دو دسته جای می­گیرند: اطلاعات صورت­های مالی و اطلاعات مربوط به بازده و ارزش روز سهام. بخش عمده­ای از اطلاعات مربوط به صورت­های مالی از نرم افزار «ره‌آوردنوین» استخراج گردید. بخشی از اطلاعات نیز از دیتابیس شرکت «تدبیر پرداز» استخراج گردید. در برخی از موارد نیز از صورت­های مالی شرکت­ها از طریق سایت اینترنتی متعلق به مرکز مدیریت پژوهش و مطالعات اسلامی سازمان بورس اوراق بهادار تهران و همچنین بانک اطلاعاتی این سازمان استفاده گردید. برخی اطلاعات نیز از نرم­افزار ره­آوردنوین استخراج گردید. اطلاعات جمع‌آوری شده به‌صورت فایل‌‌های اطلاعاتی در اکسل وارد شده و پس از جمع‌بندی و انجام محاسبات مورد نیاز جهت تجزیه و تحلیل آماده شده است.

    1-10) چشم‌انداز کلی تحقیق

          در فصل اول این تحقیق ضمن معرفی موضوع تحقیق، اهمیت آن، اهداف تحقیق و روش تحقیق مورد اشاره قرار گرفته است. در فصل دوم ابتدا پیشینه نظری تحقیق و سپس خلاصه‌ای از تحقیقات انجام شده قبلی در ارتباط با موضوع تحقیق بیان می‌شود. علاوه بر معرفی فرضیه‌ها، فرضیه‌های مستقل و وابسته، مراحل انجام پژوهش و نیز نحوه آزمون فرضیات در فصل سوم توضیح داده می‌شود. در فصل چهارم، نتایج حاصل از فرضیات مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرد و نهایتاً در فصل پنجم نتیجه‌گیری نهایی انجام شده و پیشنهادهایی نیز برای تحقیقات آتی ارائه می‌شود.

    Abstract:

    The purpose of this study is to investigate of the relationship among corporate governance index, intellectual capital and performance for listed companies in Tehran Stock Exchange.To do so, after reviewing of literature, the necessary data of 1386 to 1390.Then, the regression model of the variables intellectual capital (based on Pulic model) and corporate governance and performance are stimated data using by excel and eviews softwares.The results show that there is a positively during the period of significant relationship between corporate governance and performance and also, between intellectual capital and corporate governance. Finally, we found that corporate governance index has an effect on the relationship between intellectual capital and performance of the listed companies in Tehran Stock Exchange.

    Key words: intellectual capital, performance, corporate governance, Pulic model,         Q-tubin ratio

     

  • فهرست و منابع پایان نامه بررسی رابطه شاخص های حاکمیت شرکتی و سرمایه ی فکری بر عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

    فهرست:

    چکیده................................................................................................................

    فصل اول

    کلیات تحقیق

    1) مقدمه............................................................................................................ 2

    1-2) اهمیت موضوع........................................................................................... 2

    1-3) تعریف و بیان موضوع تحقیق...................................................................... 3

    1-4) اهداف تحقیق............................................................................................ 5

    1-5) قلمرو تحقیق............................................................................................. 5

    1-6) فرضیات تحقیق......................................................................................... 5

    1-7) جامعه مورد نظر تحقیق............................................................................... 6

    1-8) نمونه آماری............................................................................................... 6

    1-9) روش تحقیق.............................................................................................. 6

    1-10) چشم‌انداز کلی تحقیق.............................................................................. 8

    فصل دوم

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق

    مقدمه.................................................................................................................. 10

    عوامل کنترلی موثر بر حاکمیت شرکتی................................................................... 12

    مالکیت شرکت های سهامی عام............................................................................ 12

    جدا شدن مالکیت از مدیریت................................................................................ 13

    پراکندگی سهامداران............................................................................................. 13

    ساختار مالکیت.................................................................................................... 14

    هیئت مدیره......................................................................................................... 14

    سرمایه ی فکری................................................................................................... 16

    تعریف سرمایه فکری........................................................................................... 17

    سنجش سرمایه فکری........................................................................................... 19

    دلایل سنجش سرمایه فکری.................................................................................. 20

    شاخص­های متداول برای اندازه گیری سرمایه فکری................................................ 21

    مدل­ها و روش­های اندازه گیری سرمایه فکری........................................................ 29

    مدل­های سنجش غیرمالی سرمایه فکری................................................................. 30

    1- ترازنامه نامرئی (ناملموس).............................................................................. 30

    2- کنترل دارایی­های ناملموس.............................................................................. 30

    3- کارت امتیاز دهی متوازن (BSC).................................................................... 30

    4- شاخص سرمایه فکری.................................................................................... 31

    5- کارگزار تکنولوژی.......................................................................................... 31

    6- روش جهت یابی (مرورگر) تجاری اسکاندیا.................................................... 31

    7- مدل مدیریت سرمایه فکری............................................................................. 32

    8- روش جویا.................................................................................................... 32

    9- مدل محاسبه بر مبنای متغیر های زبانی فازی..................................................... 33

    مدل­های سنجش پولی و مالی سرمایه فکری........................................................... 33

    2- نرخ بازده دارایی ها (ROI)........................................................................... 35

    3- روش تشکیل سرمایه بازار............................................................................... 35

    4- روش سرمایه فکری مستقیم............................................................................ 35

    5- روش­های اندازه گیری مالی سرمایه فکری........................................................ 35

    6- روش q توبین (q Tobin)........................................................................... 36

    7- مدل ضریب ارزش افزوده فکری (VAIC)..................................................... 37

    ارزیابی عملکرد................................................................................................... 38

    تعاریف............................................................................................................... 38

    تعاریف عملکرد.................................................................................................. 38

    تعریف ارزیابی.................................................................................................... 38

    تعریف ارزیابی عملکرد........................................................................................ 38

    روش های ارزیابی عملکرد................................................................................... 38

    اهمیت و سودمندی ارزیابی عملکرد...................................................................... 39

    مبنای ارزیابی عملکرد.......................................................................................... 39

    تکنیک های ارزیابی عملکرد................................................................................. 40

    اهداف ارزیابی عملکرد......................................................................................... 40

    مروری بر پیشینه تحقیق........................................................................................ 41

    تحقیقات خارجی................................................................................................. 41

    تحقیقات داخلی.................................................................................................. 46

    فصل سوم

    روش شناسی تحقیق

    3-1) مقدمه........................................................................................................ 49

    3-2) نوع پژوهش.............................................................................................. 49

    3-3) طرح مسأله پژوهش.................................................................................... 49

    3-4) فرضیات تحقیق......................................................................................... 50

    3-5) قلمرو مکانی و زمانی پژوهش..................................................................... 50

    3-6) ابزار جمع‌آوری داده‌های مورد نیاز تحقیق..................................................... 51

    3-7) مدل‌ها و متغیرهای پژوهش و نحوه آزمون فرضیه‌ها....................................... 51

    سرمایه فکری...................................................................................................... 51

    حاکمیت شرکتی.................................................................................................. 52

    مدلهای جهت آزمون فرضیات تحقیق.................................................................... 54

    3-8) روش‌های آماری مورد استفاده در پژوهش.................................................... 54

    3-8-1) روش‌های تخمین با استفاده از داده‌های ترکیبی......................................... 55

    3-8-2) آزمون   لیمر........................................................................................ 55

    3-8-3)آزمون چاو............................................................................................. 56

    3-8-4) آزمون هاسمن....................................................................................... 57

    3-8-4-1) اثرات ثابت....................................................................................... 57

    3-8-4-2) اثرات تصادفی.................................................................................. 57

    3-8-5) آزمون‌های آماری................................................................................... 58

    3-8-5-1) آزمون t............................................................................................ 58

    3-8-5-2) آزمون F فیشر.................................................................................. 58

    3-8-5-3) آزمون دوربین- واتسون..................................................................... 58

    3-9) تحلیل رگرسیون......................................................................................... 59

    رگرسیون چند متغیره............................................................................................. 59

    ضریب تعیین و ضریب تعیین تصحیح شده............................................................ 60

    مدل رگرسیون...................................................................................................... 60

    آزمون معنادار بودن در الگوی رگرسیون................................................................... 61

    آزمون معنادار بودن معادله رگرسیون....................................................................... 61

    آزمون معنادار بودن ضرایب................................................................................... 62

    عدم خود همبستگی.............................................................................................. 62

    تحلیل همبستگی.................................................................................................. 64

    3-10) خلاصه فصل سوم................................................................................... 65

    فصل چهارم

    تجزیه و تحلیل داده ها

    4-1- مقدمه....................................................................................................... 67

    4-2- نتایج آمار توصیفی..................................................................................... 67

    4-3- تحلیل ماهیت و ویژگی­های متغیرهای تحقیق............................................... 68

    4-4- مدل اول تحقیق (فرضیه اول)...................................................................... 68

    4-4-1- بررسی خود همبستگی........................................................................... 68

    4-4-2- بررسی ناهمسانی واریانس..................................................................... 69

    4-4-3- آزمون معنی دار بودن روش اثرات ثابت.................................................. 69

    4-4-3- آزمون فرضیه اول تحقیق........................................................................ 70

    4-4-3-1- آزمون رگرسیون مربوط به فرضیه اول تحقیق....................................... 71

    4-4-3-2- بررسی متغیرهای کنترلی مدل تحقیق................................................... 72

    4-5- مدل دوم تحقیق (فرضیه دوم)..................................................................... 72

    4-5-1- بررسی خود همبستگی........................................................................... 72

    4-5-2- بررسی ناهمسانی واریانس..................................................................... 72

    4-5-3- آزمون معنی دار بودن روش اثرات ثابت.................................................. 73

    4-5-3- آزمون فرضیه دوم تحقیق....................................................................... 73

    4-5-3-1- آزمون رگرسیون مربوط به فرضیه دوم تحقیق...................................... 74

    4-5-3-2- بررسی متغیرهای کنترلی مدل تحقیق................................................... 75

    4-6- مدل سوم تحقیق (فرضیه سوم).................................................................... 75

    4-6-1- بررسی خود همبستگی........................................................................... 75

    4-6-2- بررسی ناهمسانی واریانس..................................................................... 75

    4-6-3- آزمون معنی دار بودن روش اثرات ثابت.................................................. 76

    4-6-3- آزمون فرضیه سوم تحقیق....................................................................... 76

    4-6-3-1- آزمون رگرسیون مربوط به فرضیه سوم تحقیق...................................... 77

    4-7- مدل چهارم تحقیق (فرضیه چهارم).............................................................. 78

    4-7-1- بررسی خود همبستگی........................................................................... 78

    4-7-2- بررسی ناهمسانی واریانس..................................................................... 78

    4-7-3- آزمون معنی دار بودن روش اثرات ثابت.................................................. 79

    4-7-3- آزمون فرضیه چهارم تحقیق.................................................................... 79

    4-7-3-1- آزمون رگرسیون مربوط به فرضیه چهارم تحقیق................................... 81

    4-7-3-2- بررسی متغیرهای کنترلی مدل تحقیق................................................... 81

    فصل پنجم

    بحث و نتیجه­گیری و پیشنهادها

    5-1- مقدمه....................................................................................................... 83

    5-2- خلاصه تحقیق.......................................................................................... 83

    5-2-1- تدوین فرضیه تحقیق............................................................................ 83

    5-2-2- تهیه آمار توصیفی کلیه متغیرهای تحقیق................................................... 83

    5-3-  مراحل بررسی فرضیه تحقیق..................................................................... 84

    5-4-  نتایج تحقیق............................................................................................. 84

    5-4-1- نتایج حاصل از فرضیه اول.................................................................... 85

    5-4-2- نتایج حاصل از بخش دوم..................................................................... 85

    5-4-3- نتایج حاصل از فرضیه سوم................................................................... 85

    5-4-4- نتایج حاصل از بخش چهارم................................................................. 86

    5-6- پیشنهاداتی در ارتباط با موضوع تحقیق........................................................ 86

    5-6-  پیشنهاداتی در ارتباط با تحقیقات آتی........................................................ 86

    5-7- محدودیتها در کاربرد نتایج تحقیق............................................................... 86

    منابع و مأخذ....................................................................................................... 88

    منابع فارسی........................................................................................................ 88

    منابع لاتین.......................................................................................................... 89

    پیوست............................................................................................................... 92

    چکیده انگلیسی

     

    منبع:

    منابع فارسی

    اسلامی بیدگلی، غلامرضا، "ارزیابی بازدهی سرمایه­گذاری­های دولت و اثر افزایش آن در ساختار مالی و اقتصادی کشور"، پایان نامه دوره دکتری، بهمن، 1373.

    انواری رستمی، علی اصغر و سراجی، حسن، (1384) " سنجش سرمایه فکری و بررسی رابطه میان سرمایه فکری و ارزش بازار سهام شرکت­های بورس اوراق بهادار"، بررسی­های حسابداری و حسابرسی ، شماره 39، صفحه 49-62

    بطحایی، عطیه،(1385)، " بررسی اثرات سرمایه­های فکری بر عملکرد سازمانی شرکت­های تحت پوشش سازمان گسترش و نوسازی صنایع و معادن"، پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی، دانشگاه شهید بهشتی.

    سرمد، زهره و بازرگان، عباس و حجازی، الهه(1385)،"روش­های تحقیق در علوم رفتاری"، تهران : انتشارات آگاه.

    اصغر نژاد امیری، مهدی،(1387)، " سنجش سرمایه فکری و بررسی رابطه آن با بازده مالی "، پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی، دانشگاه مازندران.

    زارع بهنمیری، محمد جواد، (1388)، " بررسی رابطه سرمایه فکری و عملکرد شرکت­های داروسازی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران" ، پایان نامه کارشناسی ارشد حسابداری، دانشگاه مازندران.

    یزدانی، حمید رضا، (1385) ،" بررسی روابط متقابل میان اجزای سرمایه فکری و اثرات آنها بر عملکرد سازمانی شعب بانک ملت تهران "، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته مدیریت دولتی، دانشگاه تهران.

    نادی، زینب، (1389)، " بررسی رابطه سرمایه فکری و ساختار هیئت مدیره شرکت­های داروسازی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران" ، پایان نامه کارشناسی ارشد حسابداری، دانشگاه مازندران.

     

     

     

     

    منابع انگلیسی

    Andersson, D, 2004, " IC valuation and measurement: classifying the state of the art " , Journal of Intellectual Capital, vol 5, no.2, pp: 230-242

    Anne Ho, Carol, Williams, S. Mitchell. (2003)." International comparative analysis of the association between board structure and the efficiency of value added by a firm from its physical capital and intellectual capital resources " Contents Lists available at Science Direct The International Journal of Accounting, jornal homepage: www.elsevier.com/locate/eswa.

    Bernnan, N .(2001) , “ Intellectual capital annual reports: evidence from Ireland”, Accounting,Auditing &Accountability Journal , Vol. 14  No.4 , pp. 423-436

    Bernnan, N. and Connell, B. (2000), “Intellectual capital : Current issues and policy implications” Journal of intellectual capital, Vol. 1 No. 3, pp. 206 – 240.

    Bontis, N., Keow, W,C,C. and Richardson, S. (2000), “Intellectual capital and Business performance in Malaysian Industries”, Journal of Intellectual capital, Vol. 1 No. 1, pp. 85-100.

    Bontis, N. (1996), “There’s a price on your  head : managing intellectual capital strate gically”, Business Quarterly, Summer, pp. 40-47.

    Bontis,N.,Dargonetti,N,C., Jacobsen ,K.and Roos ,G.(1999), “ The knowledge toolbox: A review of the tools available to measure and manage intangible resource ”, European Management Journal , Vol .17 No.4 ,pp.391-402

    Bozbura,F,T.(2004),“ Measurement and application of intellectual capital  in Turkey ”, The Learning Oranization , Vol .11  No.4/5 ,pp. 357-367

    Bontis, N. (2003) " National Intellectual Capital Index: The Benchmarking of Arab Countries ", United Nations Development Project, New York.

    Bontis, N. (1998) “Intellectual Capital: An Exploratory Study That Develops Measures and Models”, Management Decision, Vol. 36, No. 2, pp 63-76.

    Bramhandkar, A., Erickson, S. and Applebee I. (2007) “Intellectual Capital and Organizational Performance: an Empirical Study of the Pharmaceutical Industry.” The Electronic Journal of Knowledge Management Volume 5 Issue 4, pp. 357 - 362, available online at www.ejkm.com

    Brennan N. (2001), " reporting intellectual capital in annual reports: evidence from Ireland ", Account. Audit, account. J. 14(4) 423- 436

    Brooking, A. (1996), " Intellectual Capital, Core Assets for the Thired Millennium Enterprise ", London: international Thomson Business Press.

    Chen, S & Dodd, J. L. (2001), " Operating income, residual income and EVA: Which metric is more value relevant " , Journal of Managerial Issues, 13(1), 65-89

    Chen, S, (2003), " Valuing intellectual capital using Game Theory "Journal of  Intellectual Capital, Vol. 4, No.2 , pp. 191-201

    Chen,J.Zhu,Z .and Xie,Y,H.(2004), “Measuring intellectual capital : a new model and empirical study” , Journal of Intellectual capital, Vol. 5 No. 1, pp. 85-100

    Edvinsson, L. and Malone, M. (1997)," Intellectual capital: Realizing your Company’s True value by Finding its Hidden Brain Prower ", Harper collins Publisher Inc, New york, NY.

    Gupta, O. and Roos, G. (2001), “Mergers and acquisitions through an Intellectual capital perspective”, Journal of Intellectual capital, Vol.2 No. 3, pp. 297-309.

    Guthrie, J., Petty, R. and Johanson, U. (2001), “Sunrise in knowledge economy : managing, measurement and Reporting”, Accounting, Auditing & Accountability Journal , Vol. 14 No. 4, pp. 366 – 382.

    Kannan, G. and Aulbur, W, G, (2004), “Intellectual capital : measurement effectiveness”, Journal of Intellectual capital, Vol. 5, No. 3, pp. 389-413.

    Kaplan,R. and Norton,D.(2004), " Strategy Maps : Converting Intangible Assets into Tangible Outcome ", Harvard Business School Press,Boston ,MA.

    Malhotra,Y, (2003a), " Measurement Knowledge Assets of a Nation: Knowledge System for Development ", United Nation Headquarters, New York city

    Malhotral.y. (2003b)," knowledge assets and Intellectual capital Measurement Models: A review and Comparison " (working paper)

    Marr, B. (2004) “Measuring and Benchmarking Intellectual”, Benchmarking : an International Journal, Vol. 11, No. 6, pp. 559-570.

    Marr, B. and Schiuma, G. (2001), “Measuring and managing intellectual capital and knowledge assets in new economy organizations”, in Boune, M. (Ed.), Handbook of performance measurement, Gee, London.

    Marr, B., Gray, D. and Neely, A. (2003), “Why Do firms measure their IC?”, Journal of intellectual capital, vol. 4 No. 4, pp. 441 – 464.

    Marr, B., Gupta, O., Pike, S. and Roos, G. (2003), “Intellectual capital and knowledge management effectiveness”, Management Decision 41 / 3, 771 – 781.

    Ming-Chin Chen, et al (2005), " An empirical investigation of the relationship between intellectual capital and firms’ market value and financial performance", Journal of Intellectual Capital.

    Mouritesen, J. (1998), “Driving growth : economic value added versus Intellectual capital”, Management a ccounting Research , Vol. 9, pp. 461-482.

    Petty, R. and Guthrie, J. (2000), “Intellectual capital literature review : measurement, reporting and management”, Journal of Intellectual capital, Vol. 1, No. 2, May, pp. 155-176.

    Reinhardt, R., Bornemann, M., Pawlowsky, P. & Schneider, U. (2001): " Intellectual Capital and Knowledge Management. In: H. Dierkes, J. Child, J. & I. Nonaka. (Hrsg.)" : Handbook of Organizational Learning, 775-793.

    Roos, G. and Roos, J. (1997), “Measuring Your Company’s Intellectual Performance”, Long Range Planning, Vol. 30 No. 3, pp. 413-426.

    Roos, G., Roos, J., Edvinsson, L. and Dragonetti, N.C. (1997), " Intellectual capital – Navigating in new Business landscape ", New York university press, New York, NY.

    Seetharaman, A., Sooria, H,H,B,Z. and Saravanan, A, S. (2002), “Intellectual capital accounting and Reporting in the knowledge economy”, Journal of Intellectual capital, vol. 3  No. 2, pp . 128-148

    Shen Tai, Wei and Chen, Chen Tang (2008), " A new evaluation model for intellectual capital based on computing with linguistic variable ", Contents Lists available at Science Direct Expert System with Applications, jornal homepage: www.elsevier.com/locate/eswa.

    Stewart, T.A. (1997) " Intellectual Capital: The New Wealth of Organizations ", Doubleday, New York.

    Sullivan J, P, H. and Sullivan S, P, H. (2000), “Valuing intangible companies : an intellectual capital approach”, Journal of Intellectual capital, Vol. 1 No. 4, pp. 328-340.

    Sveiby, (1998),"Measuring Intangibles and Intellectual Capital - An Emerging First Standard ", Syeiby.com\Measuring Intangible Assets and intellectual Capital - An Emerging Standard.mht2004-06-17

    Tan, H.P., Plowman, D. & Hancock, P. (2007) “Intellectual Capital and Financial Returns of Companies”, Journal of Intellectual Capital, Vol. 9, No. 1, pp 76-95

    Tsan, W.N, (2003). " Measurement and Comparison of IT Industrial Intellectual Capital in Taiwan ", International Conference on “New Trends and Challenges of Science And Technological Innovation in a Critical Era” October 30, 2003,Taipei, R.O.C

    Wang, W, Y, and chang, C. (2005), “Intellectual capital and performance in Causal Models : Evidence from the information Technology Industry in Taiwan”, Journal of Intellectual capital, Vol. 6, No. 2, pp. 222-236.

    Wiig, K. (1997), “Integrating intellectual capital and knowledge management”, Lang Range Planning, Vol. 30 No. 3, pp. 399 – 405.

    Williams, S. Mitchell. (2000)."Relationship Between BoardStructure and a Firm's Intellectual Capital and Performance in an Emerging Economy ", University of Calgary.

     

     



تحقیق در مورد پایان نامه بررسی رابطه شاخص های حاکمیت شرکتی و سرمایه ی فکری بر عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران, مقاله در مورد پایان نامه بررسی رابطه شاخص های حاکمیت شرکتی و سرمایه ی فکری بر عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران, پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه بررسی رابطه شاخص های حاکمیت شرکتی و سرمایه ی فکری بر عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران, پروپوزال در مورد پایان نامه بررسی رابطه شاخص های حاکمیت شرکتی و سرمایه ی فکری بر عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران, تز دکترا در مورد پایان نامه بررسی رابطه شاخص های حاکمیت شرکتی و سرمایه ی فکری بر عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران, تحقیقات دانشجویی درباره پایان نامه بررسی رابطه شاخص های حاکمیت شرکتی و سرمایه ی فکری بر عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران, مقالات دانشجویی درباره پایان نامه بررسی رابطه شاخص های حاکمیت شرکتی و سرمایه ی فکری بر عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران, پروژه درباره پایان نامه بررسی رابطه شاخص های حاکمیت شرکتی و سرمایه ی فکری بر عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران, گزارش سمینار در مورد پایان نامه بررسی رابطه شاخص های حاکمیت شرکتی و سرمایه ی فکری بر عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران, پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه بررسی رابطه شاخص های حاکمیت شرکتی و سرمایه ی فکری بر عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران, تحقیق دانش آموزی در مورد پایان نامه بررسی رابطه شاخص های حاکمیت شرکتی و سرمایه ی فکری بر عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران, مقاله دانش آموزی در مورد پایان نامه بررسی رابطه شاخص های حاکمیت شرکتی و سرمایه ی فکری بر عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران, رساله دکترا در مورد پایان نامه بررسی رابطه شاخص های حاکمیت شرکتی و سرمایه ی فکری بر عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

ثبت سفارش
تعداد
عنوان محصول
بانک دانلود پایان نامه رسا تسیس