پایان نامه مقایسه اثربخشی درمان نوروفیدبک با کاهش استرس مبتنی برحضورذهن در کاهش علائم اضطرابی در بیماران مبتلا به اضطراب اجتماعی

word
92
987 KB
29995
1393
کارشناسی ارشد
قیمت: ۱۱,۹۶۰ تومان
دانلود فایل
  • خلاصه
  • فهرست و منابع
  • خلاصه پایان نامه مقایسه اثربخشی درمان نوروفیدبک با کاهش استرس مبتنی برحضورذهن در کاهش علائم اضطرابی در بیماران مبتلا به اضطراب اجتماعی

    پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی گرایش بالینی

    چکیده:

    هدف:

    اضطراب اجتماعی یک اختلال بسیار ناتوان­کننده است که می­تواند بسیاری از جنبه­های زندگی فرد را مختل کند. در این تحقیق پژوهشگر به دنبال درمان با استفاده از روش­های نوروفیدبک و حضور ذهن به عنوان درمان­های جدید در حوزه روانشناسی می­­باشد.

     

    روش:

    طرح این پژوهش از نوع شبه آزمایشی با پیش آزمون - پس آزمون با دوگروه می­باشد.جامعه پژوهشی در این تحقیق دانشجویان می­باشد که با از روش نمونه­گیری در دسترس و با گمارش تصادفی 20نفر (دختر) به عنوان نمونه انتخاب شدند و به طور تصادفی در دوگروه 10 نفره درمان نوروفیدبک و حضور ذهن قرا گرفتند. روش آماری در این تحقیق استفاده از تحلیل کوواریانس و آزمون t وابسته می­باشد.

     

    یافته­ها:

    یافته­ها نشان می­دهد که نوروفیدبک و حضورذهن بر اضطراب اجتماعی تأثیر معنی­داری داشته و باعث کاهش آن شده است. از آنجایی که در این تحقیق از پرسشنامه لایبوتیز استفاده شده است که دارای دو مؤلفه اضطراب و اجتناب می­باشد، تحلیل آماری نشان می­دهد که درمان نوروفیدبک و کاهش استرس مبتنی بر حضور ذهن در کاهش نشانه­های اضطراب تفاوت معناداری ندارند. ولی در گروه نوروفیدبک کاهش اجتناب بیشتر از گروه حضورذهن بوده است.

     

    کلید واژگان:

    نوروفیدبک - کاهش استرس مبتنی بر حضورذهن - اضطراب اجتماعی.

    مقدمه

    اضطراب اجتماعی[1] یک اختلال بسیار ناتوان‌کننده ‌است که می‌تواند بسیاری از جنبه‌‌های زندگی فرد را مختل کند (هولاندر[2]، سیمون[3]، 2008). ویژگی اصلی هراس اجتماعی ترس آشکار و مستمر از موقعیت‌های اجتماعی که ممکن است موجب شرمندگی شود قرار گرفتن در معرض موقعیت‌های اجتماعی یا عملکردی تقریباً همیشه بلافاصله به بروز واکنش اضطراب منجر می‌شود. اگرچه نوجوانان و بزرگسالان دچار این اختلال، متوجه هستند که ترسشان مفرط و یا غیرمنطقی است ولی این امر ممکن است در مورد کودکان صادق نباشد. در موقعیت‌های اجتماعی یا عملکردی ترس آور (در دید فرد ترس‌آور است) مبتلایان به اختلال اضطراب اجتماعی نگرانی‌هایی در مورد شرمندگی دارند و از این می‌ترسند که دیگران آنها را به عنوان افرادی مضطرب، ناتوان، آشفته یا گیج قلمداد کنند. آنها ممکن است به دلیل نگرانی در مورد اینکه دیگران متوجه لرزش دست‌ها یا صدایشان خواهند شد، از صحبت در جمع بترسند یا ممکن است در زمان گفتگو با دیگران به دلیل ترس از آشکار شدن توانایی بیانی ضعیف‌شان اضطراب شدیدی را احساس کنند. و همچنین احتمال دارد که در موقع غدا خوردن و نوشیدن در جمع به دلیل ترس از تحقیر شدن به خاطر مشاهده لرزش دست‌ها از جانب دیگران اجتناب کنند. مبتلایان به اختلال اضطراب اجتماعی تقریباً همیشه نشانه‌های اضطراب (تپش قلب، رعشه، تعریق، ناراحتی معدی–روده‌ای، اسهال، تنش عضلانی و سرخ شدن) را در موقعیت‌های اجتماعی احساس کنند (انجمن روانپزشکی امریکا[4]، 2000). اضطراب انتظار، پیش‌بین واضح اضطراب اجتماعی می‌باشد و در روابط اجتماعی اختلال ایجاد می‌کند (معانی، 1370). در این پژوهش اثربخشی نوروفیدبک و حضور ذهن مورد بررسی می‌باشد. با توجه به اطلاعاتی که هم اکنون راجع به مغز و فعالیت‌های مشاهده مغز در حال فعالیت وجود دارد، درمانگران در موقعیت‌های درمانی مختلف به طور فزاینده‌ای روی درمان‌های متمرکز بر مغز کار می‌کنند. نوروفیدبک براساس خودتنظیمی الکتروانسفالوگراف می‌باشد (ایرس[5]، 2000) (رانگ و انگ[6]،  هسیل[7]، 2013) و به عنوان وسیله‌ای، امواج مغزی را تغییر می‌دهد و باعث بهبودی عملکرد فرد می‌شود (گریزلیر[8]، تامپسون، ردینگ، براندی، استفرت، 2013). در نوروفیدبک برای کاهش اضطراب باید آموزش آلفا، بتا و تتا نوروفیدبک موردنظر باشد و به افراد آموزش داده شود که با اثرگذاری بر این امواج باعث کاهش اضطراب می‌شود. طول جلسات برای اختلالات مختلف فرق می‌کند، در مورد اضطراب اجتماعی تعداد جلسات 12جلسه می‌باشد و بر روی امواج مغزی خاصی کار می‌شود. در واقع نوروفیدبک این کاربرد را دارد که می‌تواند امواج بیش از حد دامنه را سرکوب و امواج پایین‌تر از دامنه را تقویت نماید در واقع این تغییرات در ارتباط با اختلالات عصبی و روانی می‌باشد. نوروفیدبک باعث می‌شود که مغز انسان روش‌های آرام‌سازی را بیاموزد.

    اثرگذاری نوروفیدبک براساس نوع اختلال به مناطق خاصی از مغز مربوط می‌شود (سریوت[9] وهمکاران، 2002) (استفن بیل، بروور، کیسر، وان وو[10]، 2013). نتایج اولیه در مطالعات حیوانی مبتنی بر تأثیر پسخوراند عصبی بر تغییر امواج مغزی و فعالیت قشری و تأثیر این تغییرات بربهبود عملکرد گربه‌ها، توسط استرمن ویوریکا ورث ارائه شده است (وثوقی فرد، زارعی، علی نظری و کمالی، 1388). اولین مورد درمانی مرد 21 ساله ای با اختلال در منطقه سیتم عصبی مرکزی بوده است که با استفاده از نوروفیدبک باعث بهبود توجه و حافظه شنیداری شده است (بریکوا، تایموفرل، موسولو[11]، 2003). در درمان با نوروفیدبک از الکتروانسفالوگرافی به عنوان مقدمه‌ای برای کار درمان استفاده می شود، به این شکل که ابتدا الگوی امواج مغزی در اختلال مشخص می‌گردد، سپس میزان انحراف امواج از الگوی طبیعی تعیین می‌شود که این کار از طریق الکتروانسفالوگرافی کمی صورت می‌گیرد. الکترانسفالوگرافی کمی از 19 مکان جمجمه‌ای که براساس سیستم 10- 20 مشخص شده، به دست می‌آید و در واقع 19 الکترود بر جمجمه قرار می‌گیرد نوروفیدبک برای تغییر در طیف امواج مغزی طراحی شده است (کوبن[12] و پادالسکی[13]، 2002). نوروفیدبک نوعی رویکرد توانبخشی است و هدف آن بهنجارسازی پایدار رفتار بدون وابستگی مداوم به داروها یا رفتاردرمانی است. نوروفیدبک اساس اختلالات نورولوژیک را می‌پذیرد. نوروفیدبک به دنبال آن است تا به بیماران آموزش دهد که واکنش‌های امواج مغزی خود را نسبت به محرک‌ها بهنجار سازد (مرادی و همکاران، 2011). نوروفیدبک وسیله ای است که شرکت کنندگان می‌توانند بر امواج مغزی کنترل داشته باشند (کریمی، حق شناس، رستمی، 2011) از نوروفیدبک برای درمان مشکلات بالینی از جمله: صرع، اضطراب، افسردگی، بیش‌فعالی همراه با بی‌توجهی، اختلال یادگیری و اختلال سوء مصرف مواد استفاده می‌شود (بریکوا، تایموفرل و موسولو، 2003). نوروفیدبک به عنوان روش درمانی پیچیده درحالی که روشی ایمن و غیرتهاجمی است که باعث رشد و تغییر در سلول‌های مغزی می‌شود. در این روش برای داشتن پروتکل درمانی نوروفیدبک از هر فردی به طور جداگانه الکتروانسفالوگرافی گرفته می­شود (وثوقی و همکاران، 1392).

    حضور ذهن به معنی توجه کردن به طریق خاص، معطوف به هدف، در زمان حال و بدون داوری است. در حضور ذهن فرد می‌آموزد که در هر لحظه از حالت ذهنی خود آگاهی داشته و توجه خود را به شیوه‌های مختلف ذهنی خود متمرکز نماید (امیدی و محمدخانی، 1387). حضور ذهن یعنی تجربه واقعیت محض بدون توضیح (آقاباقری، خانی، عمرانی، فرهمند، 1391). حضور ذهن ابتدا در دانشگاه ماساچوست توسط جان کبات زین به کار گرفته شد و درکلنیک کاهش استرس خود، به شرکت‌کنندگان تمرین آرامش ذهنی همراه با حضور ذهن آموزش می‌داد که به عنوان حضور ذهن مبتنی برکاهش استرس انجامید. در دهه های اخیر شیوه های حضور ذهن مانند حضور ذهن مبتنی بر کاهش استرس و حضور ذهن مبتنی بر شناختی- رفتاری و حضور ذهن مبتنی بر روش رفتاری دیالکتیکی، به عنوان روش‌های درمانی در پزشکی، سلامت روان و تنظیمات سلامت روان مورد استفاده بوده است. در حال حاضر، رایج‌ترین روش آموزش حضور ذهن مبتنی بر کاهش استرس (MBSR)[14] می‌باشد که سابق بر این تحت عنوان برنامه کاهش استرس وتن آرامی شناخته می‌شد. این روش در ساختار طب رفتاری و برای دامنه وسیعی از افراد مبتلا به اختلالات مرتبط با استرس و درد مزمن طراحی شد. روش مذکور به شکل یک برنامه 8 تا 10 هفته‌ای اجرا می‌شود. جلسات به صورت گروهی و هر جلسه به مدت 2 ساعت می‌باشد. شرکت‌کنندگان آموزش می‌بینند تا بر فعالیت‌های خود تمرکز کنند و در هر لحظه از خودآگاه شوند و هرگاه هیجانات، احساسات یا شناخت‌ها پردازش می‌شوند بدون قضاوت مشاهده کنند. زمانی که شرکت­کنندگان در می‌یابند که ذهن در درون افکار، خاطرات یا خیال‌پردازی‌ها سرگردان شده، در صورت امکان و بدون توجه به محتوا و ماهیت آنها، توجه خود را به زمان حال بر می‌گردانند. بنابراین شرکت کنندگان یاد می‌گیرند تا به افکار و احساسات خود توجه کنند، اما به محتوای آن نچسبند. یکی از پیامدهای تمرینات حاضر ذهن این است که افراد درمی یابند، اکثر حس‌ها، افکار و هیجانات دارای نوسان زود گذرند و مانند امواج دریا عبور می‌کنند. حضور ذهن، روشی برای هدایت توجه است که ریشه آن در سنت‌های مراقبه شرق بوده است و به طور فزاینده ای مورد بحث و استفاده بوده است. کبات زین (2003) اشاره می‌کند که حضور ذهن شامل موضع شفقت، علاقه، دوستی، مهربانی می‌باشد (امیدی و محمدخانی، 1387). از نظر تاریخی حضور ذهن تکنیک اصلی مورد استفاده در مراقبه بودایی است که ریشه در آیین مذکور دارد. حضور ذهن باعث تغییر در سیر کارکردی و بالینی ذهنی مراجع و بهبود عملکرد و رابطه می‌شود (یوسفی و سهرابی، 1390). برای قرن‌ها ثابت شده است که حضور ذهن می‌تواند به کاهش درد و رنج و افزایش رفاه منجر شود (چمرکوهی و محمد امینی، 1391).

     

    1-2 بیان مسئله

    هراس اجتماعی از سال 1980، یعنی زمانی که راهنمای تشخیصی و آماری اختلال‌های روانی آمریکا برای اولین بار اختلال اجتماعی را توصیف کرد، رو به تحول و گسترش نهاد (انجمن روانپزشکی آمریکا، 1980) و در جمعیت کلی 3 تا 13 درصد شیوع دارد و مطالعات همه­گیر شناختی و اجتماعی حاکی از آن است که شیوع این اختلال در زنان  بیشتر از مردان است. در این پژوهش آنچه مورد نظر است بررسی اثربخشی نوروفیدبک و حضور ذهن بر اضطراب اجتماعی می­باشد. تحقیقات بسیاری در این مورد انجام شده است و براساس درمان­های مختلفی مورد بررسی بوده است. نتایج اولیه در مطالعات حیوانی مبتنی بر تأثیر پسخوراند عصبی برتغییر امواج مغزی و فعالیت قشری وتاثیر این تغییرات بر بهبود عملکرد گربه‌ها گردید که توسط استرمن و یوریکا ورث ارائه شده است (مرادی و همکاران، 2011).  نوروفیدبک در طی 30 سال گذشته در درمان اختلال اضطراب اجتماعی مورد استفاده قرارگرفته است و باعث بهبودی شده است. نتایج نشان می­دهد که درحدود 80 تا90 درصد این روش باعث درمان اضطراب شده است (کوبن[15] و پادالسکی، 2000). تحقیقات انجام شده نشان می‌دهد که نوروفیدبک باعث آرام سازی در افراد می­شود واز این طریق افراد می‌آموزند که امواج مغز را تغییر و باعث بهبود در عملکرد شود (مارگارات، 2000). براساس درمان نوروفیدبک تحقیقاتی دراین زمینه وجود دارد، تحقیق افسانه مرادی درمورد اثربخشی نوروفیدبک در مورد اضطراب نشان می‌دهد که آموزش آلفا-بتا وآلفا- تتا نوروفیدبک باعث کاهش اضطراب می‌شود (مرادی و همکاران، 2011). تحقیقات (ویلیام، 2010) با تأکید بر اثربخشی آموزش بتا وتتا- آلفا نوروفیدبک در افراد اضطرابی، تحقیق، جی. اچ گریزلیر (2013)، ای. وی بریکوا، کاترین دومچک، (2009)، احمد فرخی و همکاران (1392) و نائنیان (1388) اثربخشی آلفا وآلفا - تتانوروفیدبک را در کاهش اضطراب نشان دادند.

    در حال حاضر رایج ترین روش، آموزش حضور ذهن مبتنی برکاهش استرس می­باشد که سابق براین تحت عنوان برنامه کاهش استرس و اضطراب شناخته می­شد (کبات زین و همکاران، 1990، 1982). حضور ذهن در ساختار طب سنتی و برای دامنه وسیعی از اختلالات مرتبط با استرس طراحی شده است و هر جلسه 2 ساعت طول می‌کشد، از آنجایی که حضور ذهن ریشه در فرهنگ بودیسم دارد کبات زین (2000) پیشنهاد می‌دهد که بهتر است که تمرینات آن مرتبط با فرهنگ باشد. به همین علت پژوهشگران و متخصصان بالینی تمرینات حضور ذهن را در برنامه‌های بهداشت روان مستقل از مذهب و سنت‌های فرهنگی آموزش می‌دهند (کبات زین و همکاران، 1982) مهارت‌های حضور ذهن درحال رشد است و بیش از 240 بیمارستان و کلنیک در ایالت متحده برنامه‌های حضور ذهن را برای کاهش اضطراب ارائه می‌دهند. همچنین آموزش حضور ذهن جزءمحوری درمان دیالکتیکی است، حضور ذهن  برای انواع شرایط مشکل‌زا از جمله اضطراب، عود افسردگی، اختلال خوردن وغیره مؤثر می باشد. تیزدل و همکاران خاطر نشان کردند که آموزش حضور ذهن باعث آگاهی از کلیه رویدادهای شناختی و هیجانی آنگونه که رخ می‌دهد، می‌گردد. از این رو آموزش حضور ذهن می‌تواند بازشناسی اولیه نشانه‌های یک مشکل را ارتقاء بخشد وکاربرد این مهارت به احتمال بسیار در پیشگیری از مشکل می‌تواند مؤثر باشد. لینهان (1993) مطرح می‌سازد که مشاهده بدون قضاوت فرصت شناخت پیامدهای یک رفتار را ممکن می‌سازد (نظیر عصبانی کردن رئیس با تاخیر مکرر خود) این شناخت تغییرات مؤثرتری رابه دنبال خواهد داشت. لینهان (1993) بیان می کند کاهش تکانشوری در رفتارهای ناسازگارانه در زمان حال باعث کنترل توجه می شود. همچنین تحقیقاتی که در ایران توسط کاویانی و همکاران (1384) درمورد اثربخشی حضورذهن در اضطراب، مؤثر بودن این روش را نشان می‌دهد. حضور ذهن همچنین در مورد بیماری‌های قلبی، سرطان، افراد مبتلا به ایدز، فشارخون، افسردگی باعث کاهش اضطراب در این بیماران شده است (امیدی، محمدخانی، 1388). 

    هارتون و همکاران (2003) نشان دادند که با افزایش ذهن آگاهی در پردازش اجتماعی از جنبه‌های گوناگون تعارضات متقابل روان درمانی، تغییراتی حاصل می­شود. آنها دریافتند که میزان آگاهی، خودتنظیمی و بازیابی تعادل نیز با افزایش ذهن آگاهی بهبود می‌یابد. یافته‌های چاین[16] و همکاران (2006) نشان می‌دهد که آگاهی متوجه و هشیارانه و توجه اگاهانه در هنگام تکلیف، به طور معکوس با خطاهای توجه مرتبط هستند وهر چقدر این میزان بیشتر باشد، میزان خطاهای توجه کاهش می‌یابد. دکیسر[17] و همکاران (2008) با مطالعه مهارت های ذهن ٱگاهی و رفتار درون فردی نشان دادند که چهار مولفه از مولفه‌های ذهن ٱگاهی (مشاهده گری، توصیف، عمل همراه با آگاهی و پذیرش بدون قضاوت) با مهارت‌های ذهن آگاهی همبستگی بالا ومثبتی دارند، همچنین این مولفه‌ها با توصیف وتشخیص بهتر احساسات بدنی واضطراب وآشفتگی کمتر همراه هستند. نتایج تحقیقی ولز[18] (1995) سفاگیوا[19] (2004) لاواس [20]وبارسکی (2010) صداقت، محمدی، علیزاده وحسین ایمانی (2011) نشان داده که تکنیک حضور ذهن مبتنی برکاهش استرس در اختلالات اضطرابی موثر بوده است (گل پور چمرکوهی، محمدامینی، 1391). تحقیقات قبلی نشان می‌دهند که نوروفیدبک و حضور ذهن با تأثیرگذاری بر آلفا پیک بر کاهش اضطراب موثر بوده، و منجر به تغییراتی در امواج مغزی شده، همچنین عدم وجود تحقیقات قبلی مبنی بر بررسی تأثیر نوروفیدبک و حضور ذهن مبتنی بر کاهش استرس بر اختلال اضطراب اجتماعی ضرورت انجام این پژوهش را نشان می‌دهد. در این تحقیق، پژوهشگر بر آن است تا بررسی کند که آیا روش‌های درمانی نوروفیدبک و حضور ذهن می‌تواند در بهبود اضطراب اجتماعی موثر واقع شود و اینکه کدام یک از روش‌های درمانی مذکور بیشتر می‌تواند در بهبود این اختلال موثر باشد.

     

     

    [1]. Anixity Disorder

    [2]. Hollander

    [3]. Simeon

    [4]. DSM

    [5]. Eayers

    [6]. Rang wang

    [7]. Hesiel

    [8]. Gruzelier

    [9]. Suryu.ch

    [10]. Staufenbiel Brouwer Keizer Vanwonwe

    [11].  Biriukova Timifeer Mosolov

    [12] .Coben

    [13]  .Padallsky

    [14]. Mindfulness-based stress reduction

    [15].  Coben

    [16]. Chine

    [17]. De Kaiser

    [18]. Volze

    [19]. Cefagiva

    [20]. Lavase

    Abstract

    Background

    Social anxiety is regarded as a debilitating disorder So that it can disturb many aspects of human life.in this study the researcher attempts to find a neurofeedback and mind fullness as methods new therapy in psycology.

    Method

    The research sketch is semi-experimental with pre/post test with two groups. In this study, research population is students of P.N-V which by means of accessible sampling and randomized determination 20 students ( 20 females) were chosen as research sample and randomly divided into 10 group of neuro-feedback and Mindfulness. Statistical method in this research is to apply Co-variance analysis and dependent t-test.

    Results

    The result shows that there is significant relationship between neuro-feedback and Mindfulness on social anxiety. Since, in this study, Libotiz questionnaire has been applied, which has two components, anxiety and avoidance, statistical analysis show there is no significant difference between neuro-feedback therapy and mindfulness based on stress reduction. But, in neuro-feedback group, avoidance reduction is more than mindfulness group.

     

    Key words: Neuro-feedback, Mindfulness-based stress reduction, Social Anxiety.Abstract

    Background

    Social anxiety is regarded as a debilitating disorder So that it can disturb many aspects of human life.in this study the researcher attempts to find a neurofeedback and mind fullness as methods new therapy in psycology.

    Method

    The research sketch is semi-experimental with pre/post test with two groups. In this study, research population is students of P.N-V which by means of accessible sampling and randomized determination 20 students ( 20 females) were chosen as research sample and randomly divided into 10 group of neuro-feedback and Mindfulness. Statistical method in this research is to apply Co-variance analysis and dependent t-test.

    Results

    The result shows that there is significant relationship between neuro-feedback and Mindfulness on social anxiety. Since, in this study, Libotiz questionnaire has been applied, which has two components, anxiety and avoidance, statistical analysis show there is no significant difference between neuro-feedback therapy and mindfulness based on stress reduction. But, in neuro-feedback group, avoidance reduction is more than mindfulness group.

     

    Key words: Neuro-feedback, Mindfulness-based stress reduction, Social Anxiety.Abstract

    Background

    Social anxiety is regarded as a debilitating disorder So that it can disturb many aspects of human life.in this study the researcher attempts to find a neurofeedback and mind fullness as methods new therapy in psycology.

    Method

    The research sketch is semi-experimental with pre/post test with two groups. In this study, research population is students of P.N-V which by means of accessible sampling and randomized determination 20 students ( 20 females) were chosen as research sample and randomly divided into 10 group of neuro-feedback and Mindfulness. Statistical method in this research is to apply Co-variance analysis and dependent t-test.

    Results

    The result shows that there is significant relationship between neuro-feedback and Mindfulness on social anxiety. Since, in this study, Libotiz questionnaire has been applied, which has two components, anxiety and avoidance, statistical analysis show there is no significant difference between neuro-feedback therapy and mindfulness based on stress reduction. But, in neuro-feedback group, avoidance reduction is more than mindfulness group.

     

    Key words: Neuro-feedback, Mindfulness-based stress reduction, Social Anxiety.Abstract

    Background

    Social anxiety is regarded as a debilitating disorder So that it can disturb many aspects of human life.in this study the researcher attempts to find a neurofeedback and mind fullness as methods new therapy in psycology.

    Method

    The research sketch is semi-experimental with pre/post test with two groups. In this study, research population is students of P.N-V which by means of accessible sampling and randomized determination 20 students ( 20 females) were chosen as research sample and randomly divided into 10 group of neuro-feedback and Mindfulness. Statistical method in this research is to apply Co-variance analysis and dependent t-test.

    Results

    The result shows that there is significant relationship between neuro-feedback and Mindfulness on social anxiety. Since, in this study, Libotiz questionnaire has been applied, which has two components, anxiety and avoidance, statistical analysis show there is no significant difference between neuro-feedback therapy and mindfulness based on stress reduction. But, in neuro-feedback group, avoidance reduction is more than mindfulness group.

     

    Key words: Neuro-feedback, Mindfulness-based stress reduction, Social Anxiety.Abstract

    Background

    Social anxiety is regarded as a debilitating disorder So that it can disturb many aspects of human life.in this study the researcher attempts to find a neurofeedback and mind fullness as methods new therapy in psycology.

    Method

    The research sketch is semi-experimental with pre/post test with two groups. In this study, research population is students of P.N-V which by means of accessible sampling and randomized determination 20 students ( 20 females) were chosen as research sample and randomly divided into 10 group of neuro-feedback and Mindfulness. Statistical method in this research is to apply Co-variance analysis and dependent t-test.

    Results

    The result shows that there is significant relationship between neuro-feedback and Mindfulness on social anxiety. Since, in this study, Libotiz questionnaire has been applied, which has two components, anxiety and avoidance, statistical analysis show there is no significant difference between neuro-feedback therapy and mindfulness based on stress reduction. But, in neuro-feedback group, avoidance reduction is more than mindfulness group.

     

    Key words: Neuro-feedback, Mindfulness-based stress reduction, Social Anxiety.Abstract

    Background

    Social anxiety is regarded as a debilitating disorder So that it can disturb many aspects of human life.in this study the researcher attempts to find a neurofeedback and mind fullness as methods new therapy in psycology.

    Method

    The research sketch is semi-experimental with pre/post test with two groups. In this study, research population is students of P.N-V which by means of accessible sampling and randomized determination 20 students ( 20 females) were chosen as research sample and randomly divided into 10 group of neuro-feedback and Mindfulness. Statistical method in this research is to apply Co-variance analysis and dependent t-test.

    Results

    The result shows that there is significant relationship between neuro-feedback and Mindfulness on social anxiety. Since, in this study, Libotiz questionnaire has been applied, which has two components, anxiety and avoidance, statistical analysis show there is no significant difference between neuro-feedback therapy and mindfulness based on stress reduction. But, in neuro-feedback group, avoidance reduction is more than mindfulness group.

     

    Key words: Neuro-feedback, Mindfulness-based stress reduction, Social Anxiety.

  • فهرست و منابع پایان نامه مقایسه اثربخشی درمان نوروفیدبک با کاهش استرس مبتنی برحضورذهن در کاهش علائم اضطرابی در بیماران مبتلا به اضطراب اجتماعی

    فهرست:

    فهرست مطالب

    عنوان                                                                                                        شماره صفحه

    فصل اول (معرفی پژوهش).............................................................................. 10-1

    1-1 مقدمه............................................................................................................... 2

    1-2 بیان مسئله.......................................................................................................... 5

    1-3 اهمیت موضوع................................................................................................... 7

    1-4 اهداف موضوع.................................................................................................. 9

    1-5 سوالات پژوهش................................................................................................ 9

    1-6 متغیرهای اساسی پژوهش..................................................................................... 9

    1-6-1 متغیرهای مستقل............................................................................................. 9

    1-6-2 متغیر وابسته................................................................................................. 10

    فصل دوم (پیشینه پژوهش)............................................................................. 47-11

    2-1 مقدمه............................................................................................................. 12

    2-2 اضطراب......................................................................................................... 12

    2-3 اختلال اضطراب اجتماعی................................................................................. 13

    2-3-1 شاخص..................................................................................................... 14

    2-3-2 ویژگی­ها و اختلال­های همراه........................................................................ 14

    2-3-3 یافته­های آزمایشگاهی.................................................................................. 15

    2-3-4 ویژگی­های خاص....................................................................................... 15

    2-3-5 شیوع......................................................................................................... 15

    2-3-6 دوره یا سیر................................................................................................ 16

    2-3-7 الگوهای خانوادگی..................................................................................... 16

    2-3-8 تشخیص افتراقی.......................................................................................... 17

    2-4 درمان............................................................................................................. 18

    2-4-1 نوروفیدبک................................................................................................ 18

    2-4-2 بررسی ریتم­های مغزی................................................................................. 21

    2-4-3 نحوه الکتروگذاری...................................................................................... 23

    2-4-4 قوانین نامگذاری الکترودها........................................................................... 24

    2-4-5 نحوه ثبت سیگنال از الکترودهای نصب شده.................................................. 25

    2-4-6 نحوه درمان، تعداد جلسات و بیماری­های قابل درمان....................................... 27

    2-4-7 نحوه­ی درمان............................................................................................. 27

    2-4-8 استفاده از نوروفیدبک در کنار سایر درمان­ها.................................................. 28

    2-4-9 برخی بیماری­های قابل درمان با نوروفیدبک................................................... 28

    2-5 حضور ذهن.................................................................................................... 32

    2-5-1 تعریف حضور ذهن..................................................................................... 33

    2-5-2 حضور ذهن و مراقبه.................................................................................... 34

    2-5-3 کاهش  استرس مبتنی بر حضور ذهن............................................................. 34

    2-5-4 مداخلات مبتنی بر حضور ذهن..................................................................... 35

    2-5-5 مکانیسم های دخیل در حضور ذهن............................................................... 39

    2-6 پیشینه پژوهش................................................................................................. 43

    2-6-1 پیشینه پژوهشی نوروفیدبک........................................................................... 43

    2-6-2 پیشینه پژوهشی حضور ذهن.......................................................................... 45

    فصل سوم (روش پژوهش)............................................................................. 56-48

    3-1 خصوصیات کلی طرح پژوهش.......................................................................... 49

    3-2 جامعه آماری................................................................................................... 49

    3-3 نمونه و روش نمونه گیری................................................................................. 49

    3-4 ابزارهای گردآوری اطلاعات............................................................................. 49

    3-4-1 پرسشنامه شخصیتی چندوجهی مینه­سوتا......................................................... 49

    3-4-2 اضطراب اجتماعی لایبوتیز............................................................................ 50

    3-5 اعمال پروتکل روش های درمانگری................................................................... 50

    3-5-1 درمانگری نوروفیدبک................................................................................. 50

    3-5-2 کاهش استرس مبتنی بر حضورذهن............................................................... 51

    3-6 شیوه اجرای پژوهش......................................................................................... 56

    3-7 شیوه تحلیل آماری........................................................................................... 56

    فصل چهارم (تجزیه و تحلیل)........................................................................ 67-57

    4-1 مقدمه............................................................................................................. 58

    4-2 شاخص­های توصیفی....................................................................................... 59

    4-3 آزمون سوالات پژوهش.................................................................................... 61

    فصل پنجم (نتیجه­گیری و پیشنهادات)........................................................... 74-68

    5-1 مقدمه............................................................................................................. 69

    5-2 بحث و نتیجه­گیری........................................................................................... 69

    5-3 محدودیت­ها................................................................................................... 74

    5-4 پیشنهادها........................................................................................................ 74

    منابع................................................................................................................ 82-75

    منابع فارسی............................................................................................................ 76

    منابع لاتین.............................................................................................................. 77

     

    منبع:

    منابع فارسی:

    - آقاباقری، حامد. محمدخانی، پروانه. عمرانی، سمیرا. فرهمند، وحید. (1391)، اثربخشی گروه درمانی‌شناختی مبتنی بر حضورذهن برافزایش ذهنی و امید بیماران ام اس. فصلنامه روانشناسی بالینی، 4 (1): 31-23.

    - امیدی، عبداله؛ محمدخانی، پروانه. (1387)، آموزش حضور ذهن به عنوان یک مداخله بالینی: مروری، مفهومی و تجربی. فصلنامه سلامت روان، 1 (1): 14-9.

    - امیدی، عبداله؛ محمدخانی، پروانه؛ دولتشاهی، بهروز؛ پورشهباز، عباس. (1388)، اثربخشی درمان ترکیبی حضورذهن مبتنی بردرمان شناختی و درمان رفتاری - شناختی برکاهش تعمیم­پذیری بیش از حد حافظه روانپزشکی بیماران مبتلا به افسردگی اساسی. فصلنامه تحقیقات علوم رفتاری دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی اصفهان، 14 (2): 117-107.

    - اناری، آسیه؛ شفیعی­تبار، مهدیه؛ پوراعتماد، حمیدرضا. (1390)، مقایسه اختلال اضطراب اجتماعی وکمرویی درمردان معتاد و غیرمعتاد. فصلنامه اعتیادپژوهی،  5 (17): 20-7.

    - بروند، فرانک. (1377)، فرهنگ توصیفی اصطلاحات روانشناسی. (مترجمان: مهشید یاسایی و فرزانه طاهری)، تهران: انتشارات قیام.

    - پورافکاری، نصرت اله. (1373). فرهنگ جامع روانشناسی- روانپزشکی، جلد دوم، تهران: چاپ نوبهار.

    - قلی­زاده، زلیخا؛ بابا پور خیرالدین، جلیل؛ رستمی، رضا؛ بیرامی، منصور؛ پورشریفی، حمید. (1389). اثربخشی نورفیدبک بر عملکردهای شناختی. پایان نامه دکترای اعصاب شناختی. دانشگاه تبریز.

    - عبداللهی، نرمین؛ قلی زاده، زلیخا؛ آراسته، مدبر. (1392). اثربخشی درمان ترکیبی­شناسی رفتاری و دارو در مقایسه با درمان ترکیبی نوروفیدبک و دارو در کاهش علائم اضطرابی در بیماران مبتلا به اختلال اضطراب تعمیم یافته. پایان نامه کارشناسی ارشد روان­شناسی بالینی، دانشگاه کردستان.

    - کنرلی، هلن. (1384). اختلالات اضطرابی. (مترجم: سیروس مبینی). تهران: انتشارات رشد.

    - گل­پور چمرکوهی، رضا؛ محمدامینی، زهرا. (1391). اثربخشی کاهش استرس مبتنی بر حضورذهن بر بهبود ذهن آگاهی و افزایش ابراز وجود در دانش­آموزان مبتلا به اضطراب امتحان، مجله روانشناسی مدرسه پاییز 1391. 1 (3): 100-82 .

    - معانی، ایرج. (1370). اضطراب، تهران: چاپ پژمان.

    - وثوقی­فرد، فاطمه؛ علیزاده زارعی، مهدی؛ نظری، محمدعلی؛ کمالی، محمد. (1392). تأثیر نوروفیدبک و نوروفیدبک به همراه کاردرمانی مبتنی بر توانبخشی شناختی بر عملکردهای اجرایی کودکان اوتیستیک. مجله علمی پژوهشی توان­بخشی نوین، مجله علمی –پژوهشی توانبخشی نوین، 7 (2):  35-28.

    - یوسفی، ناصر؛ سهرابی، احمد. (1390). مقایسه اثربخشی رویکردهای خانواده درمانی مبتنی بر حضور ذهن و فراشناخت برکیفیت روابط زناشویی در مراجعان در آستانه طلاق. فصلنامه مشاوره و روان­درمانی خانواده، 1 (2): 211-192.

    - نائنیان، محمدرضا؛ باباپورخیرالدین، جلیل؛ شیری، محمدرضا؛ رستمی، رضا. (1388). تأثیر آموزش نوروفیدبک بر کاهش نشانه­های اضطراب فراگیر وکیفیت زندگی بیماران. پژوهش­های نوین روانشناختی (روانشناسی دانشگاه تبریز). 4 (15): 202-176.

     

    منابع لاتین :

    - Allanson. J., Mariani. J. (2000). Mind over virtal matter using neurofeedback rtiating. Lancaster of university.

    - Appel, J., & Appel, D. K. (2009). Mindfulness: Implications for Subestance Abuseand Addiction. International Journal of Mental Health and Addiction, 7, 506-512.

    - Arch, J. J., & Craske, M. G. (2010). Laboratory stressors in clinically anxious and non anxious individuals: The moderating role of mindfulness. Behaviour Research and Therapy, 48, 495-505.

    - Arriendel, W. A. (1991). correlative of assertiveness in Normal and clinical sample,A.Multidimen sional Approach. Behviorresearch andTherapy, 12, 153-182.

    - Bhat. P. (2010).Efficacy of alfa EEG Wave biofeedback in the  management of anixity .indusatria psychiarty research  journal .9(2):111-4.

    - Benson, H. (1975). The relation response.   

    - Bishop, S. R. & etal (2004). Mindfulness: Aproposed operational definition.

    - Bogels, M., & Monsell, W. (2004). Attenthion Process in the Maintenance and Treatment  of Social Phobia: hyper vigilance avoidance and self- focused attention. Clinical Psychology Review.

    - Borcoves, T. D., & Lyonfields, J. D. (1997). Worry: Thought suppression of emotional processing INH W. Krohome Cotfingen (E.D). Attention & Avoidance Newyork: Hgrefeand haber publisher.

    - Brown, K., & Riyan, R. (2003). The benefits of being present: Mindfulness: Theorical foundatios and evidence for its salutrary effects.

    - Barzegary. L, Yaghubi. H, Rostami.R, (2011). The effect of QEEG – gudided neurofeedback treatment in decreasing of ocd, Tehran. Procedia – social and bchavioral science 30 – 2659 – 2662.

    - Biriukova. E. V, TimofeerL. V, Mosolov. S. N. (2003). Clinical and neutopysiologicalafficay of neurofedback. Moscow.

    - Barzegary. L, Yaghubi. H,  Rostami. R. .(2011). The Effect  of  QEEG_ gudidedneurofeedback treatment in decreasing of ocd ,Tehran. procedia_social and bchavioral science 30_2659_2662.

    - Biriukova. E. V, Timofeer, L. V, Mosolov. S. N. (2003). Clinical and neutopysiologicalafficay of neurofedback. moscow.

    - Biviukova, E. V, Timofeer, V, and Mosolov,S. N,(2005) .clinical and Neurophysiologic Efficacy OF Neuro feedback in the combined therapy of Anxiety Disorders Resistant to psychophavmacotherapy .European Neuro  psychology ,15(2):162-163.

    - Brown, K. W., & Ryan, R. M. (2003). The Benefits of being present: Mindfulness & itsrolein psychologicol well- being. Jornal of personality & Social psychology, 84, 822-848.

    - Brown, K. W., Ryan, R. M., & Creswell, J. D. (2007). Mindfulness: Theorical foundation and evidence for is salutary effects. Psychological Inquiry, 18, 211-237.

    - Chen, H., Wang, Qiuhu, Chen, & Xinyin. (2001). School achievement and Social behaviors: A cross- lagged regression analysis. . Acta Psychologica Sincia, 33(6), 532-536.

    - Claxton, G. (2006). Mindfulness, Learning and the brain. journal of Rational- Emotive & Cognitive - Behavior Therapy, 23, 301-314.

    - Cown, D. M., Reibel, D., & Micozzi, M. C. (2010). Theaching Mindfulness: A Practical Guide for clinicians and Educators. New york Springer.

    - C.scott. W, Kaiser. D, Othmer. S, Sideroff. S. (2005). Effects of an ee g biofeedback protocol American.

    - Coben. R, Padalsky. I, (2002) Assessment _guided nerofeedback  for autistic disorder.

    - Christopher A. Fisher ,M. A. (2010) .Anxiety Depression , and SLEEP. DisorDers : their Rela Relation ship and ReDrction with Neurotherapy . university of North texas .

    - Carolyn . y. CH RISTOPHER , go( 2004). Evidence. 13ased practice in biofeed back and neurofeedback .

    - Scott. C. W, Kaiser. D ,othmer.S , sideroff. S. (2005). Effects of on ee g biofeedback protocol American.

    - Coben. R , Padalsky. I, (2002). Assessment – guided nerofeedback for autistic disorder Clinical psychology science & practice .11(3), 230-24.

    - Demose, J. (2005) .Getting started with neurofeed back .Newyork: w.w.Norton and company .

    - E. ayers.M, (2000) neuropatways EEG imaging, Beverly Hills, California.

    - Egner. T. B, Gruzelier J. H. (2003) .Ecological validity of neuro feed back: modulation of slow wave EEG enhances musical performance. NeuroReport 14: 122- 1224. Dio : 70-109 / 000017756-200307010.

    - E.ayers. M, (2000) neuropatways EEG imaging  ,Beverly hills, california.

    - Egner, T., Zechb, T., and Grozeliev , J.(2004) . The effect of neurofeed back training on the spectrul topography of the electroence phalogram. Clinical Neurophysiology , 175(30) , 2452-2460.

    - Fisher. (2006). The efficacy of psychological treatments for generalized anxiety disorder. In G. Psychological disorders: the orysassessment and treatment (pp.359-377) .Newyourk: jonn wiley and sons.

    - Fletcher, L., & Hyes, S. C. (2006). Relutional frame theory, acceptance and commitment therapy, and a functional analitic definition of mindfulness. Journal of Rational - Emotive & Cognitive - BehaviorTherapy, 23, 315-336.

    - German, C. K., Sigel, R. D., & Fultion, P. (2005). Mindfulness and Psychotherapy. New york: The Guilford Presl.

    - Goldenberg, D. L., Kaplan, K. H., Nadeau, M.G & et al (1994). A Controlled study of a stress- reduction, cognitive-behavioral treatment program in fibromyalgia.Journal of Muscuskeletal pain, 2, 53-66.                   

    - Zeliev, G, W., Egner,T. Vernon, D. (2006). Validating the efficacy of neuro feed back for optimizing per for mance . 156, pp.421-431.

    - Gvuzelive , J.H.and Egnev ,T,(2004) physiological self 0 regulation :n bio feed back and neuro feed back , oxford university press ,pp.197-219.

    - Gruzelier. J. H,  Thompson.t  , redding.E , randy. Rsteffert. T. (2013). Department of psychology university of Landon international journal of psychophysiology.  Intpsy_10653:no of page 7.

    - Grossman, P., & etal. (2004). Mindfulness Based Stress Reduction and health benefits: A meta- analysis Journal of Psychosomatic Research, 57, 35-43.

    - Gunderson, J. G., & Hoffman, P. D. (2005). Understanding and Treating Borderline Personality Disorder: 4 Guide for Professionals and Familyies: WashingtoneDC. American Psychiateric Pablishing Inc.

    - Hayes, S. C. (2004). Acceptace and commitment therapy and the new behavior therapies. In S. C. Hayes,V.M. Follette, & M. M. Line han, Mindfulness and acceptance expanding the cognitive- behavioral traditional. New york: The Guilford Press.

    - Hayes, S. C., & Shenck, C. (2004). Operationalizing mindfulness without unnecessary attachments. Clinical Psychology:Sience and pratice, 11, 249-254.

    - Hsu, S. H., Grow, J., & Marlatt, A. G. (2008). Mindfulness and Addiction. In M Galanter, L A Kaskutas, & D Lagressa (Eds), Recent Developments in Alcohlism: Research on Alcoholism Anongmous and Spirituality in Addiction Recovery New york Springer, 229-250.

    - Hollander. E, Simeon. D, (2008). “Textbook of chirtry, anixtydisorder”. America, psychiatric, publishing, Inc.

    - Havdt, J. V. Kamiya, J. (1978). Anxiety change through electroencephalographic alpha feed back seen only in high alpha subjects. 201: 79-87.

    - Heimbery, R.G. (2002). Congitiv-e—behavioral therapy for social anxiety disorder. Curvent status and future dirictions. Society of Biological psychiatry, 7:707-108.

    - Hammond, D. (2005a). Neure Feed back treatment of depression and anxiety .journal of Adult Development .12(2/3), 131-1377.

    - Hammond, D. (2077). What is neure feed back: an uplate.joornal of weore therax, 15(7) 1305-336.

    - Hammond, D.c. (2004) .treatment of the obsessional subtype of obsessive compulsive disorder with neuro feed back .Biofeedback, 32, 2-12.

    - Hammond, D. And Kivk, z. (2007) .negative effects and the need for standards of practice in neurofeed back. Biofeed back, 35 (4), 139-145.

    - Hammond, D. (2005-6). Neuro Feed back with anxiety and affective disorders. Child and A adolescent psychiatric clinics of North nmerica, 14.105-123.

    - Hollander .E; Simeon.D, (2008). Textbook of chirtry, anixtydisorder". America, psychiatric, publishing, inc

    - K. miles. R, J. R. G, Olive. J, (2002). Graphical neufeedback  newengland. 03824.

    - Kabatzinn, J., Massion, M.  D., Kristeller, J., Peterson, L.G., Fletcher. K.  E., Pbert, L., et al. (1992).Effectiveness of a meditation-based stress reductionprogram in the treatment of anxiety disorders.American Journal of Relationship Enhanceme.

    - Karimi. M,   Haghshenas. S, Rostami. R, (2011). Neurofeedback and autism speactrum. Tehran. Procedis social and behavioral sviences, 30(2011) 1472_1475.

    - Kaisev, D.A.and Othmev, S. (2000). Effect of neurofeed back on variables of attention in a large multicentrtrial, journal of neuro therapy, 4(7): 5-25.

    - Kennerley, H. (1995). Managing anxiety: Atraining manual. (Znd. Ed.) Oxford medical publications .

    - K. Miles. R, J.r.G, olive.J , (2002). Graphical neufeedback, Newengland. 03824.

    - Kabat-Zinn , J. , Massion , M.  D., Kristeller, J., Peterson, L. G., Fletcher.  K. E. Pbert, L, .etal. (1992). Effectiveness of a meditation-based stress reductionprogram in the treatment of anxiety disorders.American Journal of Relationship Enhanceme.

    - Karimi, M ,  haghshenas, S  ,  rostami. R ,  (2011). Neurofeedback and autism speactrum. Tehrn.Procedis social and behavioral sviences 30(2011) 1472-1475.

    - Kabat-Zinn, J. (2003). Mindfulness-based interventions in context: past, present,and fature. Clinical Psychology:Sience and pratice 10, 149-156.

    - Lazarus, S&S. Fulkman (1984), Stress Appriasal and Coping, NewYork. Springer.

    - Lee, J., Semple, R. J., Rosa, D., & Miller, L. (2008). Midfulness- based Cognitive Therapy for children: Results of a Pilot Study Journalof Cognitive Psychotherapy: An International Quarterly 22, 15-28.

    - Longer, E. J., & Moldoveanu, M. (2000). The Construct of Mindfulness. Journal of Social Issues, 56(1-9).

    - Longer, E. J., & Moldoveanu, M. (2000). Mindfulness research and The future. Journal of Social Issues 56, 129-139.-

    - Lecomte, G. Juhel , J.(2011) The Effects of weuro feed back . Training on nemery per for mance in Elderity subjects. Scientific race arch.

    - Moradi.A, Pouladi.F, Pishva.N  ,  Rezaei.B  , torshabi.  M, alammehrjerdi . Z. (2011).Treatment of anixity disorder with neurofeedback. Tehran. Procedia– social and behavioral sciencese (2011) 103-107.

    -Moore , N. ( 2000) .Areview of EEG biofeedback treatment of anoxiety disorders . clinical Electroencephologuphy , 31(7), 7-6.

    -Moore,N.(2005). The neure feeback of anxiety disorders . jornal of Adult Development , 12(2/3): 747-154.

    - Moradi , A,pouladi , F, and Pishva, N. (2077). Treatment of anxiety disorder with neurofeed back : lase study . social and Behavioral screnes , 30 (5): 703-707.

    - Moradi. A  ,pouladi. F  ,pishva.N  ,  Rezaei.B  ,  torshabi. M, Alammehrjerdi. Z, (2011). Treatment of anixity disorder with neurofeedback. Tehran. Procedia -social and behavioral sciencese (2011)103_107.

    - Miller, A. L., Ratus, J. H., & Linehan, M. (2007). Dialectical Behavior Therpy with Suicidal Adolescents. New york: The Guilford Press. K. (2003). Neurofeedback in psychological practice.profestional psychology. Reserch and practice , 6 (34)، .652_656.

    - Noyes, R., & Saric, R. H. (1998). The Anxity Disorders Combridge: CombridgeUniversity Press.

    - Persell, L. P & Berwick, P. T. (1947). The effect of assertiveness training on self consept & anxiety. Archive of General Psychology, 31, 45-54.

    - Rang wang.J ,Hsiel. s (2013). Clinical neurophysiology, neurofeedback for working memory, cognitive electrophysiology, kurg, university Taiwan.

    - Raymonda J , Varneya G. Parkinsonb A.L.,. Gruzelier.J.H. (2005). The effects of alpha/theta neurofeedback on personality and mood. Cognitive Brain Research 23, 287– 292

    - Staufenbiel, S.M., Brouwer, A.  M ,  Keizer.  A.  W, vanwouwe, N.C., (2013). Biologycalpsychology, Journal no page ,united states. Biopsy-6750: no of page 12.

    - Suryu. Ch, Heen. M, Cheolna.Y.J, Soohan. Y, Heekim. K ,Woonpark . P, (2002). Aportableneurofeedback system and eegmetode.repablic of korea.

    - Sterman, M. B. (2000). Basic Concepts and Clinical Findings in the Treatment of
    Seizure Disorders with EEG Operant Conditioning. Clinical
    Electroencephalography, 31(1), 45-55. 

    - Staufenbiel,S.M., Brouwer, A. M , Keizer. A. W ,vanwouwe ,N. C., (2013). Biologycal psychology, journal no page ,united states. biopsy_6750:no of  page 12.

    - Suryu.ch,   heen. m  ,cheolna.Y.J  ,soohan.Y  ,heekim.K   ,woonpark . P, (2002). Aportableneurofeedback system and eegmetode.repablic of Korea.

    - Vanathy, s. Sharma. p. and kumar . k. (1998) the efficacy of alpha and theta neuro feed back in treat ment of generalized unxiety disorder. Indian journal of clinical psychology, 25(2), 136-143.

    - Vernon .D. J.(2005). Can Neurofeedback training enhance performance: an evaluation of the evidence with implications for future versearch. 30.347-364.

    - Venneman ,J. A. (1997). Effects of therapy and EEGbiofeed back on brainwave synchotey medical psychotherapy . 4, 67-70.

     



تحقیق در مورد پایان نامه مقایسه اثربخشی درمان نوروفیدبک با کاهش استرس مبتنی برحضورذهن در کاهش علائم اضطرابی در بیماران مبتلا به اضطراب اجتماعی, مقاله در مورد پایان نامه مقایسه اثربخشی درمان نوروفیدبک با کاهش استرس مبتنی برحضورذهن در کاهش علائم اضطرابی در بیماران مبتلا به اضطراب اجتماعی, پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه مقایسه اثربخشی درمان نوروفیدبک با کاهش استرس مبتنی برحضورذهن در کاهش علائم اضطرابی در بیماران مبتلا به اضطراب اجتماعی, پروپوزال در مورد پایان نامه مقایسه اثربخشی درمان نوروفیدبک با کاهش استرس مبتنی برحضورذهن در کاهش علائم اضطرابی در بیماران مبتلا به اضطراب اجتماعی, تز دکترا در مورد پایان نامه مقایسه اثربخشی درمان نوروفیدبک با کاهش استرس مبتنی برحضورذهن در کاهش علائم اضطرابی در بیماران مبتلا به اضطراب اجتماعی, تحقیقات دانشجویی درباره پایان نامه مقایسه اثربخشی درمان نوروفیدبک با کاهش استرس مبتنی برحضورذهن در کاهش علائم اضطرابی در بیماران مبتلا به اضطراب اجتماعی, مقالات دانشجویی درباره پایان نامه مقایسه اثربخشی درمان نوروفیدبک با کاهش استرس مبتنی برحضورذهن در کاهش علائم اضطرابی در بیماران مبتلا به اضطراب اجتماعی, پروژه درباره پایان نامه مقایسه اثربخشی درمان نوروفیدبک با کاهش استرس مبتنی برحضورذهن در کاهش علائم اضطرابی در بیماران مبتلا به اضطراب اجتماعی, گزارش سمینار در مورد پایان نامه مقایسه اثربخشی درمان نوروفیدبک با کاهش استرس مبتنی برحضورذهن در کاهش علائم اضطرابی در بیماران مبتلا به اضطراب اجتماعی, پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه مقایسه اثربخشی درمان نوروفیدبک با کاهش استرس مبتنی برحضورذهن در کاهش علائم اضطرابی در بیماران مبتلا به اضطراب اجتماعی, تحقیق دانش آموزی در مورد پایان نامه مقایسه اثربخشی درمان نوروفیدبک با کاهش استرس مبتنی برحضورذهن در کاهش علائم اضطرابی در بیماران مبتلا به اضطراب اجتماعی, مقاله دانش آموزی در مورد پایان نامه مقایسه اثربخشی درمان نوروفیدبک با کاهش استرس مبتنی برحضورذهن در کاهش علائم اضطرابی در بیماران مبتلا به اضطراب اجتماعی, رساله دکترا در مورد پایان نامه مقایسه اثربخشی درمان نوروفیدبک با کاهش استرس مبتنی برحضورذهن در کاهش علائم اضطرابی در بیماران مبتلا به اضطراب اجتماعی

ثبت سفارش
تعداد
عنوان محصول
بانک دانلود پایان نامه رسا تسیس