پایان نامه طراحی فضاهای چند عملکردی شهری بر اساس معماری ایرانی-اسلامی (مطالعه موردی ایستگاه مترو ارم سبز )

مشخص نشده
174
8 MB
29521
مشخص نشده
مشخص نشده
قیمت: ۱۷,۴۰۰ تومان
دانلود فایل
  • خلاصه
  • فهرست و منابع
  • خلاصه پایان نامه طراحی فضاهای چند عملکردی شهری بر اساس معماری ایرانی-اسلامی (مطالعه موردی ایستگاه مترو ارم سبز )

    پایان نامه (یا رساله) برای دریافت درجه کارشناسی ارشد.

    در رشته معماری گرایش معماری

    بهمن 93

    چکیده :     

    از آنجایی که ایجاد فضاهای چند منظوره و چند عملکردی در  فضاهای شهری جنبه جدید و نو در جامعه ایجاد کرده است می توان این گونه فضاها را در مکان های عمومی مانند مترو ها هم ایجاد کرد . توسعه و تحول صنعت حمل و نقل ریلی درون و برون شهری مستلزم شناخت واقعی از تمام ظریفیت ها و پتانسیل های بالقوه می باشد . اگر چه بخش حمل و نقل ، بحثی خدماتی به شمار می آید لکن به دلیل اهمیت بنیادی آن ، فعالیتی زیر بنایی محسوب گردیده و در صورت عدم توجه کافی به آن سایر بخش ها نیز دچار عقب ماندگی خواهد شد . رشد و گسترش صنعت حمل و نقل ریلی و وجود مزیت های نسبی فرآوان آن نسبت به سایر روشهای عمومی حمل و نقل بیش از هر زمان دیگری مشاهده می گردد . با پیشرفت تکنولوژی قطارهای شهری در حال تغییر و تحول بوده و وظیفه حمل و نقل مسافران در اغلب شهرهای مهم دنیا را به عهده گرفته است . بر اساس آمارها ، همواره تقاضا در این بخش فزآینده است و با توجه به مزیت های ذاتی و منحصر به فرد حمل و نقل ریلی شدن تکنولوژی ساخت قطعات ، وجود سیستم های موثر در زمینه نگهداری ، تامین انرژی ، علائم و ارتباطات و تجهیزات ، مستلزم حمایت همه جانبه می باشد . امروزه ایستگاهها بصورت یک مرکز مهم شهری در آمده اند ، جایی که قابل مکث کردن ، معاشرت کردن ، خرید مایحتاج منزل و همچنین استفاده از تسهیلات متنوع می باشد . همچنین مترو ها به عنوان فضاهایی مد نظر قرار می گیرند که می توان در مواقع بحرانی نیز از آنها استفاده کرد .  همچنین به مترو به عنوان فضایی چند عملکردی نگاه  می شود .تا بتواند در شرایط ویژه استفاده های خاص را نیز پاسخگو باشد .

    کلمات کلیدی :

    مترو ، حمل و نقل ، انعطاف پذیر ، چند عملکردی ، فضای شهری 

    کلیات

    مقدمه:

    از سالیان دور  در ایران باستان شاهد هنر آفرینی معمارانی بودیم که به جهت فراهم آوردن رفاه و آسایش فرد ساکن در فضا به توجه و اهمیت دادن کوچکترین نیازهای وی پرداخته و خلاقیت های شگفت انگیزی را ارئه کردند. که این مهم تنها به دلیل فرهنگ غنی ایرانیان است. فرهنگی که بیانگر اهمیت فرد و خانواده در اجتماع می باشد. چنانچه به نیازهای خانواده ( کوچکترین واحد ساختاری جامعه ) پاسخ داده شود و سلامت روحی ایشان تامین گردد، سلامت اجتماع نیز تامین خواهد شد. پاسخگویی به نیازهای خانواده مستلزم ایجاد فضاهای مورد نیاز آنان است. چه بسا هنرمندان و معماران ایرانی که به طول سالیان دراز به خلق این گونه فضاها پرداختند. بنابراین فرایند طراحی، در معماری اصیل اسلامی ایرانی از نیاز آغاز شده و به فرم خاتمه می یابد. (شکل 1 )  و این فرایند نمادی از تبعیت انسان از طبیعت می باشد.

    (تصاویر و نمودار ها در فایل اصلی قابل مشاهده است)

    معماری اصیل اسلامی- ایرانی در طول سالیان متمادی با تکیه به مولفه هایی چون فرهنگ و اقلیم، نیازهای انسانی ساکنین را پیش بینی کرده و به شکل هنرمندانه ای آنها را دستمایه شکل گیری فضای بیرونی و اندرونی در معماری اصیل خانه های ایرانی اشاره داشت به نظر می رسد اینگونه فضاها جهت رفع برخی نیازهای فرهنگی شکل گرفته اند.

    استاد پیر نیا تحقیقات گسترده ای در خصوص اهمیت و نقش فرهنگ در معماری اصیل اسلمی – ایرانی داشته است که به طرح نظریات نوینی درباره معماری ایرانی انجامید که جملگی در تالیفات متعدد وی منعکس است.

    اصول چهارگانه هنرهای ایرانی- اسلامی از جمله معروف ترین نظریات اوست که به زعم وی ملاکی " اسلامی" بودن هنر به شمار می رود. این چهار اصل که پیرنیا، به تبع تخصص خود، کاربدرد آنها را بیشتر در بخش معماری مورد توجه قرار داده است، عبارتند از: مردم واری یا مردم داری که همان رعایت مقیاس های انسانی به شکل مطلوب و بر اساس رفع نیازهای انسانی است. "خودبسندگی"، به مفهوم حداکثر استفاده از امکانات در دسترس و مصالح "بوم آورد" ، برای نمونه مسجد بسیار کهن "فهرج" در استان یزد، پرهیز از بیهودگی، به معنای دوری از افزوده های غیر ضروری ( به زعم وی، در معماری سلامی، حتی مواد و مصالح تزئینی نیز با هدف تزئین مورد استفاده قرار نگرفته است)، درونگرایی که بیش از سه اصل دیگر، تاثیرات مذهب را نمایان می سازد. به گفته وی ، " درون گرایی و کشش معماران ایرانی به سوی حیاطها و پادیاوها( جایگاه شستشو )و گودال، باغچه ها و هشتیها  و کلاه فرنگی ها که شبستان ها و نهانخانه های عشرت را گرداگرد خود گرفته و محیط های دلکش و خودمانی بوجود آورده، از دیرباز جزو منطق معماری ایران بوده است." باغها نیز از این امر تبعیت کرده و معمولا دور تا دور آن با دیوار محصور بوده است."

    چهار اصل فوق را، اصل دیگری تکمیل می کند که به زعم پیرنیا، مختص معماری ایرانی- اسلامی است. این اصل که وی آن را " نیارش و پیمون" می نامید، معماری ایرانی را  در هر سه مرحله اساسی معماری یعنی طرح و محاسبه و اجرا، به بهترین نحو یاری می کرد. نیارش به معنای عوامل نگهدارنده بنا، عبارت است از "مجوعه امور محاسباتی و استاتیکی به انضمام مصالح شناسی و استفاده از مناسبترین و کمترین مصالح". پیمون ضوابطی است که به منظور تعیین و حفظ تناسب بین اجزای بنا رعایت می شد.. "پیروی از پیمون ، هر گونه نگرانی معمار را درباره نازیبایی یا نااستواری ساختمان از میان می برده است."

    یکی دیگر از عناصر معماری اصیل ایرانی که بر اساس نیازهای اقلیمی شکل گرفته، طاقهای قوسی و گنبدی می باشد. از جمله خصوصیات اقلیمی طاق های قوسی و گنبدی در مناطق گرم و خشک این است که ارتفاع اتاق از کف تا زیر طاق زیر می شود لذا می توان یک تهویه طبیعی در اطاق ایجاد کرد. از آن جایی که هوای گرم سبک تر است و به بالا صعود می کند و هوای خنک تر جایگزین آن می شود، با تعبیه چند دریچه در اطراف و یا نوک طاق ، هوای گرم از دریچه خارج می شود و یک جریان طبیعی از پایین به بالا به وجود می آید. همچنین از عمده مصالح مورد استفاده در این مناطق می توان به گل، خشت و آجر اشاره کرد که به وفور در این مناطق یافت می شود و از نظر اقلیمی عملکرد خوبی دارد زیرا در طی روز دیرتر گرم می شود و شب هنگام نیز، حرارت خود را دیرتر پس می دهد و این باعث تعدیل نوسان حرارت داخل ساختمان در طی شبانه روز می شود.

    لکن به رغم ویژگی های شاخص معماری اسلامی-ایرانی، اینگونه معماری از اواخر دوره قاجار تا کنون دستخوش تغییراتی شده است. آیا در معماری نوین ایرانی همچنان فرم و فضا از نیازهای افراد تبعیت می کند؟ از این رو جهت پاسخگویی به این سوال و دستیابی به راهکارهایی به برای خلق فضاهای متناسب با نیازهای فرهنگی و اقلیمی ایرانیان مسلمان به بررسی و مقایسه معماری اصیل ایرانی- اسلامی پرداخته تا به استانداردهایی در زمینه خلق معمارانه فضا در معماری نوین ایرانی دست یابیم.

    قابل ذکر است پژوهشگران خارجی نیز به موضوع فرم های طبیعی و استفاده از آن ها در هنر، توجه ویژه ای داشته اند. زیرا از آنجائی که اینگونه فرم ها بر اساس نیازهای طبیعی شکل گرفته اند، در مقایسه با فرم های مصنوعی کار آمد ترند. از آن جمله می توان به پژوهشی از  محققین دانشگاه شیکاگو اشاره نمود:

    "نخستین مسئله متافیزیکی این است که ما چگونه باید ساختار فرم و فضا را در  جهان طبیعت درک کنیم؟ این سوال در واقع ما را به مسئله زیبایی شناختی دیگری رهنمون می نماید: ما چگونه می توانیم به طرز هنرمندانه ای، فرم و فضای خالص را در زمینه های نقاشی، مجسمه سازی، موسیقی و معماری از طریق طبیعت درک و استخراج نماییم؟           

    مفاهیم پایه:

    2-1-اصول طراحی معماری اسلامی ایرانی:

    طراحی معماری اصیل ایرانی بر پایه نیازهای فرد، خلاقیت و تکنولوژی و ارائه فضا و پیدایش فرم شکل می گرفته است. در طبیعت نیز شاهد رابطه مستقیم  نیاز و فرم هستیم .

    پیدایش فرم : شکلگیری فرم بر اساس نیاز فضا

    خلق فضا : ایجاد فضا برای نیاز

    شناخت نیازها : بررسی و شناخت نیاز

    نیاز به خودشکوفایی: رشد و پیشرفت و تکامل معماری

    نیاز احترام: شاخص شدن هویت در معماری

    نیاز تعلق پذیری : توجه به هویت عمومی در معماری

    نیاز ایمنی : توجه به سازه و استحکام در معماری

    نیاز زیستی : توجه به اقلیم در معماری

    2-2- نیاز، فضا و فرم :

    در معماری اصیل اسلامی- ایرانی نیز شاهد اهمیت نیاز در تشکیل فرم در طراحی و هنرنمایی معماران ایرانی هستیم. فرم هایی که گاهی با خلاقیت و تکنولوژی منحصر به فردی همراه بوده است که این امر نشانگر توانمندی معماران ایرانی بوده است. حال آنکه در معماری مدرن به دلیل حضور فن آوری نوین و تکیه بر نیروهای برقی و انرژی های فسیلی خلاقیت کاهش یافته و شاهد معماری مدول وار در انواع و اقسام شرایط آب و هوایی منطبق بر نیازهای مختلف فرهنگی و جغرافیایی هستیم و این امر سبب شده که مفاهیم طراحی معماری با نیازهای واقعی ساکنین تطابق کمتری داشته و به مرور زمان افراد بیش از پیش دلتنگ فضا های معماران اصیل در بناهای ایرانی باشند. لازم به ذکر است در معماری ایرانی فضای بدون کاربری بی معنا بوده و هیچ فضای بلا استفاده ای در بناها یافت نمی شد. این در حالی است که در معماری نوین امروزی به فضاهایی بر می خوریم که استفاده چندانی نداشته و کاربری مناسبی برای آنها تعریف نشده است.

    بنابراین در طراحی معماری اصیل ایرانی – اسلامی ( جهت رفع نیاز ساکنین) شکل می گرفت و سپس فرم به وجود میآمد، حال آنکه در معماری نوین ایرانی ابتدا فرم سپس فضا و نیاز منطبق با فضا بوجود می آید و معماران به مثابه خالقان بنا اثری را خلق می کنند که عمری کوتاه دارد و ادامه حیاتشان به فناوری و تکنولوژی وابستگی دارد. در حالیکه در معماری اصیل اسلامی- ایرانی معماران خلاقانه به خلق فضا و بنا می پرداختند

    بیان مسئله تحقیق و بررسی آن:

    فضاهای شهری از جمله مسائلی است که همواره ماهیت فرارشته ای به خود دیده است. به دلیل تاثیرگذاری همه جانبه طیف کثیری از مطالعات  بر ساخت و طراحی و شکل گیری فضاهای شهری و تاثیر کلیه طرحهای مرتبط با مباحث کالبدی و تجسمی نظیر طرحهای معماری ، شهرسازی ، طراحی شهری بر این مساله، ماهیت مذکور قابل درک است. معماری و شهرسازی در هر مکتب اعتقادی مبتنی براندیشه های تئوریک آن مکتب است وبنابراین آنچه که معماری و شهرسازی ایرانی- اسلامی خوانده می شود ریشه در مبانی نظری دین مبین اسلام از یکسو وفرهنگ ایرانی ناشی از زندگی دیرپای دراین پهنه از گیتی ازدیگر سو، دارد. به عبارت دیگر وجود معماری و شهرسازی کهن وباستانی سرزمین ما دردوران پیش از ظهور وبروز اسلام آموزه های مفهومی ویژه‌ای را برای معماران این آب وخاک به همراه داشته است که پس از رواج دین اسلام در ایران این مفاهیم با استفاده از مبانی دین اسلام تکامل یافته وجلوه دیگری یافته است. در این خصوص البته بایستی دقت نماییم که مبانی اندیشه ای مسلمانان شامل دوبخش اصول پایه ای واعتقادی وفروع رفتاری است. والبته فروع رفتاری بدون پذیرش اصول دین نقص دراعتقاد تلقی می شود. به عنوان مثال اقامه نماز ناشی از پذیرش اصل توحید است وبا عنایت به اینکه  عبادت وسپاس در آیین اسلام ویژه «الله» است ( الحمدلله رب العالمین)  اقامه نماز جز برای «الله» عملی باطل وبی ارزش است. شاید پرسشی که در ذهن بسیاری از علاقمندان به معماری ایرانی- اسلامی متبادر شده باشد این است که موضع ما در قبال نحوه بهره گیری از فناوریهای نوین در معماری معاصر چیست؟ این امر بیش از هرچیز ناشی از فرافکنی افرادی است که درمقابل هیاهوی کشورهای صنعتی دچار خودباختگی بوده وتصور می کنند که بهره گیری از ارزشهای معماری ایرانی- اسلامی الزاما به معنای تکرار گذشته واحداث بناها با استفاده از الگوهای همسان معماری گذشته است. در پاسخ بایستی ابتدا ویژگیهای استفاده از فناوریهای نوین رادریابیم وسپس دراین خصوص اظهار‌نظر نماییم. براستی فناوری مطلوب کدام است؟ آیا به صرف استفاده یک کشور اروپایی از یک فناوری بایستی آن فناوری را به عنوان امری مقدس نصب العین قرار داده و بدون انطباق آن باویژگیهای طبیعی، تاریخی وفرهنگی کشور خود آن  را بکار گیریم؟ واقعیت امر آن است که هر  فناوری جدید، زمانی مطلوب وقابل پذیرش خواهد بود که از تمامی جوانب بر نمونه های پیشین رجحان داشته باشد. به عنوان مثال اگر یک فناوری جدید تنها باعث افزایش سرعت عملیات اجرایی ساختمان شود آیا موارد دیگری نظیر مخاطرات زیست محیطی، ایمنی ساخت وساز، صرفه اقتصادی، هماهنگی با اقلیم و.... را  بایستی مورد بی توجهی قراردهیم؟ به نظرمی رسد که پاسخ این پرسش منفی است. بدیهی است‌که پذیرش یا عدم پذیرش  فناوری یا  مواد و مصالح ساختمانی مستلزم پاسخگویی آن به ابعاد مختلف مورد نظر ازجمله هماهنگی با ویژگیهای طبیعی، تاریخی و فرهنگی محل است. بنابراین مصالح جدیدی می توانند در نظام اجرایی معماری وشهرسازی معاصر بکار گرفته شوند که اولا با ریخت کلی مصالح موجود در بخشهای فرهنگی وتاریخی شهرها همخوانی داشته، ثانیا قابل بازیافت بوده، ثالثا از نظر بافت، رنگ وجنس با بسترطبیعی و بافت فرهنگی وتاریخی کشور ما سازگاری داشته باشند و رابعا از نظر ویژگیهای فنی واجرایی نظیر صرفه جویی درمصرف کارمایه (انرژی)، دوام، مقاومت در برابر فرساینده‌های طبیعی، انعطاف پذیری در برابرزلزله و..... بر مصالح مصرفی موجود برتری داشته باشد. با عنایت به آنچه گفته شدو با ملاحظه تجارب گذشته، به نظر می رسدکه بکار‌گیری فناوریهای جدید وتولید مصالح نوین را معطوف به مطالعه، پژوهش، آزمایش وتلاش به رفع کمبودهای موجود درمصالح بومی وافزایش قابلیتهای آنهامتناسب با نیازهای معاصربدانیم. کما اینکه پژوهشهای مداوم انجام شده بر روی بتون (که مصالحی وارداتی ودارای مضرات فراوانی ازجمله تخریب محیط زیست، می باشد)  در مراکز تحقیقاتی کشور ما که منجر  به پیشرفتهای قابل توجهی در این زمینه شده است، چنانچه برروی مصالح بومی متمرکز می شد، علاوه برحفظ ویژگیهای بومی موجب رفع نواقص احتمالی آنها نیز می‌گردید.

     

    سوال تحقیق

    4-1- آیا معماری نوین در ایران اهداف و دیدگاههای معماری اصیل اسلامی- ایرانی را دربر میگیرد؟

        یکی از مهمترین دیدگاهها و اصلی ترین هدف معماران اصیل اسلامی ایرانی، ارزش نهادن به ماهیت نیازهای انسان می باشد که این دیدگاه منجر به خلق فضایی مناسب می شد که نیازهای انسانی ساکنین را که بر آیین، فرهنگ و اقلیم محل محل سکونت ایشان منطبق می باشد، فراهم می آورد. ایشان پس از در نظر گرفتن نیازهای ساکنین فضا و فرم را طراحی می کردند  و در نهایت بنای ساخته شده علاوه بر تامین نیازهای ساکنین فرمهای بدیع و قابل توجهی داشت که این امر نیز بیانگر هنر و خلاقیت معماران ایرانی بوده است. همچنین تکنولوژی ساخت این ابنیه با توجه به امکانات روز قابل توجه می باشد.

    این در حالی است که معماری رایج امروزی، متاثر از فرهنگ غربی می باشد و با تاثیر از استانداردهای غربی شکل مدوله ای به خود گرفته و به فرهنگ، آداب و رسوم ایرانیان بی توجه است. آیا خانه یک ایرانی مسلمان با خانه یک آلمانی مسیحی مشابه است؟

    علاوه بر این در پهنه جغرافیایی ایران مردمان با آداب و رسوم مختلف ( کرد، لر ، ترک ، ترکمن، بلوچ، فارس و ...) زندگی می کنند که برغم اشتراکات فراوان، تفاوتهایی نیزز دارند و هر کدام با توجه به فرهنگ و اقلیم محل زندگی، نیازهای گوناگون و مختلفی خواهند داشت. بنابراین نمی توان برای گستره وسیعی از فرهنگ ها و اقلیم های متفاوت ، به صورت یکسان و آنهم به شکل غربی و با استانداردهای وارداتی ، خانه طراحی نمود. این در حالی است که هم اکنون الگوی طراحی مسکن در اغلب شهرهای ایران مشابه است.

    بنابراین موارد فوق به نظر می رسد معماری رایج امروزی در ایران، فاقد اهداف و دیدگاه های معماری اصیل اسلامی ایرانی می باشد.

    4-2- آیا معماری نوین در ایران شکل تکامل یافته معماری اصیل اسلامی- ایرانی است؟ چرا؟

    برغم آنکه انتظار می رود معماری امروز ایران، شکل تکامل یافته معماری اصیل اسلمی- ایرانی باشد، معماری رایج امروزی در ایران برگرفته از معماری اصیل اسلامی- ایرانی نیست.

    شاید بتوان گفت یکی از دلایل این، امر جاه طلبی و قدرت طلبی پادشاهان ایرانی بوده است. چرا که گاهی برخی پادشاهان به منظور قدرت نمایی و تثبیت پایه های حکومت خود، ابنیه مربوط به پادشاه پیشین را نا بود می کرده اند و آثار جدیدی بر روی آنها احداث می نمودند. نمونه بارزی از این گونه ابنیه، گنبد سلطانیه می باشد که در جدار داخلی آن آثار ارزشمندی از همه ادوار ملاحضه می گردد.

    علاوه بر این، از اوایل دوره قاجار، غربگرایی و خودباختگی بر شاهان ایرانی سایه افکند که این امر منجر به تقلید کورکورانه از معماری غربی و از دست رفتن فرهنگ و معماری اصیل اسلامی- ایرانی، تنها نامی و یادی بر جا مانده است.

    به نظر شما در معماری نوین ایرانی فضا پاسخگوی نیاز است ؟ یا نیاز پاسخگوی فضاست؟ در معماری اصیل اسلامی- ایرانی چطور؟

    مطالعه نمونه ها جهت دستیابی به راهکارها:

    5-1- بررسی نمونه هایی از فضا  در معماری اصیل اسلامی- ایرانی:

    در جدول شماره (2) به بررسی فضاهای خلق شده از چند نمونه راهکار  ارائه شده توسط معماران اصیل اسلامی-ایرانی می پردازیم:

    ABSTRACT

     

    Since the creation of multi-purpose and multi-functional spaces in urban areas has created new community These spaces can also be created in public places like subway.
    Development of inside and outside the-city rail transport industry requires actual knowledge of all capacity. Although the transport sector, is a discussion of service  However, because of its fundamental importance, is the underlying activity and If he is not paying enough attention to the other sectors will be retarded.

    Grow and expansion of railway transportation industry and its many comparative advantages over other methods of public transport ever seen With advances in technology are changing the urban trains and passenger transport task in the most important cities in the world to be undertake According to statistics, there has been increasing demand in this sector According to unique and inherent advantages of rail transportation manufacturing technology, there are effective systems of conservation, energy supply, signaling and communications equipment, all-round protection is required.

    The station has been an important urban center, where you can pause, socialize, buy groceries home and use the various facilities.Metro is also considered as spaces, which can be used in times of crisis. Metro also be viewed as a multi functional space .ta be used in certain circumstances also be held accountable.

     

    Keywords:
    Subway, transportation, flexible, multi-functional urban space

    فهرست منابع و مواخذ :

    آصفی ،مازیار ،1390 تحول نوین در معماری با استفاده از عناصر تغییر شکل پذیر ، دومین کنفرانس بین المللی معماری و سازه

    امیر ابراهیمی، مسرت1381. فضای عمومی در حصار، شهرسازی، شماره 264.

    اژه، مارک (1387). نامکان ها : درآمدی برانسان شناسی سوپرمدرنیته، ترجمه منوچهر فرهومند ._ تهران: دفتر پژوهش.

    اصغریان جدی ، احمد ، الزامات معمارانه دردفاع غیرعامل ، رساله دکتری ، سال 1383

    بانی مسعود ، امیر1388 معماری معاصر ایران (در تکاپوی بین سنت و مدرنیته )، نشر هنری معماری قرن، تهران.

    بلانت، ویلفرید(1384) اصفهان مروارید ایران، ترجمه محمدعلی موسوی و محمد احمدی نژاد، نشر خاک، تهران.

    بحرینی ،سید حسین ، 1377فرآیند طراحی شهری

    برهانی، فرناز ،1386،انعطاف پذیری در مسکن حداقل ،نشریه آبادی شماره 20

    باوندیان ، علیرضا . 1390  باشگاه اندیشه

    پاکزاد، جهانشاه ،1384 اصول و روش های طراحی شهری

    پاکزاد، جهانشاه.(1375). (( هویت و این همانی با فضا))، صفه، سال ششم، شماره22-21

    حبیبی،محسن،1378فضای شهری ،حیات واقعه ای و خاطره های جمعی ،نشریه صفه شماره 28

    سلحشور نیما1389، مجله معمار، شماره 61 ، طراحی ایستگاه مترو

    اسفندیار ، دهقانی 1386پایان نامه کارشناسی ارشد - دانشگاه صنعتی مالک اشتر - جلالی ، غلامرضا (استاد راهنما) - هاشمی فشارکی ، سید جواد(استاد مشاور) 

    رضاپور،حسین 1389کارشناس میرات فرهنگی

    ریمون، آندره(1370) شهرهای بزرگ عربی اسلامی در قرن های 10 تا 12 هجری، حسین سلطان زاده ،چاپ اول.

    معماریان،غلامحسین(1373) آشنایی با معماری مسکونی ایران: گونه شناسی درونگرا  ،دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران.

    نورانی ، مرضیه(1387)محرمیت در باغ ایرانی ،نشریه اینترنتی دانشجویی سال دو – شماره 37.

    هاشمی، ملیحه و مرتضی میرغلامی(1390)بازتاب جنسیت در فضاهای شهری سنتی ایران در دوره صفویه،مجموعه مقالات منتخب اولین همایش ملی معماری و شهرسازی اسلامی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز.

    حائری مازندرانی ، محمد رضا.(1387).خانه، فرهنگ، طبیعت.- تهران: مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری

    گروتر، یورگ کورت.(1386). زیبا شناسی در معماری، ترجمه جهانشاه پاکزاد و عبدالرضا همایون ._ تهران: دانشگاه شهیدبهشتی

    فرکاس ، جورف پی ،1379روانشناسی تعامل اجتماعی ، رفتار میان فردی ت،مهرداد ،فیروزبخت تهران انتشارات مهد

    جوان مرعشی ، مسعود.1386 مجموعه مقالات اینترنتی جمع آوری شده توسط اعضای جامعه مهندسان معمار

    نساج ،میر علی اصغر1390 انعطاف پذیری معیار اصلی طرحهای شهرسازی در عصر حاضر

     

      حبیبی، مسعود ،1389،طراحی ساختار دیاگرام عملکردی در خانه های مسکونی مطالعه موردی طراحی پلان  انعطاف پذیر ،همایش منطقه ای خانه ایرانی

    عینی فر ، علیرضا 1382 ، الگویی برای تحلیل انعطاف پذیری در مسکن سنتی ایران ، هنرهای زیبا شماره 77

     ونتوری ، رابرت ،1375، پیچیدگی و تضاد درمعماری ، چاپ تهران

    هال ، ادوارد تی ، 1376 بعد پنهان ، منوچهر طبیبیان ، تهران ، انتشارات دانشکاه تهران

    مددی ، علیرضا ،1390 مزایای استفاده از سیستم های کامپیوتری در خا نه های هوشمند همایش ملی شهر الکترونیک

    عینی فر ، علیرضا1382 الگویی برای تحلیل انعطاف پذیری در مسکن سنتی ایران

    محمدمهدی محمودی 1392وب سایت موسسه مطالعات منظر پایدار

    ای درابک توماس و جرالد جی هواتمر، 1383مدیریت بحران ، اصول و راهنمای عملی دولتهای محلی ، مرکز

    مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران

    قنبری، فیروز ،1384 همایش مهندسی پدافند غیرعامل ، مقاله شناخت حسگرهای شناسایی اهداف زیر زمینی باارائه کارآیی ومحدودیتها

    شجاعی ،امیرحسین ، 1368 رساله دکتری ، ضوابط طراحی سازه های امن

    میزاییان ، شهاب 1384نگرشی بر جایگاه طراحی داخلی در متروها/ /مجله تزئینات ساختمان
    قبادیان. وحید 1382مبانی و مفاهیم در معماری معاصر غرب دفتر پژوهشهای فرهنگی

    نووستی،ریا وسیه،اطلاعات مرجع، تاریخچه متروی مسکو، 2010

    روزنامه همشهری ،1384

    سایت اینترنتی متروی تهران

    یاسریی، امیر. 1392روزنامه همشهری

    سایت تبیان 1390

    همشهری آنلاین 1392

    شبکهٔ خبر دانشجویان البرز.1392 معرفی ایستگاه امام خمینی در وب‌گاه مترو تهران

    همشهری آنلاین،1387 بزرگترین مجتمع فرهنگی رفاهی در شهرک اکباتان

     

     

    .Bertolini, L. & T. Spit (1998), Cities On Rails: The Redevelopment Of ailway Station Areas,London, E & Fn   Spon.

    Davies Gleave , Steer (2009), Interchange Best Practice Practice uidelines, Transport for London, London.

    Peek, Gert – Joost & Erik Louw(2006), A Multi-DisciplinaryApproach Of Railway Station Development, The Architecture Annual: Delft University Of Technology, Amsterdam, 125-143

    Van Raaij, W.F.(1983), Shopping Centre Evaluation and Patronage in the city of otterdam, Economic Psychology, 27.

     

  • فهرست و منابع پایان نامه طراحی فضاهای چند عملکردی شهری بر اساس معماری ایرانی-اسلامی (مطالعه موردی ایستگاه مترو ارم سبز )

    کلیات ..........................................................................................................................................................................................23

    مقدمه..........................................................................................................................................................................................24

    مفاهیم پایه: نیاز، فضا و فرم...................................................................................................................................................26

     :بیان مسئله تحقیق و بررسی آن..........................................................................................................................................27

    سوال تحقیق...............................................................................................................................................................................29

    مطالعه نمونه ها جهت دستیابی به راهکارها.......................................................................................................................30

    قلمرو مکانی تحقیق..................................................................................................................................................................32

    -نتیجه گیری و ارائه راهکار....................................................................................................................................................33

    مراحل اجرایی تحقیق...............................................................................................................................................................34

    فصل اول .................................................................................................................................................................................. 35

    مقدمه..........................................................................................................................................................................................36

    1 تعاریف ...................................................................................................................................................................................36

    1-1-بنا و معماری .................................................................................................................................................................36

    1-2-معماری و تمدن اسلامی .............................................................................................................................................38

    1-3-خانه اعتقادات جمعی ..................................................................................................................................................38

    1-4-فضا ..................................................................................................................................................................................39

    1-5-زیبایی معماری اسلامی-ایرانی....................................................................................................................................40

    1-5-1-معماری دوران اسلامی- ایرانی..............................................................................................................................40

    1-6-مصالح ساختمانی استفاده شده در معماری اسلامی..............................................................................................42

    1-7فضاهای خانه در معماری ایرانی –اسلامی ................................................................................................................43

    1-8-معماری ایرانی –اسلامی معماری درونگرا................................................................................................................45

    1-8-1-خصوصیات معماری درونگرا...................................................................................................................................46

     1-8-1-1-امنیت...................................................................................................................................................................47

    1-8-1-2-محرمیت................................................................................................................................................................48

    1-8-1-3-وحدث و کثرت..................................................................................................................................................48

    1-8-1-4-نظم و بی‌نظمی..................................................................................................................................................49

    1-8-1-5-گونه‌گونی و یکنواختی.......................................................................................................................................49

    1-8-1-6-مرکزیت ...............................................................................................................................................................49

    1-8-1-7-ابهام و ایهام.........................................................................................................................................................49

    1-8-1-8-تعادل.....................................................................................................................................................................50

    1-8-1-9-تنوع.......................................................................................................................................................................50

    1-8-1-10-چند کارکردی بودن فضاها و عناصر...........................................................................................................50

    1-8-1-1-11- پرهیز از اسراف...........................................................................................................................................51

    1-9-رویکرد ایرانی- اسلامی در شهرسازی........................................................................................................................51

    1-10- معماری ایرانی –اسلامی (سنتی) و معماری مدرن ...........................................................................................53

     1-10-1-مهم‌ترین ویژگی‌های معماری ایرانی –اسلامی(سنتی) و تفاوت آن با هنر و معماری مدرن ..............53

    1-10-2- پاسخ به نیاز انسان  در یک اثر معماری .........................................................................................................54

    1-10-3-دنیای جدید و معماری جدید..............................................................................................................................57

    1-11-نتیجه گیری ................................................................................................................................................................59

    فصل دوم : مفاهیم پایه و مبانی نظری ...............................................................................................................................60

    مقدمه...........................................................................................................................................................................................61

    2-مبانی نظری...........................................................................................................................................................................61

    2-1-تعاریف...............................................................................................................................................................................61

    2-1-1- فضای شهری............................................................................................................................................................61

    2-1-2-انواع تقسیم بندی فضا...........................................................................................................................................62

    2-2-2-ارزش اجتماعی فضاهای عمومی...........................................................................................................................62

    2-2-3-فضای عمومی بستر تعاملات اجتماعی ................................................................................................................64

    2-2-4-فضای عمومی و حیات جمعی ...............................................................................................................................65

    2-2-5-فضای عمومی و هویت جمعی ..............................................................................................................................65

    2-2-6-فضاهای عمومی به عنوان عوامل شناخت و هویت شهر .................................................................................65

    2-3-طبقه بندی ابعاد فضای عمومی در پاسخگویی به نیاز های انسان...................................................................66

    2-3-1-پاسخگویی کالبدی- فضایی..................................................................................................................................66

    2-4-اصول برنامه ریزی شهری.............................................................................................................................................66

    2-4-1-معیارهای برنامه ریزی شهری برای فضاهای عمومی .......................................................................................66

    2-5-فضاهای چندمنظوره(چند عملکردی)......................................................................................................................67

    2-5-1-چند عملکردی طراحی کردن فضاهای شهری.................................................................................................67

    2-6-انعطاف پذیری................................................................................................................................................................69

    2-6-1-تعریف و ماهیت انعطاف پذیری............................................................................................................................69

    2-6-2-نگاهی به پیشینه طراحی انعطاف پذیر ..............................................................................................................71

    2-6-3-ساختار فضاهای چند منظوره و منعطف ...........................................................................................................71

    2-6-3-1-فضای متغیر .......................................................................................................................................................71

    2-6-3-2-فضای نیمه ثابت ...............................................................................................................................................71

     2-6-3-3- فضای ثابت ......................................................................................................................................................71

    2-7-بررسی عملکرد در حوزه انعطاف پذیری .................................................................................................................72

    2-7-1بررسی نقش انعطاف پذیری در حفظ و حراست محیط زیست ......................................................................72

    2-8-گونه های انعطاف پذیری..............................................................................................................................................73

    2-8-1 -تطبیق پذیری(جابجایی فصلی وروزانه).............................................................................................................73

    2-8-2-تغییرپذیری تفکیک و تجمیع...............................................................................................................................73

    2-8 -3تنوع پذیری ( فضای چند عملکردی )................................................................................................................73

    2-9-تاریخچه مترو ................................................................................................................................................................74

    2-9-1تعریف ایستگاه مترو ...................................................................................................................................................75

    2-9-1-1-فضای تصمیم گیری..........................................................................................................................................76

    2-9-1-2-فضاهای فرصت یا مکث...................................................................................................................................76

     2-9-1-3-فضاهای حرکتی...............................................................................................................................................76

    2-10-اولین مترو جهان .......................................................................................................................................................77

    2-10-1-تاریخچه مترو جهان..............................................................................................................................................78

    2-10-2-مترو برای غیر مسافر ...........................................................................................................................................78

    2-10-3-متروِ‍؛ جان پناه.......................................................................................................................................................78

    2-11-ایستگاه‌های مترو.........................................................................................................................................................79

    2-11-1-کار مترو...................................................................................................................................................................79

    2-12- مترو در تهران ...........................................................................................................................................................79

    2-13-تفاوت ساختاری ایستگاه ها و ورودی های مترو...............................................................................83

    2-14-عوامل موثر در تدوین ضوابط طراحی فضاهای پیرامون ورودی مترو..................................................85

    2-14-1- معیارها و ضوابط طراحی موجود در مورد طراحی بخش بیرونی ورودی های مترو.............................85

    2-15-مزایای فضاها وتونل های مترو  ............................................................................................................................88

    2-15-1-عملکرد چندگانه فضاها وتونل های زیرزمینی و مترو ها............................................................................88

    2-15-1-1-کارکرد ارتباطی وحمل و نقل.....................................................................................................................89

    2-15-1-2-مراکز فرماندهی و کنترل.............................................................................................................................90

    2-15-1-3-مراکز داده .......................................................................................................................................................90

    2-15-1-4-کاربری مراکز نگهداری اقلام،تجهیزات ،دارو و مراکز صنعتی و تولیدی زیرزمینی ......................90

    2-15-1-5-کاربری مراکزدرمانی......................................................................................................................................91

    2-16-جایگاه ایستگاه های مترو در منظر شهری ..........................................................................................................93

    2-17-نتیجه گیری ...............................................................................................................................................................96

    فصل سوم:بررسی نمونه های داخلی و خارجی .................................................................................................................97

    3- نمونه های خارجی ...........................................................................................................................................................98

    3-1-مترو مسکو: موزه زیرزمینی.........................................................................................................................................98

    3-1-1-تاریخچه مترو............................................................................................................................................................98

    3-1-2-مشخصات ..............................................................................................................................................................100

    3-2- مترو نیویورک سیتی ...............................................................................................................................................102

    3-3- متروی پکن.................................................................................................................................................................103

    3-3-1-تاریخچه....................................................................................................................................103

    3-3-2-ساعت کار..................................................................................................................................104

    3-3-3-خطوط مترو...............................................................................................................................104

    3-3-4-بلیط..........................................................................................................................................105

    3-3-5-زباله به جای بلیط.....................................................................................................................105

    3-4- ایستگاه متروی امام خمینی..........................................................................................................105

    3-4-1-مشخصات..................................................................................................................................105

    3-4-2-ورودی‌ها....................................................................................................................................106

    3-4-3- مشخصات عمومی ایستگاه ...............................................................................................................................106

    3-5- مترو مفتح ..................................................................................................................................................................107

    3-5-1-مشخصات عمومی ایستگاه .................................................................................................................................107

    فصل چهارم  : کلیات جغرافیایی ، تاریخی......................................................................................................................109

    4-1- :جغرافیای طبیعی.....................................................................................................................................................110

    4-1-1 موقعیت و حدود شهرتهران و تقسیمات آن....................................................................................................110

    4-1-2- شناخت طبیعی ، ناهمواریها.............................................................................................................................110

    4-1-3- آب و هوا................................................................................................................................................................113

    4-1-4- بادها.......................................................................................................................................................................114

    4-1-5-منابع تامین آب تهران.........................................................................................................................................115

    4-1-6-پوشش گیاهی.......................................................................................................................................................115

    4-1-7-زلزله خیزی در استان..........................................................................................................................................115

    4-1-8- جغرافیای  اقلیمی...............................................................................................................................................116

    4-1-8-1-  تاثیر عوامل اقلیمی ....................................................................................................................................117

    4-1-8-2-  تاثیر تابش آفتاب بر ساختمان ................................................................................................................118

    4-1-8-3-عامل باد بر شکل ساختمان..........................................................................................................................119

    4-2-بخش دوم:جغرافیای انسانی ....................................................................................................................................119

    4-2-1- ترکیب جمعیت ..................................................................................................................................................119

    .4-2-2- مذهب...................................................................................................................................................................121

    4-2-3- زبان........................................................................................................................................................................121

    4-3-معرفی منطقه 5  تهران ...........................................................................................................................................122

    4-3-1-محدوده....................................................................................................................................................................122

    4-3-2-جمعیت ..................................................................................................................................................................122

    4-3-3-تقسمات پیشنهادی منطقه (نواحی و محلات ) ............................................................................................124

    4-4-معرفی شهرک اکباتان ..............................................................................................................................................124

    4-4-1-تاریخچه....................................................................................................................................124

    4-4-2-ساختار......................................................................................................................................125

    4-4-3-هیأت مدیره مرکزی شهرک اکباتان............................................................................................127

    4-4-4-مکان‌های عمومی شهرک اکباتان................................................................................................129

    4-4-5-ورزشگاه‌ها.................................................................................................................................130

    4-4-6-گرافیتی ....................................................................................................................................131

    4-5- تحلیل مترو ارم سبز ................................................................................................................................................132

    فصل پنجم : برنامه فیزیکی طرح .....................................................................................................................................136

    مقدمه.......................................................................................................................................................................................137

    5- استاندارد ها و ضوابط طراحی......................................................................................................................................137

    5-1-جا به جایی درونی .....................................................................................................................................................137

    5-1-1-گلوگاههای کنترل ...............................................................................................................................................137

    5-1-2-دسترسی به سکو ها – پله ها............................................................................................................................ 138

    5-2- انواع سکوها ...............................................................................................................................................................140

    5-2-1-حوزه امنیت سکو...................................................................................................................................................142

    5-2-2-حوزه ذخیره ..........................................................................................................................................................142

    5-2-3-حوزه امد و شد مسافرین ....................................................................................................................................142

    5-2-4-حوزه تجهیزات سکو ............................................................................................................................................142

    5-3-فضاهای نشستن ........................................................................................................................................................143

    5-3-1-فضاهای اداری .......................................................................................................................................................143

    5-4-عبور و مرور عابران پیاده .........................................................................................................................................144

    5-5-ملاحظات عملی در طراحی ایستگاه مترو.............................................................................................................144

    5-5-1-جابجایی بیرونی.....................................................................................................................................................144

    5-5-2-جابجایی درونی......................................................................................................................................................146

    5-6-نواحی اصلی عملکردی ایستگاه در حالت کلی.....................................................................................................146

    5-6-1-هال اصلی و انتظار ...............................................................................................................................................147

    5-6-2-بخش فروش بلیط.................................................................................................................................................148

    5-6-3-سکوها......................................................................................................................................................................149

    5-6-4-مراکز تجاری در ایستگاه ها ...............................................................................................................................149

    5-6-5-اعلانات و اطلاع رسانی سفر................................................................................................................................150

    5-6-6-تامین ایمنی و امنیت...........................................................................................................................................151

    5-6-7-کنترل صدا..............................................................................................................................................................153

    5-6-8-تبلیغات....................................................................................................................................................................153

    5-6-8-1-راه های دسترسی و ورودی ایستگاه ...........................................................................................................154

    5-6-8-2-بخش اطلاع رسانی بلیط................................................................................................................................154

    5-6-8-3-بخش تجار و انتظار..........................................................................................................................................154

    5-6-8-4-سکو و محل سوار شدن..................................................................................................................................154

    5-7- کارهای هنری............................................................................................................................................................155

    5-8-تاسیسات .....................................................................................................................................................................156

    5-8-1-تاسیسات برقی .....................................................................................................................................................156

    5-8-2-تاسیسات تهیویه ..................................................................................................................................................157

    5-8-3- اتاق های تاسیسات برقی....................................................................................................................................157

    5-8-3-1-برق اضطراری ..................................................................................................................................................158

    5-8-3-2-تاسیسات مربوط به آتش سوزی .................................................................................................................158

    5-8-3-3-سیستم اعلام حریق .......................................................................................................................................158

    5-8-3-4-سیستم اطفای حریق .....................................................................................................................................159

    5-9- سازه بنا ......................................................................................................................................................................160

    5-10-برنامه فیزیکی طرح.................................................................................................................................................161

    نتیجه گیری ..........................................................................................................................................................................162

    جمع بندی و نتیجه گیری ................................................................................................................................................163

    فهرست منابع و مواخذ .....................................................................................................................................................173



تحقیق در مورد پایان نامه طراحی فضاهای چند عملکردی شهری بر اساس معماری ایرانی-اسلامی (مطالعه موردی ایستگاه مترو ارم سبز ), مقاله در مورد پایان نامه طراحی فضاهای چند عملکردی شهری بر اساس معماری ایرانی-اسلامی (مطالعه موردی ایستگاه مترو ارم سبز ), پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه طراحی فضاهای چند عملکردی شهری بر اساس معماری ایرانی-اسلامی (مطالعه موردی ایستگاه مترو ارم سبز ), پروپوزال در مورد پایان نامه طراحی فضاهای چند عملکردی شهری بر اساس معماری ایرانی-اسلامی (مطالعه موردی ایستگاه مترو ارم سبز ), تز دکترا در مورد پایان نامه طراحی فضاهای چند عملکردی شهری بر اساس معماری ایرانی-اسلامی (مطالعه موردی ایستگاه مترو ارم سبز ), تحقیقات دانشجویی درباره پایان نامه طراحی فضاهای چند عملکردی شهری بر اساس معماری ایرانی-اسلامی (مطالعه موردی ایستگاه مترو ارم سبز ), مقالات دانشجویی درباره پایان نامه طراحی فضاهای چند عملکردی شهری بر اساس معماری ایرانی-اسلامی (مطالعه موردی ایستگاه مترو ارم سبز ), پروژه درباره پایان نامه طراحی فضاهای چند عملکردی شهری بر اساس معماری ایرانی-اسلامی (مطالعه موردی ایستگاه مترو ارم سبز ), گزارش سمینار در مورد پایان نامه طراحی فضاهای چند عملکردی شهری بر اساس معماری ایرانی-اسلامی (مطالعه موردی ایستگاه مترو ارم سبز ), پروژه دانشجویی در مورد پایان نامه طراحی فضاهای چند عملکردی شهری بر اساس معماری ایرانی-اسلامی (مطالعه موردی ایستگاه مترو ارم سبز ), تحقیق دانش آموزی در مورد پایان نامه طراحی فضاهای چند عملکردی شهری بر اساس معماری ایرانی-اسلامی (مطالعه موردی ایستگاه مترو ارم سبز ), مقاله دانش آموزی در مورد پایان نامه طراحی فضاهای چند عملکردی شهری بر اساس معماری ایرانی-اسلامی (مطالعه موردی ایستگاه مترو ارم سبز ), رساله دکترا در مورد پایان نامه طراحی فضاهای چند عملکردی شهری بر اساس معماری ایرانی-اسلامی (مطالعه موردی ایستگاه مترو ارم سبز )

ثبت سفارش
تعداد
عنوان محصول
بانک دانلود پایان نامه رسا تسیس