پایان نامه مطالعه تطبیقی واژه ملک در قرآن کریم و تصویر فرشته در شاهنامه طهماسبی

word
109
1 MB
30551
1391
کارشناسی ارشد
قیمت: ۱۰,۹۰۰ تومان
دانلود فایل
  • خلاصه
  • فهرست و منابع
  • خلاصه پایان نامه مطالعه تطبیقی واژه ملک در قرآن کریم و تصویر فرشته در شاهنامه طهماسبی

    پایان نامه تحصیلی در مقطع کارشناسی ارشد رشته صنایع دستی

    گرایش پژوهش هنر های سنتی

    چکیده:

        برخی از آفریده­های بلند مرتبه خداوند، که در شرایط عادی توسط انسان­ها قابل مشاهده نیستند، مَلََک نام دارند. قرآن کریم بیشتر از کتاب­های آسمانی دیگر به موضوع ملائک پرداخته و از این جهت منبعی غنی برای شناخت این موجودات غیبی به حساب می­آید. در آیات مختلف قرآن کریم به ویژگی­ها، وظایف، خصوصیات، نوع رسالات و همچنین دیگر نام­های این موجودات روحانی اشاره شده است. واژه ملک در زبان فارسی به فرشته و سروش ترجمه شده و از این طریق به جایگاه مهمی در ادبیات فارسی دست پیدا کرده است. حتی نام آنان در ملی­ترین منظومه فارسی زبانان یعنی شاهنامه فردوسی نیز وارد شده است. تبدیل شاهنامه فردوسی به نسخه­های نفیس مصور و تصویرشدن چهره و اندام برخی از فرشتگان در نگاره­ها، موجب شکل­گیری رساله­ای با عنوان «مطالعه تطبیقی واژه مَلَک در قرآن کریم و تصویر فرشته در شاهنامه طهماسبی» گردیده است. این تحقیق به شیوه توصیفی و تطبیقی و با محور قرار دادن آیات قرآن کریم درباره ملائک، متن شاهنامه فردوسی و تصاویر مربوط به فرشتگان در نگاره ­های شاهنامه طهماسبی را به نقد کشیده و مورد مطالعه قرار داده است. از نتایج این تحقیق دستیابی به سیمایی کلی و قابل فهم از وضعیت بصری ملائک در قرآن کریم، و تطبیق این تعریف با روایت فردوسی از آن­ها بوده است. لذا با وجود دشواری­ها و پیچیدگی­های خاصی که در ارائه تعریف جامع و کامل از فرشتگان در قرآن کریم وجود دارد، قابل تطبیق بودن روایت فردوسی و نگارگران پس از او درباره فرشتگان با وضعیت بصری قابل درک ملائک در قرآن کریم، اصلی­ترین موضوع مورد تحلیل قرار گرفته در این رساله می­باشد.

    واژگان کلیدی: قرآن کریم – شاهنامه طهماسبی- نگارگری – مَلَک – فرشته

    مقدمه

     

        تصاویر نگارگری ایران لبریز از موجودات خیالی­ای است که شناخت دقیق ماهیت هرکدام از آن­ها نیازمند مطالعه متن هر نگاره و آشنایی با داستان­های مربوط به هر یک از آنان است. رساله حاضر با عنایت به لزوم شناخت تخصصی تصاویر مربوط به موجودات غیبی، تمرکز خود را به شناخت تصویر فرشتگان معطوف کرده است. به همین منظور کلیه نگاره­های در دسترس از فرشتگان در نگارگری ایران و تعداد زیادی از متن­های مربوط به هر تصویر، مورد مطالعه اولیه قرار گرفت، تا چگونگی پرداخت دقیق به این موضوع در قالب یک تحقیق جامع و اصولی روشن شود. در نهایت، از میان همه مجموعه­های تصویری، مجموعه شاهنامه فردوسی و 258 نگاره از نسخه طهماسبی، کامل­ترین و پژوهش­پذیرترین مجموعه برای شناخت دقیق فرشتگان و ملائک تشخیص داده شد.

        مجموعه شاهنامه طهماسبی که تدوین آن به سال­های نیمه اول قرن دهم هجری قمری باز می­گردد به سفارش شاه اسماعیل اول و پس از او شاه طهماسب اول صفوی در کتابخانه سلطنتی شهر تبریز به نگارش درآمده است. این مجموعه حاصل تلاش هنرمندان شاخصی چون سلطان محمد، میرمصور، آقامیرک، میرسید علی، مظفر علی، دوست محمد و چندین هنرمند نگارگر گمنام دیگر بوده است و پس از تدوین نهایی، توسط شاه طهماسب به سلطان سلیم دوم عثمانی اهدا می­شود. نگاره­های این مجموعه ارزشمند پس از خریداری توسط دلالی به نام هوتون، برگ برگ شده و نگاره­های آن به موزه­ها و مجموعه­داران مختلف دنیا فروخته می­شود. به همین دلیل، یافتن کلیه آثار با کیفیت مناسب از این مجموعه نفیس کار دشواری به حساب می­آمد که در نهایت از طریق سایت­های معتبر اینترنتی، کتاب­های تخصصی فارسی و لاتین و چندین مجموعه و واسطه دیگر، کلیه آثار نگارگری آن شناسایی و تهیه گردیده، و در نهایت به­عنوان بخش مهمی از جامعه آماری این رساله مورد استفاده قرار گرفت.

        در بین برخی از نگاره­های شاهنامه طهماسبی، تصاویری از موجودات بال­دار وجود دارد که شباهت ظاهری زیادی با انسان­ها دارند. در متن شاهنامه فردوسی این موجودات با نام­های فرشته، پری و سروش معرفی شده­اند. بررسی ماهیت این واژگان باعث می­شود تا انتساب همه آن­ها به ملائکی که خداوند در قرآن کریم از آن­ها صحبت کرده از حساسیت بالایی برخوردار شود. دلیل این امر هم ماهیت متفاوت این دو موجود در منابع ادب فارسی است که جنس فرشته را از نور و جنس پری را آتش و ماهیت اصلی­اش را جن معرفی کرده است.

        این حساسیت­ها باعث شد تا برای شناخت دقیق ماهیت فرشتگان در متن شاهنامه فردوسی و تصاویر شاهنامه طهماسبی، به دنبال منبعی مطمئن و قابل استناد باشیم. در این زمینه حتی با یک جستجوی سطحی و ساده نیز قرآن کریم مهم­ترین منبع برای شناسایی ملائک تشخیص داده می­شود. آن هم نه تنها برای مسلمانان، بلکه حتی برای غیر مسلمانان، زیرا میزان کمیت و کیفیت صحبت درباره ملائک و موجودات هم خانواده با آن­ها در قرآن کریم، از کتاب­های آسمانی دیگر مثل انجیل و تورات نیز بیشتر است. به این ترتیب، با راهنمایی­های دکتر محمدعلی رجبی به­عنوان استاد راهنما و دکتر مهران هوشیار به­عنوان استاد مشاور، عنوان نهایی این رساله «مطالعه تطبیقی واژه مَلَک در قرآن کریم و تصویر فرشته در شاهنامه طهماسبی» تدوین شده و تحقیق حاضر ذیل این عنوان تدوین گردید. نگارنده امیدوار است تا رساله حاضر بتواند منبع مناسبی برای شناخت تخصصی ماهیت ملائک در قرآن کریم و فرشتگان در شاهنامه طهماسبی بوده و بخشی از نیازهای جامعه هنری کشورمان درباره وضعیت بصری فرشتگان در نگارگری ایران را تأمین بنماید.

    فصل اول:

     کلیات پژوهش

    1-1- بیان مسئله

     

        فرشتگان مخلوقاتی هستند که امکان رؤیت آن­ها در حالت طبیعی و توسط انسان­های عادی امکان پذیر نیست. قرآن کریم در جایگاه مهم­ترین کتاب آسمانی، این موجودات غیبی و روحانی را با نام مَلَک، روح، روح­الأمین و روح­القدس معرفی کرده است. در آیات مختلف قرآن کریم به موضوع فرشتگان اشاره شده و مطالعه این توصیفات و اشارات، مختصات کلی ­آن­ها را تا حدود زیادی روشن ساخته است. از سوی دیگر، در کتاب شاهنامه فردوسی به عنوان یکی از مهم­ترین کتاب­های تاریخ ادبیات فارسی هم به نام فرشتگان اشاره شده و مطالبی درباره آنان بیان گردیده است. شاهنامه فردوسی به­عنوان یک متن ادبی و کهن ایرانی نام دو مَلَک اعظم الهی یعنی حضرت جبرئیل و حضرت اسرافیل را در خود دارد و در کنار آن چندین مورد اشاره به­ نام سروش (فرشته حامل پیام­های الهی نزد ایرانیان باستان) نیز در این کتاب به چشم می­خورد. سروش و شخصیت غیر زمینی دیگری که پری نام دارد هم از دیگر واژگان مرتبط با واژه فرشته در متن شاهنامه فردوسی به حساب آمده و رساله حاضر قصد شناسایی دقیق این واژگان در متن شاهنامه فردوسی و تصاویر شاهنامه طهماسبی را دارد. دلیل تمرکز بر شاهنامه طهماسبی نیز، نفاست و تعداد بسیار زیاد نگاره­های این مجموعه است. ویژگی­های خاص شاهنامه طهماسبی از جمله ارزش هنری بالای آن­ها باعث شده تا این مجموعه مهم­ترین مجموعه نگارگری جهان به حساب آید. به همین منظور در این رساله از آیات قرآن کریم به­عنوان منبع اصلی برای شناخت ماهیت اصلی ملائک بهره گرفته شده و دستاوردهای این بخش از تحقیق نیز با خوانش متن شاهنامه و مقایسه و تطبیق با تصاویر شاهنامه طهماسبی مورد نقد و بررسی قرار خواهد گرفت.

     

    2-1- روش تحقیق، جامعه آماری و روش نمونه­گیری

     

        این تحقیق، یک تحقیق بنیادی است و به روش توصیفی و تطبیقی ارائه خواهد شد. جامعه آماری تحقیق حاضر شامل کلیه محتویات مرتبط با موضوع در سه منبع مهم است: آیات مرتبط با موضوع ملائک در قرآن کریم، ابیات مرتبط با فرشتگان و سروش در شاهنامه فردوسی و تصاویری از شاهنامه طهماسبی که فرشتگان در آن حضور داشته و یا به نوعی با موضوع فرشتگان ارتباط دارند. روش نمونه­گیری در این تحقیق به صورت انتخابی بوده و تعداد نمونه­ها شامل کلیه آن­ها می­شود.

     

     

    3-1- ابزار تحقیق

     

        ابزار مورد استفاده برای انجام تحقیق و گردآوری اطلاعات، شامل دوربین عکاسی، اسکنر، چاپگر، رایانه و فیش برداری بوده است.

     

     

    4-1- اهداف تحقیق

     

        هدف از این تحقیق رسیدن به درکی کلی از سیمای بصری ملائک در قرآن کریم و تطبیق آن با روایات فردوسی درباره فرشتگان بوده است. همچنین تحلیل چگونگی ترسیم تصویر فرشتگان در نگارگری ایران (با تمرکز بر شاهنامه طهماسبی) هدف بصری تحقیق حاضر به حساب می­آید. به این ترتیب درک میزان مطابقت ویژگی­های بصری ملائک در قرآن کریم با توصیفات فردوسی درباره آن­ها، و همین­طور میزان مطابقت آن با تصویر فرشته، سروش و پری در شاهنامه طهماسبی از نتایج تحقیق حاضر خواهد بود.

     

     

    5-1- سؤالات تحقیق

     

        سؤالات مطرح شده در رساله حاضر به این شرح هستند:

    1. آیا با کمک توصیفات قرآنی از وضعیت ظاهری ملائک، امکان دستیابی به تصویری بصری و ملموس از آن­ها وجود دارد؟

    2. آیا توصیفات قرآنی از ملائک، با توصیفی که فردوسی از آن­ها ارائه کرده قابل تطبیق هستند؟

    3. وضعیت بصری ارائه شده از ملائک در قرآن کریم با تصویر فرشتگان در شاهنامه طهماسبی چه ارتباطی داشته، و آیا این دو، قابلیت مطالعه تطبیقی با هم را دارند؟

     

     

    6-1- فرضیات تحقیق

     

        فرضیات مطرح شده در رساله به این شرح است:

    1. به نظر می­رسد با کمک توصیفات قرآنی درباره ملائک، امکان دستیابی به تصویری کلی از آن­ها وجود داشته باشد.

    2. احتمالاً بخشی از ابعاد وجودی ملائک در قرآن کریم و ویژگی­های بصری آن­ها با فرشتگان حاضر در متن شاهنامه فردوسی مطابقت داشته و بخش دیگری از آن نیز متفاوت و مغایر با فرهنگ قرآنی است.

    3. اینگونه به نظر می­رسد که دورنمای بصری ارائه شده از ملائک در قرآن کریم با تصویر فرشتگان در شاهنامه طهماسبی به هم نزدیک بوده و قابلیت تطبیق با هم را داشته باشند.

     

     

    7-1- توضیحات درباره فصل­بندی رساله

     

        رساله حاضر برای پاسخگویی به سؤالات، و اثبات یا رد فرضیات، در شش فصل به نگارش در خواهد آمد: پس از فصل اول که «کلیات تحقیق» نام دارد، فصل دوم با نام «ملائک در قرآن کریم» به موضوعاتی از قبیل واژه مَلَک، و واژگان و مفاهیم مرتبط با آن اشاره خواهد کرد و با استناد به آیات قرآن کریم، ویژگی­های بصری آن­ها را به بحث خواهد گذاشت.

        فصل سوم از رساله «ارتباط بین قرآن کریم، دنیای نگارگری و ادبیات فارسی» نام دارد و در آن موضوعاتی چون ارتباط قرآن کریم و نگارگری، نقش تخیل و عالم مُثُل در رسیدن به دنیایی معنوی و غیرمادی در نگارگری، نقش واسطه­ای ادبیات فارسی بین قرآن کریم و نگارگری ایران و نقش متن در شناسایی دقیق موجودات غیبی در نگارگری ایران مطرح خواهد شد. فصل چهارم از رساله نیز «فرشتگان در متن و تصاویر شاهنامه طهماسبی» نام دارد و در آن موضوع وضعیت فرشتگان در متن شاهنامه فردوسی و همچنین در تصاویر شاهنامه طهماسبی، به­طور جداگانه مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت.

        در نهایت فصل پنجم از این تحقیق «مطالعه تطبیقی واژه ملک در قرآن کریم و تصویر فرشته در شاهنامه طهماسبی» نام دارد و چند واژه مطرح در متن شاهنامه فردوسی که ارتباط مستقیم با واژه مَلَک در قرآن کریم دارند، مورد نقد تطبیقی با قرآن کریم و تصاویر شاهنامه طهماسبی قرار خواهند گرفت. در اینجا ابتدا هریک از این شش واژه (فرشته، جبرئیل، اسرافیل، هاروت، سروش و پری) به طور جداگانه در متن شاهنامه فردوسی مورد جستجو و مطالعه قرار گرفته و سپس مورد نقد تطبیقی با ابعاد مختلف واژه مَلَک در قرآن کریم قرار خواهند گرفت. پس از این مرحله، در صورت یافته شدن تصویر هرکدام از این شخصیت­ها در شاهنامه طهماسبی، وضعیت بصری آن­ها نیز مورد مطالعه قرار خواهند گرفت، تا در نهایت سیمای کلی وضعیت بصری فرشتگان در این تحقیق مورد تحلیل دقیق قرار گرفته باشد.

    فصل دوم:

    ملائک در قرآن کریم

     

    1-2- واژه «مَلَک» و مشتقات آن در قرآن کریم

     

    1-1-2- مَلَک

     

        سوره انعام (6:8): واژه­ «مَلَک»: «و گفتند: چرا بر او فرشته نازل نمی­شود و چنانچه فرشته بفرستیم کار تمام شود و دیگر لحظه­ای آن­ها مهلت نخواهند یافت».

        سوره انعام(6:50): واژه «مَلَک»: «بگو: من شما را نمی­گویم که گنج­های خدا نزد من است و نه آنکه از غیب (الهی) آگاهم و نمی­گویم که من فرشته­ام، من پیروی نمی­کنم جز آنچه را که به من وحی می­رسد. بگو: آیا کور و بینا (عالم و جاهل) برابرند؟ آیا فکر و اندیشه نمی­کنید؟».

        سوره هود(11:12): واژه «مَلَک»: «مبادا بعض آیاتی را که به تو وحی شده درباره کافران تبلیغ نکنی و دلتنگ شوی که مخالفانت گویند: چرا گنج و مالی ندارد و یا فرشته آسمان همراه او نیست، وظیفه تو تنها نصیحت و اندرز خلق است اما حاکم و نگهبان هرچیز خدا است».

        سوره هود(11:31): واژه «مَلَک»: «من نمی­گویم که خزائن خدا نزد من است و نه مدعیم که از علم غیب حق آگاهم و نه دعوی کنم که فرشته آسمانم و هرگز مؤمنان پاکی را که به چشم شما خوارند نخواهم گفت که آن­ها از جانب خدا هیچ فضیلت بر دیگران ندارند که خدا بر آن­ها داناتر از من است که اگر من مانند شما آن­ها را خوار شمارم از ستمکاران عالم به شمار باشم {بیایم}».

        سوره یوسف(12:31): واژه «مَلَک»: «چون (زلیخا) ملامت زنان مصری را درباره خود شنید، فرستاد و از آن­ها دعوت کرد و مجلسی بیاراست و به احترام هر یک بالش و تکیه­گاهی بگسترد و به دست هر یک کاردی و ترنجی داد و تقاضا نمود که: به مجلس این زنان درآ، چون یوسف را زنان مصری دیدند در جمال او حیران شده و بر حسنش زبان به تکبیر گشودند و دست­ها را به جای ترنج بریدند و گفتند: تبارک الله که این نه آدمی است بلکه فرشته بزرگ (حسن و زیبایی) است».

        سوره فرقان(25:7): واژه «مَلَک»: «و باز گفتند: چرا این رسول غذا تناول می­کند و در بازار راه می­رود و چرا فرشته بر او نازل نمی­شود تا گواه صدق او باشد».

        سوره نجم(53:26): واژه «مَلَک»: «و بسیار ملََک در آسمان­ها هست که شفاعتش سودمند نیست جز به امر خدا و بر آن کس که خدا بخواهد و از او خوشنود باشد».

        سوره حاقّه(69:17): واژه «مَلَک»: «و فرشتگان بر اطراف آسمان باشند و عرش پروردگارت را در آن روز هشت مَلَک برگیرند».

        سوره فجر(89:22): واژه «مَلَک»: «و آن هنگام امر خدا و فرشتگان صف در صف به عرصه محشر آیند».

     

     

    2-1-2- «ملائکه»

     

        سوره بقره(2:30): واژه «مَلائکه»: «به یاد آر آنگاه که پروردگار تو به ملائکه فرمود: من در زمین، خلیفه­ای خواهم گماشت، {ملائکه} گفتند: پروردگارا! آیا کسانی خواهی گماشت که در زمین فساد کنند و خون­ها ریزند و حال آنکه ما خود تو را تسبیح و تقدیس می­کنیم خداوند فرمود: من چیزی می­دانم که شما نمی­دانید».

        سوره بقره(2:31): واژه «مَلائکه»: «و خدای عالم همه اسماء را به آدم تعلیم داد آن­گاه حقایق آن اسماء را در نظر فرشتگان پدید آورد و فرمود: اگر شما در دعوی خود صادقید، اسماء اینان را بیان کنید».

        سوره بقره(2:34): واژه «مَلائکه»: «و چون فرشتگان را فرمان دادیم که بر آدم سجده کنید، همه سجده کردند مگر شیطان که اِبا و تکبر ورزید و از فرقه کافران شد».

        سوره بقره(2:248): واژه «مَلائکه»: «پیغمبرشان بدان گروه گفت که: نشانه شاهی او {طالوت} این است که تابوتی که در آن سکینه خدا و الواح بازمانده از خانواده موسی و هارون است و فرشتگانش به دوش برند برای شما خواهد آورد، که در آن برای شما حجتی است روشن، اگر اهل ایمان باشید».

        سوره بقره(2:161): واژه «مَلائکه»: «آن کسانی که کافر شده و به عقیده کفر مردند، البته بر آن گروه، خدا و همه فرشتگان و مردمان لعن می­فرستند».

        سوره بقره(2:177): واژه «مَلائکه»: «نیکوکاری بدان نیست که روی به جانب مشرق یا مغرب کنید، لیکن نیکوکار کسی است که به خدای عالم و روز قیامت و فرشتگان و کتاب آسمانی و پیغمبران ایمان آرد و دارائی خود را در راه دوستی خدا به خویشان و یتیمان و فقیران و رهگذران و گدایان بدهد و هم در آزاد کردن بندگان صرف کند و نماز به پا دارد و زکات مال به مستحق برساند و با هر که عهد بسته به موقع خود وفا کند و در کارزار و سختی­ها صبور و شکیبا باشد و به وقت رنج و تعب صبر پیشه کند، کسانی که بدین اوصاف آراسته­اند آن­ها به حقیقت، راستگویان عالم و آن­ها پرهیزکارانند».

        سوره بقره(2:210): واژه «مَلائکه»: «آیا کافران انتظار آن دارند که خدا با ملائکه در پرده­های ابر بر آن­ها نازل شود و حکم فرا رسد و به سوی خدا باز گردد همه کارها».

        سوره بقره(2:285): واژه «مَلائکه»: «رسول به آنچه خدا بر او نازل کرد ایمان آورده و مؤمنان نیز همه به خدا و فرشتگان خدا و کتب و پیغمبران خدا ایمان آوردند {و گفتند} ما میان هیچ یک از پیغمبران خدا فرق نگذاریم و همه اظهار کردند که ما فرمان خدا را شنیده و اطاعت کردیم، پروردگارا! ما آمرزش تو را می­خواهیم و می­دانیم که بازگشت همه به سوی تو است».

        سوره آل عمران(3:18): واژه «مَلائکه»: «خدا است {که} به یکتایی خود گواهی دهد که جز ذات اقدس او خدایی نیست و فرشتگان و دانشمندان نیز به یکتایی او گواهند، او نگهبان عدل و درستی است، نیست خدایی جز او که توانا و دانا است».

        سوره آل عمران(3:39): واژه «مَلائکه»: «پس زکریا را فرشتگان ندا کردند هنگامی که در محراب عبادت به نماز ایستاده که: همانا خدا تو را بشارت می­دهد به ولادت یحیی، درحالی که او به نبوت عیسی کلمه خدا گواهی دهد و او خود در راه خدا پیشوا و پارسا و پیغمبر از شایستگان است».

        سوره آل عمران(3:42): واژه «مَلائکه»: «و آنگاه فرشتگان گفتند: ای مریم! همانا خداوند، تو را برگزیده و پاکیزه گردانید و بر زنان جهانیان برتری بخشید».

        سوره آل عمران(3:45): واژه «مَلائکه»: «چون فرشتگان مریم را گفتند که: خدا تو را به کلمه­ای که نامش «مسیح عیسی بن مریم» است بشارت می­دهد که در دنیا و آخرت آبرومند و از مقربان درگاه خدا است».

        سوره آل عمران(3:80): واژه «مَلائکه»: «و هرگز خدا به شما امر نکند که فرشتگان و پیمبران را خدایان خود گیرید، چگونه ممکن است شما را به کفر خواند پس از آنکه به خدای یگانه اسلام آورده باشید».

     

    Comparative study of the word “angel” in the Holy Quran and angel image in  Tahmaspi Shahnameh (epic of kings)

    Some of eminent creatures of God, which are not visible by humans in common situations, are called angels. The Holy Quran has considered the angels in more details than other divine books. To this respect, it is a rich source for cognition of these invisible creatures. The holy Quran has referred to the characteristics, obligations, mission and other names of these spiritual creatures. The term “Malek” has been translated to angel and glad tidings, having an important status in Persian literature. Its name has been entered into the most national poem called Ferdowsi Shahnameh. Converting Shahnameh to precious visual versions and visualizing the face and body of some angels have led to creation of a treatise under the title of “Comparative study of the word “angel” in the Holy Quran and angel image in  Tahmaspi Shahnameh (epic of kings)”. With a descriptive and comparative method and focusing on the verses of the holy Quran about angels, this research has studied and criticized the text of Shahnameh and images of angels in Tahmaspi. Of the results of current study we can refer to achievement of a general and conceivable  picture visual status of angels in the Holy Quran and comparison of this definition with Ferdowsi narration. In spite of all difficulties and complexities in presenting a comprehensive definition of angels in Quran, compatibility of Ferdowsi’s and other writers’ narration about angels with perceptible and visual status of angels in Quran have been analyzed in current thesis.

    Keywords: The holy Quran, Tahmaspi Shahnameh, writing, Malak, angels

  • فهرست و منابع پایان نامه مطالعه تطبیقی واژه ملک در قرآن کریم و تصویر فرشته در شاهنامه طهماسبی

    فهرست:

    فهرست مطالب ..................................................................................................................................................... ه

    فهرست تصاویر .....................................................................................................................

    مقدمه ................................................................................................................................................................... 1

    فصل اول: کلیات پژوهش ................................................................................................................................... 3

    1-1- بیان مسئله .................................................................................................................................................................................... 4

    2-1- روش تحقیق، جامعه آماری و روش نمونه­گیری ................................................................................................................... 4

    3-1- ابزار تحقیق .................................................................................................................................................................................... 5

    4-1- اهداف تحقیق ............................................................................................................................................................................... 5

    5-1- سؤالات تحقیق ............................................................................................................................................................................. 6

    6-1- فرضیات تحقیق ............................................................................................................................................................................ 6

    7-1- توضیحات درباره فصل­بندی رساله ........................................................................................................................................... 7

    فصل دوم: ملائک در قرآن کریم ........................................................................................................................................... 8

    1-2- واژه «مَلَک» و مشتقات آن در قرآن کریم ..................................................................................................................... 9

    1-1-2- ملک ................................................................................................................................................................................. 9

    2-1-2- ملائکه ............................................................................................................................................................................. 11

    3-1-2- ملائکته ........................................................................................................................................................................... 22

    4-1-2- ملکاً ................................................................................................................................................................................. 23

    5-1-2- ملکین ............................................................................................................................................................................. 24

    6-1-2- ملک­الموت ..................................................................................................................................................................... 25

    2-2- واژگان مرتبط با واژه «مَلَک» در قرآن کریم ................................................................................................................ 26

    1-2-2- واژه روح و مشتقات آن ............................................................................................................................................... 26

    2-2-2- روح­القدس ..................................................................................................................................................................... 30

    3-2-2- روح­الأمین ...................................................................................................................................................................... 32

    4-2-2- جبریل ............................................................................................................................................................................ 33

    5-2-2- میکال ............................................................................................................................................................................. 34

    6-2-2- رسول ............................................................................................................................................................................... 35

    3-2- اشارات غیر لفظی به ملائک در قرآن کریم ................................................................................................................. 37

    4-2- ماهیت، وظایف و مشخصات ملائک در قرآن کریم .................................................................................................... 40

    5-2- ویژگی­های بصری ملائک با استناد به قرآن کریم ...................................................................................................... 42

    فصل سوم: ارتباط بین قرآن کریم، دنیای نگارگری و ادبیات فارسی ...........................................................................  47

    1-3- قرآن کریم و نگارگری ایران ............................................................................................................................................ 48

    2-3- نقش تخیل و عالم مُثُل در رسیدن به دنیایی واقعی و درعین حال غیرمادی در نگارگری ...................... 51

    3-3- نقش واسطه­ای ادبیات فارسی بین قرآن کریم و نگارگری ایران .................................................................... 57

    4-3- نقش متن در شناسایی دقیق موجودات ماورائی و فرشتگان در نگارگری ایران .......................................... 61

    فصل چهارم: فرشتگان در متن و تصاویر شاهنامه طهماسبی ......................................................................... 73

    1-4- شاهنامه فردوسی ............................................................................................................................................................... 74

    2-4- فرشتگان در متن شاهنامه فردوسی ............................................................................................................................... 77

    3-4- شاهنامه طهماسبی ............................................................................................................................................................ 86

    4-4- تصویر فرشتگان در شاهنامه طهماسبی ......................................................................................................................... 89

    فصل پنجم: مطالعه تطبیقی واژه ملک در قرآن کریم و تصویر فرشته در شاهنامه طهماسبی ...................... 94

    1-5- فرشته ............................................................................................................................................................................................ 95

    2-5- جبرئیل ....................................................................................................................................................................................... 102

    3-5- اسرافیل ....................................................................................................................................................................................... 103

    4-5- هاروت ......................................................................................................................................................................................... 104

    5-5- سروش ......................................................................................................................................................................................... 105

    6-5- پری .............................................................................................................................................................................................. 110

    7-5- یافته­ها و نتیجه­گیری ......................................................................................................................................................... 113

    منابع و مأخذ ......................................................................................................................................................................... 118

     

    منبع:

    قرآن کریم، ترجمه مهدی الهی قمشه­ای، (1387)، چاپ پنجم، قم: اسوه.

    قرآن کریم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی، (1388)، چاپ سوم، قم: طلایه آفاق.

    قرآن کریم، ترجمه بهاءالدین خرمشاهی، (1379)، چاپ سوم، تهران: دوستان.

    آژند، یعقوب. (1386)، سلطان محمد تبریزی، چاپ اول، تهران: امیرکبیر.

    ابن حسام. (1381)، خاوران نامه: شاهکاری از ادبیات و هنر نقاشی ایران، چاپ اول، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.

    اقبال آشتیانی، عباس. (1384)، تاریخ ایران، چاپ پنجم، تهران: نامک.

    امام علی(ع). (1385)، نهج البلاغه، عبدالمحمد آیتی، چاپ هفدهم، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.

    امام سجاد (ع). (1381)، صحیفه کامله سجادیه، محمد تقی خلجی، چاپ اول، قم: میثم تمار.

    بورکهارت، تیتوس. (1366)، هنر اسلامی:زبان و بیان، مسعود رجب نیا، چاپ اول، تهران: سروش.

    پاکباز، روئین. (1380)، نقاشی ایران از دیرباز تا امروز، چاپ دوم، تهران: زرین و سیمین.

    پاکباز، روئین. (1378)، دائره­المعارف هنر، چاپ دوم، تهران: زرین و سیمین.

    پوپ، آرتور. (1378)، سیر و صور نقاشی ایران، یعقوب آژند، چاپ اول، تهران: مولی.

    پوپ، آرتور و اکرمن، فیلیپس. (1387)، سیری در هنر ایران (از دوران پیش از تاریخ تا امروز)، جلد پنجم (هنر نقاشی، کتاب آرایی و پارچه بافی)، چاپ اول، تهران: علمی و فرهنگی.

    تجویدی، اکبر. (1352)، نقاشی ایران از کهن ترین روزگار تا دوران صفویه، چاپ اول، تهران: اداره کل نگرش وزارت فرهنگ و هنر.

    جامی، عبدالرحمن. (1386)، مثنوی هفت اورنگ، چاپ دوم، تهران: اهورا.

    حافظ، شمس الدین محمد. (1380)، غزلیات، چاپ سوم، تهران: حمیدا.

    دهخدا، علی­اکبر. (1377)، فرهنگ لغت، چاپ دوم از دوره جدید، تهران: دانشگاه تهران.

    زکی محمد حسن. (1384)، چین و هنرهای اسلامی، غلامرضا تهامی، چاپ اول، تهران: فرهنگستان هنر.

    ساوجی، سلمان. (1348)، مثنوی جمشید و خورشید، چاپ اول، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.

    سعدی شیرازی. (1385)، کلیات سعدی، چاپ اول، تهران: هرمس.

    شایگان، داریوش. (1373)، هانری کربن: آفاق تفکر معنوی در اسلام ایرانی، باقر پرهام، چاپ دوم، تهران: فرزان.

    شرو سیمپسون، ماریا. (1382)، شعر و نقاشی ایرانی: حمایت از هنر در ایران، عبدالعلی براتی و فرزاد کیانی، چاپ اول، تهران: نسیم دانش.

    طباطبائی، سید محمد حسین. (1361)، قرآن در اسلام، چاپ سوم، تهران: بنیاد علوم اسلامی.

    عمید، حسن. (1377)، فرهنگ عمید، چاپ دهم، تهران: امیرکبیر.

    فردوسی، ابوالقاسم. (1387)، شاهنامه، چاپ چهارم، تهران: هرمس.

    فضل الله همدانی، رشید الدین. (1386)، جامع التواریخ (تاریخ بنی اسرائیل)، چاپ اول، تهران: میراث مکتوب.

    کربن، هانری. (1377)، تاریخ فلسفه اسلامی، سید جواد طباطبائی، چاپ دوم، تهران: کویر.

    کربن، هانری. (1387)، انسان نورانی در تصوف ایرانی، فرامرز جواهری نیا، چاپ دوم، تهران: آموزگار خرد.

    گودرزی، مرتضی. (1380)، جست و جوی هویت در نقاشی معاصر ایران، چاپ اول، تهران: علمی و فرهنگی.

    مددپور، محمد. (1384)، حکمت انسی و زیبایی شناسی عرفانی هنر اسلامی، چاپ اول، تهران: سوره مهر.

    مولوی، جلال­الدین محمد. (1390)، مثنوی، چاپ سوم، تهران: هرمس.

    نصر، سید حسین. (1375)، هنر و معنویت اسلامی، رحیم قاسمیان، چاپ اول، تهران: دفتر مطالعات دینی هنر.

    نظامی گنجوی، الیاس. (1387)، خمسه، چاپ دوم، تهران: هرمس.

    همدانی، محمد بن محمود. (1375)، عجائب المخلوقات و غرائب الموجودات، چاپ اول، تهران: مرکز.



تحقیق در مورد پایان نامه مطالعه تطبیقی واژه ملک در قرآن کریم و تصویر فرشته در شاهنامه طهماسبی, مقاله در مورد پایان نامه مطالعه تطبیقی واژه ملک در قرآن کریم و تصویر فرشته در شاهنامه طهماسبی, پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه مطالعه تطبیقی واژه ملک در قرآن کریم و تصویر فرشته در شاهنامه طهماسبی, پروپوزال در مورد پایان نامه مطالعه تطبیقی واژه ملک در قرآن کریم و تصویر فرشته در شاهنامه طهماسبی, تز دکترا در مورد پایان نامه مطالعه تطبیقی واژه ملک در قرآن کریم و تصویر فرشته در شاهنامه طهماسبی, تحقیقات دانشجویی درباره پایان نامه مطالعه تطبیقی واژه ملک در قرآن کریم و تصویر فرشته در شاهنامه طهماسبی, مقالات دانشجویی درباره پایان نامه مطالعه تطبیقی واژه ملک در قرآن کریم و تصویر فرشته در شاهنامه طهماسبی, پروژه درباره پایان نامه مطالعه تطبیقی واژه ملک در قرآن کریم و تصویر فرشته در شاهنامه طهماسبی, گزارش سمینار در مورد پایان نامه مطالعه تطبیقی واژه ملک در قرآن کریم و تصویر فرشته در شاهنامه طهماسبی, پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه مطالعه تطبیقی واژه ملک در قرآن کریم و تصویر فرشته در شاهنامه طهماسبی, تحقیق دانش آموزی در مورد پایان نامه مطالعه تطبیقی واژه ملک در قرآن کریم و تصویر فرشته در شاهنامه طهماسبی, مقاله دانش آموزی در مورد پایان نامه مطالعه تطبیقی واژه ملک در قرآن کریم و تصویر فرشته در شاهنامه طهماسبی, رساله دکترا در مورد پایان نامه مطالعه تطبیقی واژه ملک در قرآن کریم و تصویر فرشته در شاهنامه طهماسبی

ثبت سفارش
تعداد
عنوان محصول
بانک دانلود پایان نامه رسا تسیس